6.2.2

गुरुः पूर्वोक्तस् तदाज्ञयावतिष्ठमानस् तदाश्रितो भवति यथा ग्रामण्यम् आश्रितो ग्राम इति

guruḥ pūrvoktas tadājñayāvatiṣṭhamānas tadāśrito bhavati yathā grāmaṇyam āśrito grāma iti

6.2.3

तत्रादिधर्मावस्थस्य तावदायतने वास इत्यत्रायतनशब्दो गुराव् एव द्रष्टव्यो लिङ्गकर्तेत्यादिज्ञापकादुपचाराद् वा पञ्चशब्दवत्

tatrādidharmāvasthasya tāvadāyatane vāsa ityatrāyatanaśabdo gurāv eva draṣṭavyo liṅgakartetyādijñāpakādupacārād vā pañcaśabdavat

6.2.4

यद्यप्यायतनसूत्रे प्रतिषेधः श्रूयते तथापि देशप्रस्तावे गुरुरभिप्रेत एवाचार्यो लोक इत्यादि ज्ञापकाभ्यनुज्ञानात्

yadyapyāyatanasūtre pratiṣedhaḥ śrūyate tathāpi deśaprastāve gururabhipreta evācāryo loka ityādi jñāpakābhyanujñānāt

6.2.5

अत एव गूढव्रतोपदेशादायतने वास इत्यत्रायतनशब्दो जने विवक्षितो मर्यादयायतनादिति कृत्वा बद्धस्य रुद्रस्य हि शिवायतनवासानुपपत्तेः

ata eva gūḍhavratopadeśādāyatane vāsa ityatrāyatanaśabdo jane vivakṣito maryādayāyatanāditi kṛtvā baddhasya rudrasya hi śivāyatanavāsānupapatteḥ

6.2.6

यदापि वासस्तदापि जनाधीन एवेत्यतो द्वितीयावस्थस्य जन एव देशः

yadāpi vāsastadāpi janādhīna evetyato dvitīyāvasthasya jana eva deśaḥ

6.2.7

जनशब्देनात्र धर्माधर्मजननाधिकृता वर्णाश्रमिनो ऽभिधीयन्त इति

janaśabdenātra dharmādharmajananādhikṛtā varṇāśramino 'bhidhīyanta iti

6.2.8

तृतीयावस्थस्य गुहा देशः

tṛtīyāvasthasya guhā deśaḥ

6.2.9

गुहाग्रहणं सूत्रार्थोपलक्षणार्थम् अतः शून्यागारगुहयोरन्यतरं व्यासङ्गादिदोषवर्जितं यत्प्राप्यते तत्र वस्तव्यम्

guhāgrahaṇaṃ sūtrārthopalakṣaṇārtham ataḥ śūnyāgāraguhayoranyataraṃ vyāsaṅgādidoṣavarjitaṃ yatprāpyate tatra vastavyam

6.2.10

देशग्रहणं तत्रावस्थानमात्रेण गुहाया देशत्वज्ञापनार्थं न तु गुरुजनवत् तदायत्तत्वेनेति

deśagrahaṇaṃ tatrāvasthānamātreṇa guhāyā deśatvajñāpanārthaṃ na tu gurujanavat tadāyattatveneti

6.2.11

चतुर्थावस्थस्य श्मशानदेशः

caturthāvasthasya śmaśānadeśaḥ

6.2.12

श्मशानं च प्रसिद्धमेव ग्राह्यम्

śmaśānaṃ ca prasiddhameva grāhyam

6.2.13

तस्य च न गुहावद्देशत्वं किं त्व् आ देहपातात् तत्रैवानिर्गच्छता स्थेयम् इत्ययं

tasya ca na guhāvaddeśatvaṃ kiṃ tv ā dehapātāt tatraivānirgacchatā stheyam ityayaṃ

6.2.14

पञ्चमावस्थस्य देशो रुद्रः

pañcamāvasthasya deśo rudraḥ

6.2.15

रुद्रो भगवान्महेश्वरः

rudro bhagavānmaheśvaraḥ

6.2.16

प्रागपि रुद्रायत्तत्वात् साधकस्य रुद्रोऽस्त्येव देशस्तथापि प्रागन्यव्यपदेशो ऽप्यस्ति साम्प्रतं पुनः शरीरादिरहितस्य सर्वदेशविकलत्वाद् अवधारणं करोति रुद्र

prāgapi rudrāyattatvāt sādhakasya rudro'styeva deśastathāpi prāganyavyapadeśo 'pyasti sāmprataṃ punaḥ śarīrādirahitasya sarvadeśavikalatvād avadhāraṇaṃ karoti rudra

6.2.17

चशब्दो न्यूनाधिकव्यवच्छेदक इति

caśabdo nyūnādhikavyavacchedaka iti

6.2.18

अथ किमेतद्देशावस्थितिमात्रेणैवैते लाभाः प्राप्यन्ते कल्पवृक्षदेशावस्थितिवत्

atha kimetaddeśāvasthitimātreṇaivaite lābhāḥ prāpyante kalpavṛkṣadeśāvasthitivat

6.2.19

उच्यते

ucyate

6.2.20

न

na

6.2.21

किं तर्हि देशभेदवदुपायभेदो ऽप्यस्ति

kiṃ tarhi deśabhedavadupāyabhedo 'pyasti

Ratnaṭīkā