6.1.80

जलबिन्दुकुशाग्रेण मासे मासे च यः पिबेत्

jalabindukuśāgreṇa māse māse ca yaḥ pibet

6.1.80.2

संवत्सरशतं साग्रं प्राणायामैकतत्समम्

saṃvatsaraśataṃ sāgraṃ prāṇāyāmaikatatsamam

6.1.81

प्राणायामविशुद्धात्मा यस्मात् पश्यति तत्परम्

prāṇāyāmaviśuddhātmā yasmāt paśyati tatparam

6.1.81.2

तस्मात् किंचित् परं नास्ति प्राणायामाद् इति श्रुतिः

tasmāt kiṃcit paraṃ nāsti prāṇāyāmād iti śrutiḥ

6.1.82

तदक्षपितकलुषक्षपणार्थं जपः कर्तव्यः

tadakṣapitakaluṣakṣapaṇārthaṃ japaḥ kartavyaḥ

6.1.83

तृतीयचतुर्थयोर् अन्यतरस्मिन् ब्रह्मणि प्रयत्ननिरुद्धं चित्तं सम्पूर्णाक्षरानुबोधेन तदर्थानुबोधेन वा पुनः पुनः संचारयेद् इति

tṛtīyacaturthayor anyatarasmin brahmaṇi prayatnaniruddhaṃ cittaṃ sampūrṇākṣarānubodhena tadarthānubodhena vā punaḥ punaḥ saṃcārayed iti

6.1.84

एवं च प्रायश्चित्तान्तरम् उत्सूत्रत्वान् न कर्तव्यम् इति

evaṃ ca prāyaścittāntaram utsūtratvān na kartavyam iti

6.1.85

ननु च त्रिकस्य कलुषनिवृत्त्यर्थम् एवाभिधानं व्यभिचारान्तरेषु पुनः किं प्रायश्चित्तम्

nanu ca trikasya kaluṣanivṛttyartham evābhidhānaṃ vyabhicārāntareṣu punaḥ kiṃ prāyaścittam

6.1.86

न चैतद् वाच्यं यतेर् अप्रमत्तस्य सर्वदैव संयतत्वाद् असम्भवी व्यभिचार इति कामादिव्यभिचारेण समानत्वात् त्रिकस्याप्य् अनारम्भप्रसङ्गो

na caitad vācyaṃ yater apramattasya sarvadaiva saṃyatatvād asambhavī vyabhicāra iti kāmādivyabhicāreṇa samānatvāt trikasyāpy anārambhaprasaṅgo

6.1.87

किं चाधर्मसामर्थ्याद् विदुषो ऽपि व्यभिचारसम्भवात्

kiṃ cādharmasāmarthyād viduṣo 'pi vyabhicārasambhavāt

6.1.88

उक्तं च ह्रियते बुध्यमानो ऽपि इत्यादि

uktaṃ ca hriyate budhyamāno 'pi ityādi

6.1.89

हिंसायाश् चावश्यंभावित्वात्

hiṃsāyāś cāvaśyaṃbhāvitvāt

6.1.90

उक्तं हि

uktaṃ hi

6.1.90.2

अह्णा रात्र्या च याञ् जन्तून् निहन्त्य् अज्ञानतो

rātryā ca yāñ jantūn nihanty ajñānato yatiḥ

6.1.90.3

तेषां स्नात्वा विशुद्ध्यर्थं प्राणायामान् षड् आचरेत्

teṣāṃ snātvā viśuddhyarthaṃ prāṇāyāmān ṣaḍ ācaret

6.1.91

प्रतिदिनम् इत्य् अर्थः

pratidinam ity arthaḥ

6.1.92

अत्रैके सर्वव्यभिचारेषु त्रिकम् एव कर्तव्यम् इति मन्यन्ते

atraike sarvavyabhicāreṣu trikam eva kartavyam iti manyante

6.1.93

वयं तु पश्यामः कलुषनिवृत्त्यर्थम् एव त्रिकं कर्तव्यम्

vayaṃ tu paśyāmaḥ kaluṣanivṛttyartham eva trikaṃ kartavyam

6.1.94

भाष्यस्यापि तथैव श्रुतत्वान् नादृष्टार्थम् अदृष्टशुद्धेश् चानिश्चयात् त्रिकानुपरमप्रसङ्गः स्यात् तस्मात् कलुषनिवृत्तौ पूर्वकृताधर्मक्षपणवद् व्यभिचारकृताधर्मक्षपणार्थम् अपि विध्याचरणम् एव कर्तव्यम्

bhāṣyasyāpi tathaiva śrutatvān nādṛṣṭārtham adṛṣṭaśuddheś cāniścayāt trikānuparamaprasaṅgaḥ syāt tasmāt kaluṣanivṛttau pūrvakṛtādharmakṣapaṇavad vyabhicārakṛtādharmakṣapaṇārtham api vidhyācaraṇam eva kartavyam

6.1.95

तथा च सूत्रं भूयस् तपश् चरेत् इति

tathā ca sūtraṃ bhūyas tapaś caret iti

Ratnaṭīkā