Ratnadīpikā

vyākaraṇacommentary

Notable Lemmas:

vajra (27 Occurences)ratna (25 Occurences)mūlya (25 Occurences)bhū (23 Occurences)nīla (17 Occurences)śveta (13 Occurences)

181–200 of 214 verses

3.23.2

धनाढ्यं पुत्रसौभाग्यं करोति मधुसन्निभम्

dhanāḍhyaṃ putrasaubhāgyaṃ karoti madhusannibham

3.24

अङ्कदिनं च यद्रत्नं यस्य वेश्मनि तिष्ठति

aṅkadinaṃ ca yadratnaṃ yasya veśmani tiṣṭhati

3.24.2

अपवाददरिद्रत्वं चिन्ताशोकभयं भवेत्

apavādadaridratvaṃ cintāśokabhayaṃ bhavet

4.1

चतुर्धा नीलमाख्यातं वर्णभेदेन सूरिभिः

caturdhā nīlamākhyātaṃ varṇabhedena sūribhiḥ

4.1.2

उत्पत्तिर्विविधा तस्य त्वाकरे दैवयोगतः

utpattirvividhā tasya tvākare daivayogataḥ

4.2

श्वेतनीलं पीतनीलं रक्तनीलम् अथापि वा

śvetanīlaṃ pītanīlaṃ raktanīlam athāpi vā

4.2.2

कृष्णनीलं तथा ज्ञेयं ब्राह्मणादिक्रमेण च

kṛṣṇanīlaṃ tathā jñeyaṃ brāhmaṇādikrameṇa ca

4.3

सिंहले च कलिङ्गे च नीलानामाकरं विदुः

siṃhale ca kaliṅge ca nīlānāmākaraṃ viduḥ

4.3.2

उत्तमं सिंहलोद्भूतं मध्यमं च कलिङ्गजम्

uttamaṃ siṃhalodbhūtaṃ madhyamaṃ ca kaliṅgajam

4.4

नीलस्य षड्विधा दोषा गुणाः पञ्चविधास्तथा

nīlasya ṣaḍvidhā doṣā guṇāḥ pañcavidhāstathā

4.4.2

शूद्रकं पाटलच्छायं कर्कराभासछिद्रकम्

śūdrakaṃ pāṭalacchāyaṃ karkarābhāsachidrakam

4.5

मूल्यं षोडशकं प्रोक्तं छायाभद्रगुणैर्भवेत्

mūlyaṃ ṣoḍaśakaṃ proktaṃ chāyābhadraguṇairbhavet

4.5.2

मृदुपाषाणरौप्यं च महानीलश्च दूषणम्

mṛdupāṣāṇaraupyaṃ ca mahānīlaśca dūṣaṇam

4.6

शूद्रके च दरिद्रत्वं पाटले शत्रुविग्रहः

śūdrake ca daridratvaṃ pāṭale śatruvigrahaḥ

4.6.2

छायया कान्तिहानिश्च पैशुन्यं त्रिषु जायते

chāyayā kāntihāniśca paiśunyaṃ triṣu jāyate

4.7

देशत्यागं दरिद्रत्वं कर्करायाः फलं महत्

deśatyāgaṃ daridratvaṃ karkarāyāḥ phalaṃ mahat

4.7.2

त्र्यश्रं शत्रुभयं दत्ते चित्रकृष्णं विनिर्दिशेत्

tryaśraṃ śatrubhayaṃ datte citrakṛṣṇaṃ vinirdiśet

4.8

एवं बहुविधा दोषास्त्याज्या रत्नस्य सूरिभिः

evaṃ bahuvidhā doṣāstyājyā ratnasya sūribhiḥ

4.8.2

गुणांश्चैषां प्रवक्ष्यामि यथादृष्टं पुरातनैः

guṇāṃścaiṣāṃ pravakṣyāmi yathādṛṣṭaṃ purātanaiḥ

4.9

गुरुः स्निग्धश्च वर्णाढ्यः पार्श्ववर्त्यभिरञ्जनः

guruḥ snigdhaśca varṇāḍhyaḥ pārśvavartyabhirañjanaḥ