14.3.2

तत्प्राकृतमिति प्रोक्तं देवानामपि दुर्लभम्

tatprākṛtamiti proktaṃ devānāmapi durlabham

14.4

ब्रह्मा येनावृतो जातः सुवर्णेन जरायुणा

brahmā yenāvṛto jātaḥ suvarṇena jarāyuṇā

14.4.2

तन्मेरुरूपतां जातं सुवर्णं सहजं हि तत्

tanmerurūpatāṃ jātaṃ suvarṇaṃ sahajaṃ hi tat

14.5

विसृष्टमग्निना शैवं तेजः पीतं सुदुःसहम्

visṛṣṭamagninā śaivaṃ tejaḥ pītaṃ suduḥsaham

14.5.2

अभूत्स्वर्णं तदुद्दिष्टं सुवर्णं वह्निसंभवम्

abhūtsvarṇaṃ taduddiṣṭaṃ suvarṇaṃ vahnisaṃbhavam

14.6

एतत् स्वर्णत्रयं दिव्यं वर्णैः षोडशभिर्युतम्

etat svarṇatrayaṃ divyaṃ varṇaiḥ ṣoḍaśabhiryutam

14.6.2

धारणादेव तत् कुर्याच्छरीरम् अजरामरम्

dhāraṇādeva tat kuryāccharīram ajarāmaram

14.7

तत्र तत्र गिरीणां हि जातं खनिषु यद्भवेत्

tatra tatra girīṇāṃ hi jātaṃ khaniṣu yadbhavet

14.7.2

तच्चतुर्दशवर्णाढ्यं भक्षितं सर्वरोगहृत्

taccaturdaśavarṇāḍhyaṃ bhakṣitaṃ sarvarogahṛt

14.8

रसेन्द्रवेधसम्भूतं तद्वेधजमुदाहृतम्

rasendravedhasambhūtaṃ tadvedhajamudāhṛtam

14.8.2

रसायनं महाश्रेष्ठं पापघ्नं वेधजं हि तत्

rasāyanaṃ mahāśreṣṭhaṃ pāpaghnaṃ vedhajaṃ hi tat

14.9

तारार्करीतीतरलोहकुञ्जरं वङ्गाभ्रकं माक्षिकवङ्गपारदम्

tārārkarītītaralohakuñjaraṃ vaṅgābhrakaṃ mākṣikavaṅgapāradam

14.9.2

यत्तारजं हि प्रवदन्ति रागतः स्वर्णं कलावर्णचतुर्गुणं हि

yattārajaṃ hi pravadanti rāgataḥ svarṇaṃ kalāvarṇacaturguṇaṃ hi

14.10

घृष्टं वर्णे घुसृणसदृशं रक्तवर्णं च दाहे छेदे किंचित् सितम् अकपिलं निर्दलं भूरिभारम्

ghṛṣṭaṃ varṇe ghusṛṇasadṛśaṃ raktavarṇaṃ ca dāhe chede kiṃcit sitam akapilaṃ nirdalaṃ bhūribhāram

14.10.2

स्निग्धं स्वर्णं रविविरहितं स्त्यानरक्तप्रभाढ्यं श्रेष्ठं दिष्टम् अतुलितलसच्चारुवर्णं च स्वर्णम्

snigdhaṃ svarṇaṃ ravivirahitaṃ styānaraktaprabhāḍhyaṃ śreṣṭhaṃ diṣṭam atulitalasaccāruvarṇaṃ ca svarṇam

14.11

रूक्षं विवर्णं मलिनं कठोरं कृष्णं च दाहे निकषे च पाण्डु

rūkṣaṃ vivarṇaṃ malinaṃ kaṭhoraṃ kṛṣṇaṃ ca dāhe nikaṣe ca pāṇḍu

14.11.2

स्थूलाङ्गकं निर्भरकं कडारं स्फुटत्सुवर्णं दशधा न शस्तम्

sthūlāṅgakaṃ nirbharakaṃ kaḍāraṃ sphuṭatsuvarṇaṃ daśadhā na śastam

14.12

स्वर्णरूप्यादिसंयोगान्मिश्रलोहं प्रजायते

svarṇarūpyādisaṃyogānmiśralohaṃ prajāyate

14.12.2

स्वर्णकार्यं न तेन स्यात्तस्मात् शुद्धिर् विधीयते

svarṇakāryaṃ na tena syāttasmāt śuddhir vidhīyate

14.12.3

शोध्यं न केवलं स्वर्णं लोहान्यन्यानि शोधयेत्

śodhyaṃ na kevalaṃ svarṇaṃ lohānyanyāni śodhayet

Rasendracūḍāmaṇi