13.71.2

दातव्यं चित्रतोयैर्वा सन्निपाते विसंज्ञके

dātavyaṃ citratoyairvā sannipāte visaṃjñake

13.72

दन्तबन्धे तु संजाते वल्लमात्रममुं रसम्

dantabandhe tu saṃjāte vallamātramamuṃ rasam

13.72.2

पादयोर्घर्षयेद्यत्नात् ततश्चेष्टामवाप्नुयात्

pādayorgharṣayedyatnāt tataśceṣṭāmavāpnuyāt

13.73

जातचेष्टस्य सलिलं मूर्ध्नि शीतं विनिक्षिपेत्

jātaceṣṭasya salilaṃ mūrdhni śītaṃ vinikṣipet

13.73.2

शतकुम्भमितं स्वादु तीव्रा क्षुज्जायते ततः

śatakumbhamitaṃ svādu tīvrā kṣujjāyate tataḥ

13.74

यत् किंचिद् याचते तस्मै तत् तद् देयम् अभीप्सितम्

yat kiṃcid yācate tasmai tat tad deyam abhīpsitam

13.74.2

आयुष्ये विद्यमाने स सुखी जीवति मानवः

āyuṣye vidyamāne sa sukhī jīvati mānavaḥ

13.75

त्रिदोषजातरोगेषु दातव्यं तण्डुलोन्मितम्

tridoṣajātarogeṣu dātavyaṃ taṇḍulonmitam

13.75.2

पलार्धसितया युक्तमन्यथा हन्ति रोगिणम्

palārdhasitayā yuktamanyathā hanti rogiṇam

13.76

एकदोषोद्भवे रोगे संसर्गजनिते तथा

ekadoṣodbhave roge saṃsargajanite tathā

13.76.2

न दातव्यं हि भिषजा वैदूर्यकरसायनम्

na dātavyaṃ hi bhiṣajā vaidūryakarasāyanam

13.77

धृतानि वा तानि समर्चितानि सुजातियुक्तानि च संस्तुतानि

dhṛtāni vā tāni samarcitāni sujātiyuktāni ca saṃstutāni

13.77.2

हरन्ति रत्नान्यखिलं दुरिष्टं कुर्वन्त्यभीष्टं सततं यथेष्टम्

haranti ratnānyakhilaṃ duriṣṭaṃ kurvantyabhīṣṭaṃ satataṃ yatheṣṭam

13.78

हरन्त्यलक्ष्मीं सततं समस्तान् दुष्कर्मजातान् इह सर्वरोगान्

harantyalakṣmīṃ satataṃ samastān duṣkarmajātān iha sarvarogān

13.78.2

आयुष्यकारीणि हितानि सर्वरत्नप्रसूतानि रसायनानि

āyuṣyakārīṇi hitāni sarvaratnaprasūtāni rasāyanāni

14.1

शुद्धं लोहं कनकरजतं भानुलोहाश्मसारं पूतीलोहं द्वितयमुदितं नागवङ्गाभिधानम्

śuddhaṃ lohaṃ kanakarajataṃ bhānulohāśmasāraṃ pūtīlohaṃ dvitayamuditaṃ nāgavaṅgābhidhānam

14.1.2

मिश्रं लोहं त्रितयमुदितं पित्तलं कांस्यवर्तं धातुर् लोहे लुह इति मतः सोऽपि

miśraṃ lohaṃ tritayamuditaṃ pittalaṃ kāṃsyavartaṃ dhātur lohe luha iti mataḥ so'pi

14.2

प्राकृतं सहजं वह्निसम्भूतं खनिसम्भवम्

prākṛtaṃ sahajaṃ vahnisambhūtaṃ khanisambhavam

14.2.2

रसेन्द्रवेधसंजातं स्वर्णं पञ्चविधं स्मृतम्

rasendravedhasaṃjātaṃ svarṇaṃ pañcavidhaṃ smṛtam

14.3

ब्रह्माण्डं संवृतं येन रजोगुणभुवा खलु

brahmāṇḍaṃ saṃvṛtaṃ yena rajoguṇabhuvā khalu

Rasendracūḍāmaṇi