16.28

मर्दनोक्तविधानेन याममात्रं विमर्दयेत्

mardanoktavidhānena yāmamātraṃ vimardayet

16.28.2

निर्मलत्वविधानाय रागान् गृह्णाति निर्मलः

nirmalatvavidhānāya rāgān gṛhṇāti nirmalaḥ

16.29

तस्मान्मर्द्यो रसो यत्नाद् ग्रासं ग्रासे पुटे पुटे

tasmānmardyo raso yatnād grāsaṃ grāse puṭe puṭe

16.29.2

संमर्दितो भवेद्वापि रोगनाशनशक्तिमान्

saṃmardito bhavedvāpi roganāśanaśaktimān

16.30

भूसर्जिकालवणवर्गसमेतकाञ्चीसंयुक्तकाञ्जिकयुतं परिचार्यवस्तु

bhūsarjikālavaṇavargasametakāñcīsaṃyuktakāñjikayutaṃ paricāryavastu

16.30.2

सत्त्वोपलादिसकलं वरताम्रपत्रैर्जुष्टं च ह्यम्लमुदितं रसचारणाय

sattvopalādisakalaṃ varatāmrapatrairjuṣṭaṃ ca hyamlamuditaṃ rasacāraṇāya

16.31

रम्भापटुत्रिफललाङ्गलिकानिशार्धशोभाञ्जनाङ्घ्रिखरमञ्जरिकाङ्घ्रिसंख्यैः

rambhāpaṭutriphalalāṅgalikāniśārdhaśobhāñjanāṅghrikharamañjarikāṅghrisaṃkhyaiḥ

16.31.2

सप्ताहकं परिविभावितकाञ्जिकोऽसौ क्लिन्नं हि लोहनिवहं ग्रसतीह सूतः

saptāhakaṃ parivibhāvitakāñjiko'sau klinnaṃ hi lohanivahaṃ grasatīha sūtaḥ

16.32

क्षारैश्चतुर्भिर् लवणैश्च षड्भिर् द्रवाम्लमिश्रैर् दशधा विभावितैः

kṣāraiścaturbhir lavaṇaiśca ṣaḍbhir dravāmlamiśrair daśadhā vibhāvitaiḥ

16.32.2

स्वर्णादिलोहाभ्रकसत्त्वगर्भद्रुतिप्रहीत्यै बिड एष दिष्टः

svarṇādilohābhrakasattvagarbhadrutiprahītyai biḍa eṣa diṣṭaḥ

16.33

वीथीतुल्ये गतमलरसः पञ्चशाणप्रमाणं भुक्त्वा सत्त्वं गगनजनितं षष्टिकाक्षारवह्नौ

vīthītulye gatamalarasaḥ pañcaśāṇapramāṇaṃ bhuktvā sattvaṃ gaganajanitaṃ ṣaṣṭikākṣāravahnau

16.33.2

तत्त्वं ह्येतद् व्रजति स जवात्सारधूमायनानि तत्तुल्योऽसौ मुनिभिरुदितो दण्डधारी च नाम्ना

tattvaṃ hyetad vrajati sa javātsāradhūmāyanāni tattulyo'sau munibhirudito daṇḍadhārī ca nāmnā

16.34

गर्भद्रुतियुते सूते तृणं क्षिप्तं प्रतिष्ठते

garbhadrutiyute sūte tṛṇaṃ kṣiptaṃ pratiṣṭhate

16.34.2

ऊर्ध्वदण्डधरः सोऽयं दण्डधारी रसो मतः

ūrdhvadaṇḍadharaḥ so'yaṃ daṇḍadhārī raso mataḥ

16.35

यदि भजति हि मर्त्यस्तुल्यजीर्णाभ्रसूतं प्रतिदिनमिह गुञ्जामात्रया मासमात्रम्

yadi bhajati hi martyastulyajīrṇābhrasūtaṃ pratidinamiha guñjāmātrayā māsamātram

16.35.2

शशधरपरिपाट्या ग्रासयोगेन स स्यात् ससुखहितशतायुर्मुक्तवार्धक्यदोषः

śaśadharaparipāṭyā grāsayogena sa syāt sasukhahitaśatāyurmuktavārdhakyadoṣaḥ

16.36

वलिपलितविहीनः सोऽपि रोगाद्विहीनः

valipalitavihīnaḥ so'pi rogādvihīnaḥ

16.37

तेन तेन हि योगेन योजनीयो महारसः

tena tena hi yogena yojanīyo mahārasaḥ

16.37.2

खसत्त्वः कुरुते तीव्रां क्षुधं रोगगणं हरेत्

khasattvaḥ kurute tīvrāṃ kṣudhaṃ rogagaṇaṃ haret

16.38

अष्टमांशप्रकारेण देयं ग्रासं द्वितीयकम्

aṣṭamāṃśaprakāreṇa deyaṃ grāsaṃ dvitīyakam

Rasendracūḍāmaṇi