4.51

अयस्कान्ते धूम्रवर्णा सस्यके लोहिता भवेत्

ayaskānte dhūmravarṇā sasyake lohitā bhavet

4.51.2

वज्रे नानाविधा ज्वाला खसत्त्वे पाण्डुरप्रभा

vajre nānāvidhā jvālā khasattve pāṇḍuraprabhā

4.52

न विस्फुलिङ्गो न च बुद्बुदश्च यदा न रेखापटलं न शब्दः

na visphuliṅgo na ca budbudaśca yadā na rekhāpaṭalaṃ na śabdaḥ

4.52.2

मूषागतं रत्नसमं स्थिरं च तदा विशुद्धं प्रवदन्ति लोहम्

mūṣāgataṃ ratnasamaṃ sthiraṃ ca tadā viśuddhaṃ pravadanti loham

4.53

प्रतीवापः पुरा योज्यो निषेकस् तदनन्तरम्

pratīvāpaḥ purā yojyo niṣekas tadanantaram

4.53.2

छादनं तु प्रतीवापः निषेकं मज्जनं विदुः

chādanaṃ tu pratīvāpaḥ niṣekaṃ majjanaṃ viduḥ

4.53.3

अभिषेकं तदिच्छन्ति स्नपनं क्रियते तु यत्

abhiṣekaṃ tadicchanti snapanaṃ kriyate tu yat

4.54

वापो निषेकः स्नपनं द्रुते निर्मलतां गते

vāpo niṣekaḥ snapanaṃ drute nirmalatāṃ gate

4.54.2

उष्णेनैव हि वाञ्छन्ति शीतलं न च वाञ्छति

uṣṇenaiva hi vāñchanti śītalaṃ na ca vāñchati

4.55

शुक्लदीप्तिः सशब्दश्च यदा वैश्वानरो भवेत्

śukladīptiḥ saśabdaśca yadā vaiśvānaro bhavet

4.55.2

लोहावर्तः स विज्ञेयः सत्त्वं पतति निर्मलम्

lohāvartaḥ sa vijñeyaḥ sattvaṃ patati nirmalam

4.56

षोडशाङ्गुलविस्तीर्णं हस्तमात्रायतं शुभम्

ṣoḍaśāṅgulavistīrṇaṃ hastamātrāyataṃ śubham

4.56.2

धातुसत्त्वनिपातार्थं कोष्ठकं वरवर्णिनि

dhātusattvanipātārthaṃ koṣṭhakaṃ varavarṇini

4.57

वंशखादिरमाधूकबदरीदारुसम्भवैः

vaṃśakhādiramādhūkabadarīdārusambhavaiḥ

4.57.2

परिपूर्णं दृढाङ्गारैः धमेद्वातेन कोष्ठकम्

paripūrṇaṃ dṛḍhāṅgāraiḥ dhamedvātena koṣṭhakam

4.57.3

भस्त्रया ज्वालमार्गेण ज्वालयेच्च हुताशनम्

bhastrayā jvālamārgeṇa jvālayecca hutāśanam

4.58

प्रविततमुखभागं संवृतान्तःप्रदेशं स्थलरचितचिरान्तर्जालकं कोष्ठकं स्यात्

pravitatamukhabhāgaṃ saṃvṛtāntaḥpradeśaṃ sthalaracitacirāntarjālakaṃ koṣṭhakaṃ syāt

4.58.2

बकगलसममानं वङ्कनालं विधेयं शुषिरनलिनिका स्यान्मृन्मयी दीर्घवृत्ता

bakagalasamamānaṃ vaṅkanālaṃ vidheyaṃ śuṣiranalinikā syānmṛnmayī dīrghavṛttā

4.59

मृन्मये लोहपात्रे वा अयस्कान्तमये ऽथवा

mṛnmaye lohapātre vā ayaskāntamaye 'thavā

4.59.2

पाषाणे स्फटिके वाथ मुक्ताशैलमयेऽथवा

pāṣāṇe sphaṭike vātha muktāśailamaye'thavā

Rasārṇava