8.51.2.8.2

पुटमृतशुल्बं तारे निर्व्यूढं हेमकृष्टिरियम्

puṭamṛtaśulbaṃ tāre nirvyūḍhaṃ hemakṛṣṭiriyam

8.51.2.9

इति

iti

8.51.2.10

रसदरदादीनां पुटेन मृतं यच्छुल्बं तत्तारे निर्वाहितं कुर्यात्

rasadaradādīnāṃ puṭena mṛtaṃ yacchulbaṃ tattāre nirvāhitaṃ kuryāt

8.51.2.11

शतांशविधिश्च

śatāṃśavidhiśca

8.51.2.11.2

अष्टानवतिर् भागास्तारस्त्वेकोऽपि कनकभागः स्यात्

aṣṭānavatir bhāgāstārastveko'pi kanakabhāgaḥ syāt

8.51.2.11.3

सूतस्यैको भागः शतांशविधिरेष विख्यातः

sūtasyaiko bhāgaḥ śatāṃśavidhireṣa vikhyātaḥ

8.51.2.12

इति रसहृदये

iti rasahṛdaye

8.51.2.13

तत्र निर्व्यूढतारभागस्याधिकक्षेपेणानु वर्णसुवर्णे वर्णनाशः स्पष्ट एव

tatra nirvyūḍhatārabhāgasyādhikakṣepeṇānu varṇasuvarṇe varṇanāśaḥ spaṣṭa eva

8.52.2.1

अथ चुल्लिकालक्षणमाह पतङ्गीकल्कत इति

atha cullikālakṣaṇamāha pataṅgīkalkata iti

8.52.2.2

पतङ्गी अशुद्धरसोपरसादिकृतबीजजीर्णः पारदस्तद्घटितो यः कल्कस्तेन जातं यल्लोहे ताम्रादौ गौरवतेजस्वित्वादिगुणसहितं तारत्वं हेमता वा किंचित्कालपर्यन्तं स्थित्वा नश्यति सा क्रिया चुल्लिकेति मता

pataṅgī aśuddharasoparasādikṛtabījajīrṇaḥ pāradastadghaṭito yaḥ kalkastena jātaṃ yallohe tāmrādau gauravatejasvitvādiguṇasahitaṃ tāratvaṃ hematā vā kiṃcitkālaparyantaṃ sthitvā naśyati sā kriyā culliketi matā

8.52.2.3

उक्तं च रसहृदये

uktaṃ ca rasahṛdaye

8.52.2.3.2

यः पुनरेतैः कुरुते कर्माशुद्धैर् भवेद् रसस्तस्य

yaḥ punaretaiḥ kurute karmāśuddhair bhaved rasastasya

8.52.2.3.3

अव्यापकः पतङ्गी न रसे रसायने योज्यः

avyāpakaḥ pataṅgī na rase rasāyane yojyaḥ

8.52.2.4

इति

iti

8.52.2.5

एतै रसोपरसैः

etai rasoparasaiḥ

8.52.2.6

कर्म जारणादिकर्म

karma jāraṇādikarma

8.52.2.7

पतङ्गी पक्षिवद् ऊर्ध्वगामी

pataṅgī pakṣivad ūrdhvagāmī

8.52.2.8

पारदघटितकल्कस्तु योगतरङ्गिण्यादिग्रन्थोक्तो बोध्यः

pāradaghaṭitakalkastu yogataraṅgiṇyādigranthokto bodhyaḥ

8.52.2.9

तथा चोक्तं तरङ्गिण्याम्

tathā coktaṃ taraṅgiṇyām

8.52.2.9.2

पारदष्टङ्क एकस्या द्विपलं पीतखर्परम्

pāradaṣṭaṅka ekasyā dvipalaṃ pītakharparam

Rasaratnasamuccayaṭīkā