8.39.2.2

विद्याधरयन्त्रं द्विविधं निर्जलं सजलं च

vidyādharayantraṃ dvividhaṃ nirjalaṃ sajalaṃ ca

8.39.2.3

तत्र प्रथमं कनकसुन्दरप्रभृतिरसानाम् ऊर्ध्वभागे पुटनार्थम् उपयुज्यते

tatra prathamaṃ kanakasundaraprabhṛtirasānām ūrdhvabhāge puṭanārtham upayujyate

8.39.2.4

तच्च न्युब्जोर्ध्वपात्रेण संपुटितम्

tacca nyubjordhvapātreṇa saṃpuṭitam

8.39.2.5

यत्तु द्वितीयम् उत्तानपात्रघटितं तदत्र विद्याधरशब्देन ग्राह्यम्

yattu dvitīyam uttānapātraghaṭitaṃ tadatra vidyādharaśabdena grāhyam

8.39.2.6

आर्द्रकमर्दिताद् इत्यस्याग्रे हिङ्गुलादिति शेषः

ārdrakamarditād ityasyāgre hiṅgulāditi śeṣaḥ

8.40.2.1

घोषाकृष्टस्य लक्षणमाह स्वल्पेति

ghoṣākṛṣṭasya lakṣaṇamāha svalpeti

8.40.2.2

ताडितं परिध्मातम्

tāḍitaṃ paridhmātam

8.40.2.3

अत्र तालः स्वल्पशब्देन कांस्यस्य चतुर्थांशेन ग्राह्यः

atra tālaḥ svalpaśabdena kāṃsyasya caturthāṃśena grāhyaḥ

8.40.2.4

रङ्गस्य ताम्रात्पृथग्भूत्वा विनाशार्थं तदुपयोगो बोध्यः

raṅgasya tāmrātpṛthagbhūtvā vināśārthaṃ tadupayogo bodhyaḥ

8.41.2.1

वरनागस्य लक्षणमाह तीक्ष्णमिति

varanāgasya lakṣaṇamāha tīkṣṇamiti

8.41.2.2

समभागनीलाञ्जनसंयुतं तीक्ष्णलोहं समभागेन टङ्कणं दत्त्वान्धमूषायां दृढं ध्मातं सद्यदा नागापेक्षयाप्यतिमृदु कृष्णवर्णं शीघ्रद्रावं च भवेत्तदैतद् वरनागम् उच्यते

samabhāganīlāñjanasaṃyutaṃ tīkṣṇalohaṃ samabhāgena ṭaṅkaṇaṃ dattvāndhamūṣāyāṃ dṛḍhaṃ dhmātaṃ sadyadā nāgāpekṣayāpyatimṛdu kṛṣṇavarṇaṃ śīghradrāvaṃ ca bhavettadaitad varanāgam ucyate

8.41.2.3

अर्कापामार्गकदलीभस्मतोयेन लोलयेत्

arkāpāmārgakadalībhasmatoyena lolayet

8.41.2.4

तद्वस्त्रगालितं ग्राह्यं स्वच्छतोयं तदातपे

tadvastragālitaṃ grāhyaṃ svacchatoyaṃ tadātape

8.41.2.5

मृदुकृष्टं द्रुतद्रावमिति पाठे ध्मात्वा मूषातः कृष्टं बहिराकृष्टं शीतं सदपि संजातमार्दवम् अग्नियोगेन शीघ्रद्रावं च भवेदित्यर्थः

mṛdukṛṣṭaṃ drutadrāvamiti pāṭhe dhmātvā mūṣātaḥ kṛṣṭaṃ bahirākṛṣṭaṃ śītaṃ sadapi saṃjātamārdavam agniyogena śīghradrāvaṃ ca bhavedityarthaḥ

8.41.2.6

नागाद्वरं श्रेष्ठम् एतद् वरनागम् इति

nāgādvaraṃ śreṣṭham etad varanāgam iti

8.41.2.7

उत्तरपदस्य पूर्वनिपातेन सिद्धोऽयं शब्दः

uttarapadasya pūrvanipātena siddho'yaṃ śabdaḥ

8.41.2.8

अस्योपयोगं त्वस्थिराणां खर्परादिसत्त्वानां स्थिरीकरणार्थं पूज्यपादा उदाजह्रू रससारे

asyopayogaṃ tvasthirāṇāṃ kharparādisattvānāṃ sthirīkaraṇārthaṃ pūjyapādā udājahrū rasasāre

8.41.2.9

तत्प्रकारस्तु द्वितीयाध्यायेऽत्र रसकसत्त्वविधिव्याख्यायां प्रकाशित एव

tatprakārastu dvitīyādhyāye'tra rasakasattvavidhivyākhyāyāṃ prakāśita eva

8.41.2.10

नागं नीलाञ्जनोपेतमिति पाठस्तु प्रामादिक एव

nāgaṃ nīlāñjanopetamiti pāṭhastu prāmādika eva

8.41.2.11

सत्त्वानां हि स्थिरीकरणे नागस्यानुपयोगादिति बोध्यम्

sattvānāṃ hi sthirīkaraṇe nāgasyānupayogāditi bodhyam

Rasaratnasamuccayaṭīkā