8.28.2.2

तद्रेखान्तरे तयोः तर्जन्यङ्गुष्ठयोः रेखान्तरे रेखावकाशे अङ्गुष्ठतर्जनीभ्यां घर्षणे कृते यत्र लौहे तयोरङ्गुल्योः रेखासमूहः अङ्कितो भवेदित्यर्थः

tadrekhāntare tayoḥ tarjanyaṅguṣṭhayoḥ rekhāntare rekhāvakāśe aṅguṣṭhatarjanībhyāṃ gharṣaṇe kṛte yatra lauhe tayoraṅgulyoḥ rekhāsamūhaḥ aṅkito bhavedityarthaḥ

8.29.2.1

निरुत्थलौहलक्षणमाह गुडेति

nirutthalauhalakṣaṇamāha guḍeti

8.29.2.2

सुखस्पर्शः टङ्कणं निरुत्थीकारकमित्रपञ्चकवर्गे टङ्कणशब्दग्रहणात् यदुक्तं रसेन्द्रसारे

sukhasparśaḥ ṭaṅkaṇaṃ nirutthīkārakamitrapañcakavarge ṭaṅkaṇaśabdagrahaṇāt yaduktaṃ rasendrasāre

8.29.2.2.2

मधुसर्पिस्तथा गुञ्जा टङ्कणं गुग्गुलुस्तथा

madhusarpistathā guñjā ṭaṅkaṇaṃ guggulustathā

8.29.2.2.3

मित्रपञ्चकमेतत्तु गणितं धातुमेलने

mitrapañcakametattu gaṇitaṃ dhātumelane

8.29.2.3

इति

iti

8.29.2.4

मित्रपञ्चकोक्तगुग्गुलोः कार्यमत्र गुडेन संपादनीयमिति

mitrapañcakoktagugguloḥ kāryamatra guḍena saṃpādanīyamiti

8.29.2.5

प्रकृतिं स्वरूपम्

prakṛtiṃ svarūpam

8.29.2.6

अपुनर्भवम् अपुनरुत्थानं निरुत्थमिति यावत्

apunarbhavam apunarutthānaṃ nirutthamiti yāvat

8.31.2.1

निरुत्थस्य लक्षणान्तरमाह रौप्येणेति

nirutthasya lakṣaṇāntaramāha raupyeṇeti

8.31.2.2

रौप्यं लौहं च एकत्र संस्थाप्य भस्त्रया ध्मापनेन यदि परस्परं मिश्रीभवेत् तदापि निरुत्थं ज्ञेयम्

raupyaṃ lauhaṃ ca ekatra saṃsthāpya bhastrayā dhmāpanena yadi parasparaṃ miśrībhavet tadāpi nirutthaṃ jñeyam

8.32.2.1

बीजमाह निर्वापणेति

bījamāha nirvāpaṇeti

8.32.2.2

पूर्वनिर्दिष्टसाध्यलोहे तत्तल्लोहमारकान्यलोहनिक्षेपरूपनिर्वाहणाख्यसंस्कारविशेषेण यदा साध्यलोहं प्रक्षिप्तलौहवर्णं भवेत् तदा मृदुलं सुखस्पर्शं चित्रसंस्कारम् आहितापूर्वगुणान्तरं तत् बीजमिति ज्ञेयम्

pūrvanirdiṣṭasādhyalohe tattallohamārakānyalohanikṣeparūpanirvāhaṇākhyasaṃskāraviśeṣeṇa yadā sādhyalohaṃ prakṣiptalauhavarṇaṃ bhavet tadā mṛdulaṃ sukhasparśaṃ citrasaṃskāram āhitāpūrvaguṇāntaraṃ tat bījamiti jñeyam

8.33.2.1

उत्तरणमाह इदमिति

uttaraṇamāha idamiti

8.33.2.2

इदं संसृष्टलोहयोर् इत्यादिना वक्ष्यमाणरूपम् इत्यर्थः

idaṃ saṃsṛṣṭalohayor ityādinā vakṣyamāṇarūpam ityarthaḥ

8.33.2.3

उत्तरणमिति संज्ञाविशेषः

uttaraṇamiti saṃjñāviśeṣaḥ

8.33.2.4

संसृष्टेति मिश्रितलौहयोः एकलोहस्य परिनाशनं ध्मापनादिक्रियाविशेषेण एकस्मात् अन्यत् पृथक्कृत्य भस्मीकरणम् एकस्माद् अन्यस्य बहिर्निष्काशनं वा

saṃsṛṣṭeti miśritalauhayoḥ ekalohasya parināśanaṃ dhmāpanādikriyāviśeṣeṇa ekasmāt anyat pṛthakkṛtya bhasmīkaraṇam ekasmād anyasya bahirniṣkāśanaṃ vā

8.34.1

ताडनमाह प्रध्मातमिति

tāḍanamāha pradhmātamiti

8.34.2

तत् उत्तरणक्रियानिष्पन्नं संसृष्टलौहयोरेकलोहम्

tat uttaraṇakriyāniṣpannaṃ saṃsṛṣṭalauhayorekaloham

8.36.2.1

सत्त्वमाह

sattvamāha

Rasaratnasamuccayabodhinī