9.51.2.3

आप्यायनकं रसादीनां तर्पणं षाड्गुण्यसंपादनमिति यावत्

āpyāyanakaṃ rasādīnāṃ tarpaṇaṃ ṣāḍguṇyasaṃpādanamiti yāvat

9.51.2.4

आप्यायनकम् इत्यत्र उत्थापनकम् इति पाठे रसोत्थापनसाधनमित्यर्थः

āpyāyanakam ityatra utthāpanakam iti pāṭhe rasotthāpanasādhanamityarthaḥ

9.55.2.1

इष्टकायन्त्रमाह विधायेति

iṣṭakāyantramāha vidhāyeti

9.55.2.2

मल्लं शरावपात्रम्

mallaṃ śarāvapātram

9.55.2.3

पालिकाम् आलवालम्

pālikām ālavālam

9.55.2.4

गोलाकारं गर्तमेकम् कृत्वा तत्र शरावं संस्थाप्य तदुपरि मध्यच्छिद्रामिष्टकाम् एकां विन्यसेत् इष्टकागर्तं परितः अङ्गुलिमितोन्नतम् आलवालम् एकं च कुर्यात् तत इष्टकारन्ध्रे पारदं विनिक्षिप्य रन्ध्रमुखे वस्त्रं तदुपरि गन्धकं च विन्यस्य शरावान्तरेण रुद्ध्वा शरावालवालयोः संधिं मृदा सम्यगालिप्य च वन्यकरीषैः कपोताख्यपुटं दद्यादिति निष्कर्षः

golākāraṃ gartamekam kṛtvā tatra śarāvaṃ saṃsthāpya tadupari madhyacchidrāmiṣṭakām ekāṃ vinyaset iṣṭakāgartaṃ paritaḥ aṅgulimitonnatam ālavālam ekaṃ ca kuryāt tata iṣṭakārandhre pāradaṃ vinikṣipya randhramukhe vastraṃ tadupari gandhakaṃ ca vinyasya śarāvāntareṇa ruddhvā śarāvālavālayoḥ saṃdhiṃ mṛdā samyagālipya ca vanyakarīṣaiḥ kapotākhyapuṭaṃ dadyāditi niṣkarṣaḥ

9.56.3.1

हिङ्गुलाकृष्टिविद्याधरयन्त्रमाह स्थालिकोपरीति

hiṅgulākṛṣṭividyādharayantramāha sthālikoparīti

9.56.3.2

स्थालीमित्यत्र ऊर्ध्वमुखीमिति शेषो बोध्यः

sthālīmityatra ūrdhvamukhīmiti śeṣo bodhyaḥ

9.56.3.3

अत्र हिङ्गुलाकृष्टिप्रकारस्य अनुक्तत्वात् ग्रन्थान्तरोक्तस्तत्प्रकारः प्रदर्श्यते तद्यथा जम्बीरादिरसशोधितहिङ्गुलम् अधःस्थाल्यां पर्णोपरि संस्थाप्य कठिनीघृष्टतलभागाम् उत्तानां स्थालीमपरां तदुपरि दत्त्वा मृदम्बरादिभिः संधिम् आलिप्य च अधो ज्वाला देया ऊर्ध्वस्थाल्यां जलं च उष्णे च तस्मिन् तत् निक्षिप्य पुनर्देयम् एवं त्रिंशद्वारं कुर्यात्

atra hiṅgulākṛṣṭiprakārasya anuktatvāt granthāntaroktastatprakāraḥ pradarśyate tadyathā jambīrādirasaśodhitahiṅgulam adhaḥsthālyāṃ parṇopari saṃsthāpya kaṭhinīghṛṣṭatalabhāgām uttānāṃ sthālīmaparāṃ tadupari dattvā mṛdambarādibhiḥ saṃdhim ālipya ca adho jvālā deyā ūrdhvasthālyāṃ jalaṃ ca uṣṇe ca tasmin tat nikṣipya punardeyam evaṃ triṃśadvāraṃ kuryāt

9.56.3.4

ग्रन्थान्तरेऽस्य ऊर्ध्वपातनमिति नामान्तरम्

granthāntare'sya ūrdhvapātanamiti nāmāntaram

9.56.3.5

कृचिदेतद्

anantaraṃ

9.56.3.5.2

रसं संमूर्छितं स्थूलपात्रम् आपूर्य काञ्जिकैः

rasaṃ saṃmūrchitaṃ sthūlapātram āpūrya kāñjikaiḥ

9.56.3.5.3

द्वियामं स्वेदयेदेनं रसोत्थापनहेतवे

dviyāmaṃ svedayedenaṃ rasotthāpanahetave

9.56.3.6

इत्यधिकः पाठो विद्यते

ityadhikaḥ pāṭho vidyate

9.64.3.1

नाभियन्त्रमाह मल्लमध्ये इति

nābhiyantramāha mallamadhye iti

9.64.3.2

कुड्यं भित्तिः आलवालाकारमिति यावत्

kuḍyaṃ bhittiḥ ālavālākāramiti yāvat

9.64.3.3

अत्रोच्यमानया अत्र यन्त्रे उच्यमानया कथ्यमानया तोयमृदा लेहवद् इत्यादिना वक्ष्यमाणया परिभाषिकमृदा इत्यर्थः

atrocyamānayā atra yantre ucyamānayā kathyamānayā toyamṛdā lehavad ityādinā vakṣyamāṇayā paribhāṣikamṛdā ityarthaḥ

9.64.3.4

अत्र प्रथमं सम्यग् आच्छादयेद् द्वितीयं सम्यक् रुद्ध्वा तृतीयं सम्यग् उच्यमानया सम्बध्यते

atra prathamaṃ samyag ācchādayed dvitīyaṃ samyak ruddhvā tṛtīyaṃ samyag ucyamānayā sambadhyate

9.64.3.5

तोयमृत्प्रकारमाह लेहवदिति

toyamṛtprakāramāha lehavaditi

9.64.3.6

लेपार्थमृत्तिकाप्रस्तुतप्रसङ्गक्रमेण वह्निमृत्प्रकारमाह खटिकेति

lepārthamṛttikāprastutaprasaṅgakrameṇa vahnimṛtprakāramāha khaṭiketi

Rasaratnasamuccayabodhinī