9.8.3.2

परीणाहः विस्तारः परिधिरिति यावत्

parīṇāhaḥ vistāraḥ paridhiriti yāvat

9.8.3.3

आनाहः औन्नत्यं दैर्घ्यमिति यावत्

ānāhaḥ aunnatyaṃ dairghyamiti yāvat

9.8.3.4

उत्सेधः उपचितिः स्थौल्यमिति यावत्

utsedhaḥ upacitiḥ sthaulyamiti yāvat

9.9.2.1

अधःपातनायन्त्रे पातनक्रममाह अथेति

adhaḥpātanāyantre pātanakramamāha atheti

9.9.2.1

अथ उक्तरीत्या यन्त्रनिर्माणानन्तरम् ऊर्ध्वभाजने उपरिस्थाधोमुखभाण्डोदरे इत्यर्थः आदौ लिप्तं पश्चात् स्थापितं तस्य लिप्तस्थापितस्य रसस्येति शेषः जले अधोभाण्डस्थिते इति शेषः दीप्तैः वनोत्पलैः वन्यकरीषाग्निभिः

atha uktarītyā yantranirmāṇānantaram ūrdhvabhājane uparisthādhomukhabhāṇḍodare ityarthaḥ ādau liptaṃ paścāt sthāpitaṃ tasya liptasthāpitasya rasasyeti śeṣaḥ jale adhobhāṇḍasthite iti śeṣaḥ dīptaiḥ vanotpalaiḥ vanyakarīṣāgnibhiḥ

9.13.2.1

दीपिकायन्त्रमाह कच्छपेति

dīpikāyantramāha kacchapeti

9.13.2.2

वक्ष्यमाणकच्छपयन्त्रमध्यवर्तिमृन्मयघटखर्पररूपपीठोपरि प्रदीपमेकम् संस्थाप्य तत्र सूतं स्थापयेत् कच्छपयन्त्राधः वह्निं च दद्यात् एवं प्रदीपस्थसूतः कच्छपयन्त्रे पतति तत् दीपिकाख्यं यन्त्रं ज्ञेयम्

vakṣyamāṇakacchapayantramadhyavartimṛnmayaghaṭakharpararūpapīṭhopari pradīpamekam saṃsthāpya tatra sūtaṃ sthāpayet kacchapayantrādhaḥ vahniṃ ca dadyāt evaṃ pradīpasthasūtaḥ kacchapayantre patati tat dīpikākhyaṃ yantraṃ jñeyam

9.16.3.1

डेकीयन्त्रमाह भाण्डकण्ठादिति

ḍekīyantramāha bhāṇḍakaṇṭhāditi

9.16.3.2

भाण्डस्य कण्ठनिम्ने छिद्रमेकं विधाय तत्र वंशनिर्मितं नलमेकं संयोज्य स्थापयेत्

bhāṇḍasya kaṇṭhanimne chidramekaṃ vidhāya tatra vaṃśanirmitaṃ nalamekaṃ saṃyojya sthāpayet

9.16.3.3

अन्यच्च जलपूर्णकांस्यपात्रद्वयेन संपुटमेकं कृत्वा भाण्डकण्ठस्थनलाग्रं तत्र प्रवेश्य दृढं सन्धिरोधं कुर्यात्

anyacca jalapūrṇakāṃsyapātradvayena saṃpuṭamekaṃ kṛtvā bhāṇḍakaṇṭhasthanalāgraṃ tatra praveśya dṛḍhaṃ sandhirodhaṃ kuryāt

9.16.3.4

ततो भाण्डमध्ये निर्दिष्टद्रव्यैः सह रसं क्षिप्त्वा अग्निज्वाला देया तेन नालच्छिद्रानुसारी रसः कांस्यपात्रमध्यस्थजले पतति

tato bhāṇḍamadhye nirdiṣṭadravyaiḥ saha rasaṃ kṣiptvā agnijvālā deyā tena nālacchidrānusārī rasaḥ kāṃsyapātramadhyasthajale patati

9.16.3.5

एवं यावत् सर्वं पात्रं उष्णं भवेत् तावत् कुर्यात्

evaṃ yāvat sarvaṃ pātraṃ uṣṇaṃ bhavet tāvat kuryāt

9.16.3.6

रससंधानं रसनिर्गमनम् इत्यर्थः

rasasaṃdhānaṃ rasanirgamanam ityarthaḥ

9.18.2.1

जारणायन्त्रमाह लोहेत्यादि द्वाभ्याम्

jāraṇāyantramāha lohetyādi dvābhyām

9.18.2.2

वितस्तिमानं लौहमयमूषाद्वयं निर्माय तयोरीषच्छिद्रान्वितायाम् एकस्यां मूषायां गन्धकं संस्थापयेत् ततः रसगर्भायामन्यस्यां मूषायां पूर्वोक्तां सगन्धकमूषां प्रवेश्य सूतगर्भमूषाधो जलं स्थापयित्वा ऊर्ध्वाधश्च वह्निं प्रज्वालयेदिति

vitastimānaṃ lauhamayamūṣādvayaṃ nirmāya tayorīṣacchidrānvitāyām ekasyāṃ mūṣāyāṃ gandhakaṃ saṃsthāpayet tataḥ rasagarbhāyāmanyasyāṃ mūṣāyāṃ pūrvoktāṃ sagandhakamūṣāṃ praveśya sūtagarbhamūṣādho jalaṃ sthāpayitvā ūrdhvādhaśca vahniṃ prajvālayediti

9.25.2.1

विद्याधरयन्त्रमाह यन्त्रमिति

vidyādharayantramāha yantramiti

9.25.2.2

स्थालीद्वितयसम्पुटात् हण्डिकाद्वयकृतपुटविशेषात्

sthālīdvitayasampuṭāt haṇḍikādvayakṛtapuṭaviśeṣāt

9.25.2.3

तदेव विवृणोति चुल्लीमिति

tadeva vivṛṇoti cullīmiti

9.25.2.4

अधोभाण्डे औषधं निक्षिप्य भाण्डान्तरेण मुखं पिधाय चुल्ल्यां चतुर्मुख्यां संस्थाप्य च ज्वाला देया

adhobhāṇḍe auṣadhaṃ nikṣipya bhāṇḍāntareṇa mukhaṃ pidhāya cullyāṃ caturmukhyāṃ saṃsthāpya ca jvālā deyā

9.25.2.5

कोष्ठीयन्त्रमिति संज्ञान्तरमस्य

koṣṭhīyantramiti saṃjñāntaramasya

Rasaratnasamuccayabodhinī