8.1

कथ्यते सोमदेवेन मुग्धवैद्यप्रबुद्धये

kathyate somadevena mugdhavaidyaprabuddhaye

8.1.2

परिभाषा रसेन्द्रस्य शास्त्रैः सिद्धैश्च भाषिता

paribhāṣā rasendrasya śāstraiḥ siddhaiśca bhāṣitā

8.2

अर्धं सिद्धरसस्य तैलघृतयोर्लेहस्य भागोऽष्टमः संसिद्धाखिललोहचूर्णवटकादीनां तथा सप्तमः

ardhaṃ siddharasasya tailaghṛtayorlehasya bhāgo'ṣṭamaḥ saṃsiddhākhilalohacūrṇavaṭakādīnāṃ tathā saptamaḥ

8.2.2

यो दीयेत भिषग्वराय गदिभिर्निर्दिश्य धन्वन्तरिम् सर्वारोग्यसुखाप्तये निगदितो भागः स धन्वन्तरेः

yo dīyeta bhiṣagvarāya gadibhirnirdiśya dhanvantarim sarvārogyasukhāptaye nigadito bhāgaḥ sa dhanvantareḥ

8.3

भैषज्यक्रीणितद्रव्यभागो ऽप्य् एकादशो हि यः

bhaiṣajyakrīṇitadravyabhāgo 'py ekādaśo hi yaḥ

8.3.2

वणिग्भ्यो गृह्यते वैद्यै रुद्रभागः स उच्यते

vaṇigbhyo gṛhyate vaidyai rudrabhāgaḥ sa ucyate

8.4

प्रगृह्याधिकरुद्रांशं यो ऽसमीचीनम् औषधम्

pragṛhyādhikarudrāṃśaṃ yo 'samīcīnam auṣadham

8.4.2

दापयेल्लुब्धधीर् वैद्यः स स्याद् विश्वासघातकः

dāpayellubdhadhīr vaidyaḥ sa syād viśvāsaghātakaḥ

8.5

धातुभिर् गन्धकाद्यैश्च निर्द्रवैर् मर्दितो रसः

dhātubhir gandhakādyaiśca nirdravair mardito rasaḥ

8.5.2

सुश्लक्ष्णः कज्जलाभो ऽसौ कज्जलीत्यभिधीयते

suślakṣṇaḥ kajjalābho 'sau kajjalītyabhidhīyate

8.6

सद्रवा मर्दिता सैव रसपङ्क इति स्मृता

sadravā marditā saiva rasapaṅka iti smṛtā

8.7

अर्कांशतुल्याद् रसतो ऽथ गन्धान् निष्कार्धतुल्यात् त्रुटिशो ऽभि खल्ले

arkāṃśatulyād rasato 'tha gandhān niṣkārdhatulyāt truṭiśo 'bhi khalle

8.7.2

अर्कातपे तीव्रतरे विमर्द्यात् पिष्टी भवेत् सा नवनीतरूपा

arkātape tīvratare vimardyāt piṣṭī bhavet sā navanītarūpā

8.8

खल्ले विमर्द्य गन्धेन दुग्धेन सह पारदम्

khalle vimardya gandhena dugdhena saha pāradam

8.8.2

पेषणात् पिष्टतां याति सा पिष्टीति मता परैः

peṣaṇāt piṣṭatāṃ yāti sā piṣṭīti matā paraiḥ

8.9

चतुर्थांशसुवर्णेन रसेन घृष्टिषष्टिका

caturthāṃśasuvarṇena rasena ghṛṣṭiṣaṣṭikā

8.9.2

भवेत् पातनपिष्टी सा रसस्योत्तमसिद्धिदा

bhavet pātanapiṣṭī sā rasasyottamasiddhidā

8.10

रूप्यं वा जातरूपं वा रसगन्धादिभिर्हतम्

rūpyaṃ vā jātarūpaṃ vā rasagandhādibhirhatam

8.10.2

समुत्थितं च बहुशः सा कृष्टी हेमतारयोः

samutthitaṃ ca bahuśaḥ sā kṛṣṭī hematārayoḥ

8.11

पिष्टीं क्षिपेत् सुवर्णान्तर् न वर्णो हीयते तया

piṣṭīṃ kṣipet suvarṇāntar na varṇo hīyate tayā

Rasaratnasamuccaya