5.69

द्रुतद्रावमविस्फोटं चिक्कणं मृदु तच्छुभम्

drutadrāvamavisphoṭaṃ cikkaṇaṃ mṛdu tacchubham

5.70

हतं यत्प्रसरेद् दुःखात्तत्कुण्ठं मध्यमं स्मृतम्

hataṃ yatprasared duḥkhāttatkuṇṭhaṃ madhyamaṃ smṛtam

5.71

यद्धतं भज्यते भंगे कृष्णं स्यात्तत्कडारकम्

yaddhataṃ bhajyate bhaṃge kṛṣṇaṃ syāttatkaḍārakam

5.72

मुण्डं परं मृदुलकं कफवातशूलमूलाममेहगदकामलपाण्डुहारि

muṇḍaṃ paraṃ mṛdulakaṃ kaphavātaśūlamūlāmamehagadakāmalapāṇḍuhāri

5.72.2

गुल्मामवातजठरार्तिहरं प्रदीपि शोफापहं रुधिरकृत्खलु कोष्ठशोधि

gulmāmavātajaṭharārtiharaṃ pradīpi śophāpahaṃ rudhirakṛtkhalu koṣṭhaśodhi

5.73

अशुद्धलोहं न हितं निषेवणाद् आयुर्बलं कान्तिविनाशि निश्चितम्

aśuddhalohaṃ na hitaṃ niṣevaṇād āyurbalaṃ kāntivināśi niścitam

5.73.2

हृदि प्रपीडां तनुते ह्यपाटवं रुजं करोत्येव विशोध्य मारयेत्

hṛdi prapīḍāṃ tanute hyapāṭavaṃ rujaṃ karotyeva viśodhya mārayet

5.74

खरं सारं च हृन्नालं तारावट्टं च वाजिरम्

kharaṃ sāraṃ ca hṛnnālaṃ tārāvaṭṭaṃ ca vājiram

5.74.2

काललोहाभिधानं च षड्विधं तीक्ष्णमुच्यते

kālalohābhidhānaṃ ca ṣaḍvidhaṃ tīkṣṇamucyate

5.75

परुषं पोगरोन्मुक्तं भंगे पारदवच्छवि

paruṣaṃ pogaronmuktaṃ bhaṃge pāradavacchavi

5.75.2

नमने भङ्गुरं यत्तत्खरलोहमुदाहृतम्

namane bhaṅguraṃ yattatkharalohamudāhṛtam

5.76

वेगभङ्गुरधारं यत्सारलोहं तदीरितम्

vegabhaṅguradhāraṃ yatsāralohaṃ tadīritam

5.76.2

पोगराभासकं पाण्डुभूमिजं सारमुच्यते

pogarābhāsakaṃ pāṇḍubhūmijaṃ sāramucyate

5.77

कृष्णपाण्डुवपुश्चञ्चुबीजतुल्योरुपोगरम्

kṛṣṇapāṇḍuvapuścañcubījatulyorupogaram

5.77.2

छेदने चातिपरुषं हृन्नालमिति कथ्यते

chedane cātiparuṣaṃ hṛnnālamiti kathyate

5.78

अङ्गक्षया च वङ्गं च पोगरस्याभिधात्रयम्

aṅgakṣayā ca vaṅgaṃ ca pogarasyābhidhātrayam

5.78.2

चिकुरं भङ्गुरं लोहात् पोगरं तत्परं मतम्

cikuraṃ bhaṅguraṃ lohāt pogaraṃ tatparaṃ matam

5.79

पोगरैर्वज्रसंकाशैः सूक्ष्मरेखैश्च सान्द्रकैः

pogarairvajrasaṃkāśaiḥ sūkṣmarekhaiśca sāndrakaiḥ

5.79.2

निचितं श्यामलाङ्गं च वाजीरं तत्प्रकीर्त्यते

nicitaṃ śyāmalāṅgaṃ ca vājīraṃ tatprakīrtyate

5.80

नीलकृष्णप्रभं सान्द्रं मसृणं गुरु भासुरम्

nīlakṛṣṇaprabhaṃ sāndraṃ masṛṇaṃ guru bhāsuram

Rasaratnasamuccaya