12.40

रसेन शृङ्गवेरस्य जम्बीरस्याथवा पुनः

rasena śṛṅgaverasya jambīrasyāthavā punaḥ

12.40.2

गुञ्जाद्वयं च जीर्णेऽस्मिन्दधिभक्तं प्रयोजयेत्

guñjādvayaṃ ca jīrṇe'smindadhibhaktaṃ prayojayet

12.41

एकद्वित्रिदिनैर्हन्याज् ज्वरान् दोषक्रमेण तु

ekadvitridinairhanyāj jvarān doṣakrameṇa tu

12.41.2

महाज्वराङ्कुशो नाम रसोऽयं शम्भुनोदितः

mahājvarāṅkuśo nāma raso'yaṃ śambhunoditaḥ

12.42

तालं ताम्ररजो रसश्च गगनं गन्धश्च नेपालकं दीनारप्रमितं तदर्धमुदितं टङ्कं शिलामाक्षिकम्

tālaṃ tāmrarajo rasaśca gaganaṃ gandhaśca nepālakaṃ dīnārapramitaṃ tadardhamuditaṃ ṭaṅkaṃ śilāmākṣikam

12.42.2

दीनारद्वितयं विषस्य शिखिनः पिष्ट्वा रसैः पाचितो यश्चिन्तामणिवज्ज्वरौघविजयी नाम्ना तु मृत्युंजयः

dīnāradvitayaṃ viṣasya śikhinaḥ piṣṭvā rasaiḥ pācito yaścintāmaṇivajjvaraughavijayī nāmnā tu mṛtyuṃjayaḥ

12.43

तालं ताम्रम् अयोरजश्च चपला तुत्थाभ्रकं कान्तकं नागं स्याच्च समांशकं सुमृदितं मूलं च पौनर्नवम्

tālaṃ tāmram ayorajaśca capalā tutthābhrakaṃ kāntakaṃ nāgaṃ syācca samāṃśakaṃ sumṛditaṃ mūlaṃ ca paunarnavam

12.43.2

भृङ्गीकासहरीपुनर्नवामहामन्दारपत्त्रोद्भवैः कल्कं वालुकयन्त्रपाचितम् इदं सर्वज्वरस्यान्तकृत्

bhṛṅgīkāsaharīpunarnavāmahāmandārapattrodbhavaiḥ kalkaṃ vālukayantrapācitam idaṃ sarvajvarasyāntakṛt

12.44

तुत्थेन तुल्यः शिवजश्च गन्धो जम्बीरनीरेण विमर्दनीयः

tutthena tulyaḥ śivajaśca gandho jambīranīreṇa vimardanīyaḥ

12.44.2

दिनत्रयं मेलय तेन तुल्यं व्योषं ततः सिध्यति चन्द्रसूर्यः

dinatrayaṃ melaya tena tulyaṃ vyoṣaṃ tataḥ sidhyati candrasūryaḥ

12.45

वल्लो विजेतुं विषमावलम्बि दलेन देयो भुजगाख्यवल्ल्याः

vallo vijetuṃ viṣamāvalambi dalena deyo bhujagākhyavallyāḥ

12.45.2

दुग्धं हितं स्यादिह शृङ्गवेररसेन शैत्येषु निषेवणीयः

dugdhaṃ hitaṃ syādiha śṛṅgaverarasena śaityeṣu niṣevaṇīyaḥ

12.46

तक्रं सगर्भाज्वरशूलयोस्तु द्राक्षाम्बुना पथ्यमनन्तरोक्तम्

takraṃ sagarbhājvaraśūlayostu drākṣāmbunā pathyamanantaroktam

12.46.2

रोधं वरायाः सलिलेन शूलं जम्बीरनीरेण वराजलेन

rodhaṃ varāyāḥ salilena śūlaṃ jambīranīreṇa varājalena

12.47

अपस्मृताव् अत्र नियोजनीयमभ्यञ्जनं बिम्बपयोभवाभ्याम्

apasmṛtāv atra niyojanīyamabhyañjanaṃ bimbapayobhavābhyām

12.47.2

घृतौदनं स्यादिह भोजनाय जम्बीरनीरेण निहन्ति गुल्मम्

ghṛtaudanaṃ syādiha bhojanāya jambīranīreṇa nihanti gulmam

12.48

हिङ्ग्वम्लिकानिम्बुरसेन देयं प्लीहोदरे स्यादिह

deyaṃ plīhodare syādiha takrabhaktaḥ

12.48.2

स्तम्भार्थमस्मिन्ससितं पयः स्याद् गुडो नियोज्यो वमनप्रशान्त्यै

stambhārthamasminsasitaṃ payaḥ syād guḍo niyojyo vamanapraśāntyai

12.49

अशीतिर् यस्य वर्षाणि वसुवर्षाणि यस्य वा

aśītir yasya varṣāṇi vasuvarṣāṇi yasya vā

12.49.2

विषं तस्य न दातव्यं दत्तं चेद् दोषकारकम्

viṣaṃ tasya na dātavyaṃ dattaṃ ced doṣakārakam

Rasaratnasamuccaya