10.95

महिषी मेषशृङ्गी च कलिङ्गो धवबीजयुक्

mahiṣī meṣaśṛṅgī ca kaliṅgo dhavabījayuk

10.95.2

शशास्थीनि च योगोऽयं लोहकाठिन्यनाशनः

śaśāsthīni ca yogo'yaṃ lohakāṭhinyanāśanaḥ

10.96

गुडगुग्गुलुगुञ्जाज्यसारघैष् टङ्गणान्वितैः

guḍagugguluguñjājyasāraghaiṣ ṭaṅgaṇānvitaiḥ

10.96.2

दुर्द्रावाखिललोहादेर् द्रावणाय गणो मतः

durdrāvākhilalohāder drāvaṇāya gaṇo mataḥ

10.97

क्षाराः सर्वे मलं हन्युर् अम्लं शोधनजारणम्

kṣārāḥ sarve malaṃ hanyur amlaṃ śodhanajāraṇam

10.97.2

मान्द्यं विषाणि निघ्नन्ति स्नैग्ध्यं स्नेहाः प्रकुर्वते

māndyaṃ viṣāṇi nighnanti snaigdhyaṃ snehāḥ prakurvate

11.1

षट् त्रुट्यश् चैकलिक्षा स्यात् षड् लिक्षा यूकम् उच्यते

ṣaṭ truṭyaś caikalikṣā syāt ṣaḍ likṣā yūkam ucyate

11.1.2

षड्यूकास्तु रजःसंज्ञं कथितं तव सुव्रते

ṣaḍyūkāstu rajaḥsaṃjñaṃ kathitaṃ tava suvrate

11.2

षड्रजः सर्षपः साक्षात्सिद्धार्थः स च कीर्तितः

ṣaḍrajaḥ sarṣapaḥ sākṣātsiddhārthaḥ sa ca kīrtitaḥ

11.2.2

षट्सिद्धार्थेन देवेशि यवस्त्वेकः प्रकीर्तितः

ṣaṭsiddhārthena deveśi yavastvekaḥ prakīrtitaḥ

11.3

षड्यवैर् एकगुञ्जा स्यात्त्रिगुञ्जो वल्ल उच्यते

ṣaḍyavair ekaguñjā syāttriguñjo valla ucyate

11.3.2

षड्भिरेव तु गुञ्जाभिर्माष एकः प्रकीर्तितः

ṣaḍbhireva tu guñjābhirmāṣa ekaḥ prakīrtitaḥ

11.3.3

माषा द्वादश तोलः स्यादष्टौ तोलाः पलं भवेत्

māṣā dvādaśa tolaḥ syādaṣṭau tolāḥ palaṃ bhavet

11.4

त्रुटिः स्यादणुभिः षड्भिस्तैर्लिक्षा षड्भिरीरिता

truṭiḥ syādaṇubhiḥ ṣaḍbhistairlikṣā ṣaḍbhirīritā

11.4.2

ताभिः षड्भिर्भवेद् यूका षड्यूकास् तद् रजः स्मृतम्

tābhiḥ ṣaḍbhirbhaved yūkā ṣaḍyūkās tad rajaḥ smṛtam

11.5

षड्रजः सर्षपः प्रोक्तस्तैः षड्भिर्यव ईरितः

ṣaḍrajaḥ sarṣapaḥ proktastaiḥ ṣaḍbhiryava īritaḥ

11.5.2

एका गुञ्जा यवैः षड्भिर्निष्पावस्तु द्विगुञ्जकः

ekā guñjā yavaiḥ ṣaḍbhirniṣpāvastu dviguñjakaḥ

11.6

स्याद्गुञ्जात्रितयं वल्लो द्वौ वल्लौ माष उच्यते

syādguñjātritayaṃ vallo dvau vallau māṣa ucyate

11.6.2

द्वौ माषौ धरणं ते द्वे शाणनिष्ककलाः स्मृताः

dvau māṣau dharaṇaṃ te dve śāṇaniṣkakalāḥ smṛtāḥ

11.7

निष्कद्वयं तु वटकः स च कोल इतीरितः

niṣkadvayaṃ tu vaṭakaḥ sa ca kola itīritaḥ

Rasaratnasamuccaya