1.11

महौषध्य इति प्रोक्ता यंत्राण्यथ पुटानि च

mahauṣadhya iti proktā yaṃtrāṇyatha puṭāni ca

1.11.2

मूषाश्चैव हि धातूनां कौतुकानि समासतः

mūṣāścaiva hi dhātūnāṃ kautukāni samāsataḥ

1.12

वाजीकरणयोगाश्च

vājīkaraṇayogāśca

1.12.2

नातिसंक्षेपविस्तारात् ग्रंथे ऽस्मिन् परिकल्पिताः

nātisaṃkṣepavistārāt graṃthe 'smin parikalpitāḥ

1.13

हिमालयात्पश्चिमदिग्विभागे गिरीन्द्रनामा रुचिरो ऽस्ति भूधरः

himālayātpaścimadigvibhāge girīndranāmā ruciro 'sti bhūdharaḥ

1.13.2

तत्सन्निधाने ऽतिसुवृत्तकूपे साक्षाद्रसेंद्रो निवसत्ययं हि

tatsannidhāne 'tisuvṛttakūpe sākṣādraseṃdro nivasatyayaṃ hi

1.14

कुमारिकारूपगुणेन युक्ता स्वलंकृता वाहवरे ऽधिरूढा

kumārikārūpaguṇena yuktā svalaṃkṛtā vāhavare 'dhirūḍhā

1.14.2

तत्रागता कूपमवेक्षमाणा निवर्तिता सा महता जवेन

tatrāgatā kūpamavekṣamāṇā nivartitā sā mahatā javena

1.15

प्रधावितः सूतवरश्चतुर्षु ककुप्सु भूमौ पतितो हि नूनम्

pradhāvitaḥ sūtavaraścaturṣu kakupsu bhūmau patito hi nūnam

1.16

परितः पर्वतात्सम्यक् क्षेत्रं द्वादशयोजनम्

paritaḥ parvatātsamyak kṣetraṃ dvādaśayojanam

1.16.2

विस्तीर्णं च सुवृत्तं हि सूतकस्य समीरितम्

vistīrṇaṃ ca suvṛttaṃ hi sūtakasya samīritam

1.17

तन्मृदः पातने यंत्रे पातितः खलु रोगहा

tanmṛdaḥ pātane yaṃtre pātitaḥ khalu rogahā

1.17.2

जायते रुचिरः साक्षादुच्यते पारदः स्वयम्

jāyate ruciraḥ sākṣāducyate pāradaḥ svayam

1.18

कूपाद्विनिःसृतः सूतश्चतुर्दिक्षु गतो द्विजः

kūpādviniḥsṛtaḥ sūtaścaturdikṣu gato dvijaḥ

1.18.2

क्षत्रियो वैश्यशूद्रौ च चतुर्णां जायते खलु

kṣatriyo vaiśyaśūdrau ca caturṇāṃ jāyate khalu

1.19

श्वेता कृष्णा तथा पीता रक्ता वै जायते छविः

śvetā kṛṣṇā tathā pītā raktā vai jāyate chaviḥ

1.19.2

प्राच्यां याम्यां प्रतीच्यां च कौबेर्यां च दिशि क्रमात्

prācyāṃ yāmyāṃ pratīcyāṃ ca kauberyāṃ ca diśi kramāt

1.20

श्वेतः श्वेतविधाने स्यात्कृष्णो देहकरस्तथा

śvetaḥ śvetavidhāne syātkṛṣṇo dehakarastathā

1.20.2

पीतवर्णः स्वर्णकर्ता रक्तो रोगविनाशकृत्

pītavarṇaḥ svarṇakartā rakto rogavināśakṛt

1.21

सर्व एकीकृता एव सर्वकार्यकराः सदा

sarva ekīkṛtā eva sarvakāryakarāḥ sadā

Rasaprakāśasudhākara