1.2.38

पूर्णं चोपलसाठीभिः कण्ठावध्यथ विन्यसेत्

pūrṇaṃ copalasāṭhībhiḥ kaṇṭhāvadhyatha vinyaset

1.2.38.2

कलशीं तत्र विभजेत् पुटनद्रव्यपूरिताम्

kalaśīṃ tatra vibhajet puṭanadravyapūritām

1.2.39

वालुकागूढसर्वाङ्गां गर्ते मूषां रसान्विताम्

vālukāgūḍhasarvāṅgāṃ garte mūṣāṃ rasānvitām

1.2.39.2

दीप्तोपलैः संवृणुयाद् यन्त्रं तद् भूधराह्वयम्

dīptopalaiḥ saṃvṛṇuyād yantraṃ tad bhūdharāhvayam

1.2.40

वह्निमत्र क्षितौ सम्यङ्निखन्य द्व्यंगुलादधः

vahnimatra kṣitau samyaṅnikhanya dvyaṃgulādadhaḥ

1.2.40.2

उपरिष्टात्पुटं यत्र पुटं तद्भूधराह्वयम्

upariṣṭātpuṭaṃ yatra puṭaṃ tadbhūdharāhvayam

1.2.41

तथा चान्यद् यन्त्रं रसेन्द्रचिन्तामणौ हस्तैकप्रमाणमात्रभूगर्भान्तर्निखातां प्राग्वत्काचघटीं नातिचिपिटमुखीं नात्युच्छूनमुखीं मषीभाजनप्रायां कर्परचक्रिकया काचचक्रिकया वा निरुद्धवदनविवरां मृन्मयीं वा विधाय करीषैरुपरि पुटो देय इत्यन्यद्यन्त्रम्

tathā cānyad yantraṃ rasendracintāmaṇau hastaikapramāṇamātrabhūgarbhāntarnikhātāṃ prāgvatkācaghaṭīṃ nāticipiṭamukhīṃ nātyucchūnamukhīṃ maṣībhājanaprāyāṃ karparacakrikayā kācacakrikayā vā niruddhavadanavivarāṃ mṛnmayīṃ vā vidhāya karīṣairupari puṭo deya ityanyadyantram

1.2.41.2

असमशकलद्वयात्मकलोहसंपुटकेन सिकतायन्त्रमध्ये भूधरे वेति त्रिलोचनः

asamaśakaladvayātmakalohasaṃpuṭakena sikatāyantramadhye bhūdhare veti trilocanaḥ

1.2.41.3

स्थूलभाण्डं तुषापूर्णं मध्ये मूषां रसान्विताम्

sthūlabhāṇḍaṃ tuṣāpūrṇaṃ madhye mūṣāṃ rasānvitām

1.2.41.4

वह्निना विहिते पाके तद् भाण्डपुटम् उच्यते

vahninā vihite pāke tad bhāṇḍapuṭam ucyate

1.2.42

एतानि लोहादौ सर्वत्र ज्ञेयानि

etāni lohādau sarvatra jñeyāni

1.2.42.2

अनुक्तपुटमाने तु साध्यद्रव्यबलाबलम्

anuktapuṭamāne tu sādhyadravyabalābalam

1.2.42.3

पुटं विज्ञाय दातव्यम् ऊहापोहविचक्षणैः

puṭaṃ vijñāya dātavyam ūhāpohavicakṣaṇaiḥ

1.2.43

एतानि पुटानि यत्र यत्रोपयुक्तानि तत्र तत्र विचार्य देयानि

etāni puṭāni yatra yatropayuktāni tatra tatra vicārya deyāni

1.2.43.2

प्रथमं पुटं गोवरेणैव

prathamaṃ puṭaṃ govareṇaiva

1.2.43.3

द्वितीयादिपुटे पुनर्गन्धं दत्त्वा निम्बूरसेन मर्दयित्वा कुक्कुटपुटं दद्यात्

dvitīyādipuṭe punargandhaṃ dattvā nimbūrasena mardayitvā kukkuṭapuṭaṃ dadyāt

1.2.43.4

एवं यावद् विहितपुटपर्यन्तं कुर्यात्

evaṃ yāvad vihitapuṭaparyantaṃ kuryāt

1.2.43.5

इदं सर्वत्र लोहादिमारणे ज्ञेयम्

idaṃ sarvatra lohādimāraṇe jñeyam

1.2.43.6

यदि तु तीक्ष्णादिलोहमारणं तदा गजपुटानि ज्ञेयानि तथा ताम्रादिमारणे काष्ठादिजन्योऽग्निपाको ज्ञेयः

yadi tu tīkṣṇādilohamāraṇaṃ tadā gajapuṭāni jñeyāni tathā tāmrādimāraṇe kāṣṭhādijanyo'gnipāko jñeyaḥ

1.2.43.7

इति पुटभेदाः

iti puṭabhedāḥ

Rasakāmadhenu