374.2.7

एवमेकविंशतिदिनानि निरन्तरं गन्धकवारिणा सिक्तः सुसूतो निष्पद्यते बद्धः षोटश्च भवति

evamekaviṃśatidināni nirantaraṃ gandhakavāriṇā siktaḥ susūto niṣpadyate baddhaḥ ṣoṭaśca bhavati

374.2.8

ततः पातालगरुडस्य पत्राणि वर्तयित्वा ततः पिण्डीं कृत्वा पिण्डिमध्ये षोटं च क्षिप्त्वा भूमौ कुक्कुटसंज्ञं पुटं देयम्

tataḥ pātālagaruḍasya patrāṇi vartayitvā tataḥ piṇḍīṃ kṛtvā piṇḍimadhye ṣoṭaṃ ca kṣiptvā bhūmau kukkuṭasaṃjñaṃ puṭaṃ deyam

374.2.9

परं निर्धूमैर्ज्वलद्भिरंगारैस् तथा च कृते स षोटः पीतो भवति ततः शुद्धरूप्यस्य चतुःषष्टिगद्याणान् गालयित्वा षोटगद्याणको मध्ये क्षिप्यते सर्वोत्तमं हेम भवति यत एषा गन्धकद्रुतिपीठी चतुःषष्टिप्रवेधिका वर्तते

paraṃ nirdhūmairjvaladbhiraṃgārais tathā ca kṛte sa ṣoṭaḥ pīto bhavati tataḥ śuddharūpyasya catuḥṣaṣṭigadyāṇān gālayitvā ṣoṭagadyāṇako madhye kṣipyate sarvottamaṃ hema bhavati yata eṣā gandhakadrutipīṭhī catuḥṣaṣṭipravedhikā vartate

374.2.10

इति गन्धकद्रुतिपीठीकर्माणि

iti gandhakadrutipīṭhīkarmāṇi

374.2.11

अथ तालकशोधनम्

atha tālakaśodhanam

383.2.1

गोदंती हरितालायास्तावत्पत्राणि कार्याणि यावत्पुनर्द्विधा न भवन्ति

godaṃtī haritālāyāstāvatpatrāṇi kāryāṇi yāvatpunardvidhā na bhavanti

383.2.2

ततस्तानि पत्राणि पाषाणचूर्णस्याछिभृतायां स्थाल्यां दोलायंत्रे च तापयित्वाधो हठाग्निना प्रहरद्वयेन स्वेदनीयानि

tatastāni patrāṇi pāṣāṇacūrṇasyāchibhṛtāyāṃ sthālyāṃ dolāyaṃtre ca tāpayitvādho haṭhāgninā praharadvayena svedanīyāni

383.2.3

तत उत्तार्य जलेन क्षालयित्वा आतपे शोषयित्वा लुणयुक्तकांजिकपूर्णस्थाल्यां दोलायन्त्रे च तापयित्वा हठाग्निना प्रहरद्वयेन स्वेदनीयानि

tata uttārya jalena kṣālayitvā ātape śoṣayitvā luṇayuktakāṃjikapūrṇasthālyāṃ dolāyantre ca tāpayitvā haṭhāgninā praharadvayena svedanīyāni

383.2.4

पुनरुत्तार्य जलेन प्रक्षाल्य गवादिदुग्धेन पूर्णस्थाल्यां स्वेदयेत्प्रहरद्वयम्

punaruttārya jalena prakṣālya gavādidugdhena pūrṇasthālyāṃ svedayetpraharadvayam

383.2.5

ततो जलेन प्रक्षाल्यातपे शोषयित्वा कुष्माण्डफलं खण्डशः कृत्वा तद्रसेन पूर्ववत्प्रहरद्वयं स्वेदनीयानि

tato jalena prakṣālyātape śoṣayitvā kuṣmāṇḍaphalaṃ khaṇḍaśaḥ kṛtvā tadrasena pūrvavatpraharadvayaṃ svedanīyāni

383.2.6

ततः पयसा प्रक्षाल्यातपे शोषयित्वा वडवाईका निसाहायां वर्तयित्वा तद्रसेन यामद्वयं पूर्ववत् स्वेद्यानि एवं पञ्चभिः शोधनैः शुद्धहरिताला निर्विषीभवति

tataḥ payasā prakṣālyātape śoṣayitvā vaḍavāīkā nisāhāyāṃ vartayitvā tadrasena yāmadvayaṃ pūrvavat svedyāni evaṃ pañcabhiḥ śodhanaiḥ śuddhaharitālā nirviṣībhavati

383.2.7

यावच्च सा न शोध्यते तावत्सा दत्ता सती हृदयस्य क्लेदं धूर्मं रेचं तापं नाडिसंकोचम् अन्तर्दाहं च

yāvacca sā na śodhyate tāvatsā dattā satī hṛdayasya kledaṃ dhūrmaṃ recaṃ tāpaṃ nāḍisaṃkocam antardāhaṃ ca

383.2.8

अतः पूर्वं सा शोधिता अमृतसमाना भवति

ataḥ pūrvaṃ sā śodhitā amṛtasamānā bhavati

383.2.9

इति गोदन्तिहरितालायाः शोधनविधिः

iti godantiharitālāyāḥ śodhanavidhiḥ

383.2.10

अथ शुद्धतालककर्माणि

atha śuddhatālakakarmāṇi

403.2.1

शुद्धसूतस्य गद्याणाः ४ शुद्धतालस्य गद्याणाः २० एवं चतुर्विंशतिगद्याणान् खल्वे प्रक्षिप्य तथा छालीवसायाः पलिकार्धं च प्रक्षिप्यैकं दिनं पिष्ट्वा तत्सर्वं कुंपके क्षिप्त्वा मुखे कर्परचातिकां दत्त्वा आकण्ठं सप्तभिः कर्पटमृत्तिकाभिः कुम्पकमावेष्ट्य संकीर्णामुच्चां च चुल्हीं कृत्वोपरि कुम्पको यथा दोलायन्त्रो दृश्यते तथा मोक्तव्योऽधश्च प्रहरमेकं प्रथममृदुवह्निज्वालनीयस्ततो

śuddhasūtasya gadyāṇāḥ 4 śuddhatālasya gadyāṇāḥ 20 evaṃ caturviṃśatigadyāṇān khalve prakṣipya tathā chālīvasāyāḥ palikārdhaṃ ca prakṣipyaikaṃ dinaṃ piṣṭvā tatsarvaṃ kuṃpake kṣiptvā mukhe karparacātikāṃ dattvā ākaṇṭhaṃ saptabhiḥ karpaṭamṛttikābhiḥ kumpakamāveṣṭya saṃkīrṇāmuccāṃ ca culhīṃ kṛtvopari kumpako yathā dolāyantro dṛśyate tathā moktavyo'dhaśca praharamekaṃ prathamamṛduvahnijvālanīyastato

403.2.2

तावता च तालकसत्वं प्रोड्डीय कुम्पकंठे लगति

tāvatā ca tālakasatvaṃ proḍḍīya kumpakaṃṭhe lagati

403.2.3

ततः कुम्भं त्यक्त्वा कंठकात्तत्सर्वमादाय खरले क्षिप्त्वा छालीवसापलिकार्धेन दिनमेकं मृदित्वा द्वितीये कुंपके क्षिप्त्वा सप्तभिर्वस्त्रमृत्तिकाभिर् लिप्त्वा संकीर्णोच्चचुल्हिकायाम् आरोप्य पूर्ववदधोऽग्निर्ज्वालनीयः

tataḥ kumbhaṃ tyaktvā kaṃṭhakāttatsarvamādāya kharale kṣiptvā chālīvasāpalikārdhena dinamekaṃ mṛditvā dvitīye kuṃpake kṣiptvā saptabhirvastramṛttikābhir liptvā saṃkīrṇoccaculhikāyām āropya pūrvavadadho'gnirjvālanīyaḥ

403.2.4

एवं पुनः छालीवसापलिकार्धेन खरले पिष्ट्वा तृतीयकुंपके पूर्ववत्संकीर्णाच्च चुल्हिकायां सर्वं कार्यं ततो यदि सप्तभिः कुंपकैः सप्तवारमेवं संस्कृतं तद् भवति तदा कालिका कंठके याति कुंपबुन्धे च जलसदृशा येकणास् तिष्ठन्ति ते तालकसत्वरूपाः कालिकवर्जिता ग्राह्याः ततस्तं तालकसत्वं तोलयित्वा तस्माद्द्विगुणं शुद्धपारदं चोभयं खरले क्षिप्त्वा निंबुकरसेन मृदित्वा सुतप्तालकसंभवा पीठी कार्या मर्दने च निंबुकरसः पुनः पुनः

evaṃ punaḥ chālīvasāpalikārdhena kharale piṣṭvā tṛtīyakuṃpake pūrvavatsaṃkīrṇācca culhikāyāṃ sarvaṃ kāryaṃ tato yadi saptabhiḥ kuṃpakaiḥ saptavāramevaṃ saṃskṛtaṃ tad bhavati tadā kālikā kaṃṭhake yāti kuṃpabundhe ca jalasadṛśā yekaṇās tiṣṭhanti te tālakasatvarūpāḥ kālikavarjitā grāhyāḥ tatastaṃ tālakasatvaṃ tolayitvā tasmāddviguṇaṃ śuddhapāradaṃ cobhayaṃ kharale kṣiptvā niṃbukarasena mṛditvā sutaptālakasaṃbhavā pīṭhī kāryā mardane ca niṃbukarasaḥ punaḥ punaḥ

403.2.5

ततस्तां पीठीं वस्त्रे बद्ध्वा लवणयुक्तकांजिकपूर्णस्थालिकायां निंबुकखण्डानि प्रक्षिप्य दोलायंत्रेण दिनमेकं स्वेदयेत्

tatastāṃ pīṭhīṃ vastre baddhvā lavaṇayuktakāṃjikapūrṇasthālikāyāṃ niṃbukakhaṇḍāni prakṣipya dolāyaṃtreṇa dinamekaṃ svedayet

Rasādhyāyaṭīkā