334.2.1

अमलसारस्य गन्धकस्य गद्याणाः २० तथा शुद्धसूतस्य गद्याणाः २० एकत्र खरले मर्दयित्वा सूक्ष्मां कज्जलीं कृत्वा वस्त्रेण गालयित्वा ततो हेमवल्ल्या गद्याणं कन्दानां श्रीखण्डेन वा रसेन वा गाढं सम्पिष्य पीठी कार्या एवं च प्रकारद्वयेन

amalasārasya gandhakasya gadyāṇāḥ 20 tathā śuddhasūtasya gadyāṇāḥ 20 ekatra kharale mardayitvā sūkṣmāṃ kajjalīṃ kṛtvā vastreṇa gālayitvā tato hemavallyā gadyāṇaṃ kandānāṃ śrīkhaṇḍena vā rasena vā gāḍhaṃ sampiṣya pīṭhī kāryā evaṃ ca prakāradvayena

334.2.2

ततः पातालगरुडस्य पत्त्राणि वर्तयित्वा पीठीं कृत्वा तन्मध्ये गन्धकपीठीं क्षिप्त्वा गोलकं च कृत्वा तं गोलकं शरावसम्पुटे क्षिप्त्वा संधौ कर्पटमृत्तिकां दत्त्वा ज्वलद्भिरङ्गारैः कुक्कुटपुटं दत्त्वा स्वभावशीतलं गन्धकपीठीचूर्णं कुम्पे क्षिपेत्

tataḥ pātālagaruḍasya pattrāṇi vartayitvā pīṭhīṃ kṛtvā tanmadhye gandhakapīṭhīṃ kṣiptvā golakaṃ ca kṛtvā taṃ golakaṃ śarāvasampuṭe kṣiptvā saṃdhau karpaṭamṛttikāṃ dattvā jvaladbhiraṅgāraiḥ kukkuṭapuṭaṃ dattvā svabhāvaśītalaṃ gandhakapīṭhīcūrṇaṃ kumpe kṣipet

334.2.3

ततश्चतुःषष्टिगद्याणकेन रूप्यस्य गालयित्वा मध्ये एको गन्धकपीठीचूर्णं गद्याणकं क्षिप्यते पञ्चदशवर्णिकं हेम भवत्येवेति

tataścatuḥṣaṣṭigadyāṇakena rūpyasya gālayitvā madhye eko gandhakapīṭhīcūrṇaṃ gadyāṇakaṃ kṣipyate pañcadaśavarṇikaṃ hema bhavatyeveti

334.2.4

एवं गुरूपदेशेनापराण्यपि हेमकर्तॄणि कर्माणि सिध्यन्ति

evaṃ gurūpadeśenāparāṇyapi hemakartṝṇi karmāṇi sidhyanti

334.2.5

इति गन्धकपीठी द्वितीया तथा कर्माणि च

iti gandhakapīṭhī dvitīyā tathā karmāṇi ca

334.2.6

अथ गन्धकतैलम्

atha gandhakatailam

339.2.1

सर्वोत्तमसाजीमणचतुष्कस्य चूर्णं स्थाल्यां क्षिप्त्वा संध्यायां जलघटस्तत्र क्षेप्यः

sarvottamasājīmaṇacatuṣkasya cūrṇaṃ sthālyāṃ kṣiptvā saṃdhyāyāṃ jalaghaṭastatra kṣepyaḥ

339.2.2

ततः प्रातः साजीजलं नीतार्यकाबसंत्यक्त्वा ग्राह्यम् तथा सर्वोत्तमपाषाणमणचतुष्कचूर्णं सूक्ष्मं तथा गन्धकामलसारस्य मणैकं चूर्णं सूक्ष्ममुभयं पिष्ट्वा एकत्र च गाढं पिष्ट्वा स्थाल्यां क्षिप्त्वा ततः प्रथमगृहीतं सर्जिकाजलमन्यस्यां स्थाल्यां मुक्त्वाल्पघटमानमुपरि

tataḥ prātaḥ sājījalaṃ nītāryakābasaṃtyaktvā grāhyam tathā sarvottamapāṣāṇamaṇacatuṣkacūrṇaṃ sūkṣmaṃ tathā gandhakāmalasārasya maṇaikaṃ cūrṇaṃ sūkṣmamubhayaṃ piṣṭvā ekatra ca gāḍhaṃ piṣṭvā sthālyāṃ kṣiptvā tataḥ prathamagṛhītaṃ sarjikājalamanyasyāṃ sthālyāṃ muktvālpaghaṭamānamupari

339.2.3

एवं च कृते गन्धकस्य तैलमेरण्डीतैलवद् उपर्यागच्छति ततश्च तैलं शीतलीभूतं सत्कुम्पके क्षेप्यम्

evaṃ ca kṛte gandhakasya tailameraṇḍītailavad uparyāgacchati tataśca tailaṃ śītalībhūtaṃ satkumpake kṣepyam

339.2.4

इति गंधकतैलम्

iti gaṃdhakatailam

346.2.1

इह शुद्धरसस्य गद्याणान् दश तथा गंधकतैलगद्याणकं च भूधरयन्त्रे विन्यस्य मुखे कोडीयकं दत्त्वा संधौ वस्त्रमृत्तिकया लिप्त्वा चतुर्भिः छाणकैः पुटं दातव्यम्

iha śuddharasasya gadyāṇān daśa tathā gaṃdhakatailagadyāṇakaṃ ca bhūdharayantre vinyasya mukhe koḍīyakaṃ dattvā saṃdhau vastramṛttikayā liptvā caturbhiḥ chāṇakaiḥ puṭaṃ dātavyam

346.2.2

ततः पुनरपि तेष्वेव सूतस्य दशगद्याणकेषु गन्धकतैलगद्याणकं मुक्त्वा भूधरयन्त्रे विन्यस्य मुखे कोडीयकं दत्त्वा वस्त्रं मृत्तिकया सन्धौ लिप्त्वा चतुर्भिः छाणकैर्भूमौ कुक्कुटपुटं देयम्

tataḥ punarapi teṣveva sūtasya daśagadyāṇakeṣu gandhakatailagadyāṇakaṃ muktvā bhūdharayantre vinyasya mukhe koḍīyakaṃ dattvā vastraṃ mṛttikayā sandhau liptvā caturbhiḥ chāṇakairbhūmau kukkuṭapuṭaṃ deyam

346.2.3

एवं पुनः पुनः करणेन यदि सूतेन दशगुणं गन्धकतैलं जीर्णं भवति तदा पूर्वोक्ताया हेमराजेर्दश वल्लान् सूतमध्ये क्षिप्त्वा भूधरयन्त्रे विन्यस्य कोडीयकसंधौ वस्त्रमृत्तिकां च दत्त्वा चतुर्भिश्छाणकैः पूर्ववत्पुटं देयम्

evaṃ punaḥ punaḥ karaṇena yadi sūtena daśaguṇaṃ gandhakatailaṃ jīrṇaṃ bhavati tadā pūrvoktāyā hemarājerdaśa vallān sūtamadhye kṣiptvā bhūdharayantre vinyasya koḍīyakasaṃdhau vastramṛttikāṃ ca dattvā caturbhiśchāṇakaiḥ pūrvavatpuṭaṃ deyam

346.2.4

एवं पुनः पुनः पटचतुष्टयदानेन हेमराजेः कर्षे जीर्णे सति स सूतः संग्राह्यः

evaṃ punaḥ punaḥ paṭacatuṣṭayadānena hemarājeḥ karṣe jīrṇe sati sa sūtaḥ saṃgrāhyaḥ

346.2.5

ततः शुद्धतारस्य पत्राणि तेन द्रवरूपेण तेन लिप्त्वा सरावसंपुटे तानि पत्राणि मुक्त्वा सन्धौ कर्पटमृदं दत्त्वा भूमौ छाणकैः कुक्कुटपुटं दीयते पञ्चदशवर्णं हेम भवति

tataḥ śuddhatārasya patrāṇi tena dravarūpeṇa tena liptvā sarāvasaṃpuṭe tāni patrāṇi muktvā sandhau karpaṭamṛdaṃ dattvā bhūmau chāṇakaiḥ kukkuṭapuṭaṃ dīyate pañcadaśavarṇaṃ hema bhavati

346.2.6

इति हेमकरणं प्रथमम्

iti hemakaraṇaṃ prathamam

351.2.1

रूप्यस्य भागा द्वादश ताम्रस्य भागाः षोडश एवमष्टविंशतिभागान् वज्रमूषायां क्षिप्त्वा गालयित्वा च चन्द्रार्कनामा षोटः कार्यः

rūpyasya bhāgā dvādaśa tāmrasya bhāgāḥ ṣoḍaśa evamaṣṭaviṃśatibhāgān vajramūṣāyāṃ kṣiptvā gālayitvā ca candrārkanāmā ṣoṭaḥ kāryaḥ

351.2.2

ततस्तस्य षोटस्य पत्राण्येकांगुलप्रमाणानि कारयित्वा सरावसंपुटे मुक्त्वा सन्धौ वस्त्रमृदं दत्त्वा भूमौ छाणकैः कुक्कुटपुटं दीयते

tatastasya ṣoṭasya patrāṇyekāṃgulapramāṇāni kārayitvā sarāvasaṃpuṭe muktvā sandhau vastramṛdaṃ dattvā bhūmau chāṇakaiḥ kukkuṭapuṭaṃ dīyate

351.2.3

द्वितीयप्रकारेण पञ्चदशवर्णिकं हेम भवति

dvitīyaprakāreṇa pañcadaśavarṇikaṃ hema bhavati

351.2.4

तथा पित्तलपत्राणि पूर्वोक्तयुक्त्या जीर्णहेमराजिसूतेन लिप्त्वा तथैव कुक्कुटपुटे दत्ते पञ्चदशवर्णिकं हेम भवति

tathā pittalapatrāṇi pūrvoktayuktyā jīrṇahemarājisūtena liptvā tathaiva kukkuṭapuṭe datte pañcadaśavarṇikaṃ hema bhavati

Rasādhyāyaṭīkā