253.2.2

ततः सत्त्वमुड्डीय कण्ठे लगति कुम्भोदरं च रिक्तं भवति

tataḥ sattvamuḍḍīya kaṇṭhe lagati kumbhodaraṃ ca riktaṃ bhavati

253.2.3

एवं कुम्पं भङ्क्त्वा कण्ठलग्नं सत्त्वं ग्राह्यम्

evaṃ kumpaṃ bhaṅktvā kaṇṭhalagnaṃ sattvaṃ grāhyam

253.2.4

इति शिलासत्त्वपातनविधिः

iti śilāsattvapātanavidhiḥ

253.2.5

अथ त्रिप्रकारं षड्लोहद्रुतिकरणं यथा

atha triprakāraṃ ṣaḍlohadrutikaraṇaṃ yathā

263.2.1

स्वभावेन मृतस्य भेकस्योदरं विदार्य स्फाटिकोज्ज्वलटङ्कणक्षारस्यातिसूक्ष्माः खोटांस् तत्र क्षिप्त्वा ततो घृततैलादिना दिग्ध्वा मध्ये स्थालि भेकं मुक्त्वोपरि प्रध्वरां ढङ्कणीयं दत्त्वा भूमिमध्ये स्थाली

svabhāvena mṛtasya bhekasyodaraṃ vidārya sphāṭikojjvalaṭaṅkaṇakṣārasyātisūkṣmāḥ khoṭāṃs tatra kṣiptvā tato ghṛtatailādinā digdhvā madhye sthāli bhekaṃ muktvopari pradhvarāṃ ḍhaṅkaṇīyaṃ dattvā bhūmimadhye sthālī

263.2.2

षष्टिदिनैः पुनः स्थालीमाकृष्य मध्यात्सर्वं गृहीत्वा खरले पिष्ट्वा चूर्णं कार्यम्

ṣaṣṭidinaiḥ punaḥ sthālīmākṛṣya madhyātsarvaṃ gṛhītvā kharale piṣṭvā cūrṇaṃ kāryam

263.2.3

ततः सर्वोत्तमं सुवर्णगद्याणकं गालयित्वा वल्लमात्रं भेकचूर्णं मध्ये क्षिप्यते

tataḥ sarvottamaṃ suvarṇagadyāṇakaṃ gālayitvā vallamātraṃ bhekacūrṇaṃ madhye kṣipyate

263.2.4

ततस् तत् सुवर्णं पुनर्बन्धं नाप्नोति किंतु द्रवमेव तिष्ठति

tatas tat suvarṇaṃ punarbandhaṃ nāpnoti kiṃtu dravameva tiṣṭhati

263.2.5

इयमेवं सुवर्णद्रुतिर् भवति

iyamevaṃ suvarṇadrutir bhavati

263.2.6

इयं च सुवर्णद्रुतिरेवं कान्तलोहे रूप्ये वङ्गे नागे ताम्रे च गद्याणमात्रे च गालिते वल्लमात्रं भेकचूर्णं क्षिप्यते

iyaṃ ca suvarṇadrutirevaṃ kāntalohe rūpye vaṅge nāge tāmre ca gadyāṇamātre ca gālite vallamātraṃ bhekacūrṇaṃ kṣipyate

263.2.7

ततो द्रवरूपाणि सर्वाणि भवेयुस् तत्तन्नाम्नी च द्रुतिर् भवति

tato dravarūpāṇi sarvāṇi bhaveyus tattannāmnī ca drutir bhavati

263.2.8

लोहद्रुतिः रूप्यद्रुतिः वङ्गद्रुतिः नागद्रुतिस् ताम्रद्रुतिश्चेति

lohadrutiḥ rūpyadrutiḥ vaṅgadrutiḥ nāgadrutis tāmradrutiśceti

263.2.9

इति षड्लोहद्रुतिकरणं प्रथमम्

iti ṣaḍlohadrutikaraṇaṃ prathamam

267.2.1

पञ्चाङ्गपीतदेवदालीखण्डानि कृत्वा कर्परे ज्वालयित्वा गाढं भस्म क्रियते ततस्तस्या एव देवदाल्या रसेन भावना तस्य भस्मनो दातव्या

pañcāṅgapītadevadālīkhaṇḍāni kṛtvā karpare jvālayitvā gāḍhaṃ bhasma kriyate tatastasyā eva devadālyā rasena bhāvanā tasya bhasmano dātavyā

267.2.2

ततः पञ्चदशवर्णिककाञ्चनगद्याणकं गालयित्वा वल्लमात्रं देवदालीभस्म क्षिप्त्वा जारणीयम्

tataḥ pañcadaśavarṇikakāñcanagadyāṇakaṃ gālayitvā vallamātraṃ devadālībhasma kṣiptvā jāraṇīyam

267.2.3

एवं पुनःपुनर्वल्लमात्रक्षेपे यदा गद्याणकमात्रं भस्म जीर्णं स्यात्तदा काञ्चनद्रुतिर् भवति

evaṃ punaḥpunarvallamātrakṣepe yadā gadyāṇakamātraṃ bhasma jīrṇaṃ syāttadā kāñcanadrutir bhavati

267.2.4

एवं लोहादिष्वपि देवदालीभस्मजारणेन तत्तन्नाम्नी द्रुतिर्भवति

evaṃ lohādiṣvapi devadālībhasmajāraṇena tattannāmnī drutirbhavati

267.2.5

इति षड्लोहद्रुतिकरणं द्वितीयम्

iti ṣaḍlohadrutikaraṇaṃ dvitīyam

269.2.1

श्वेतदेवदालिपञ्चाङ्गखण्डानि कृत्वा कर्परे ज्वालयित्वा भस्म कृत्वैकविंशतिभावनां गोमूत्रेण भस्मनो दत्त्वा पूर्ववत् षड्लोहमध्ये श्वेतदेवदालीभस्म लेप्यम्

śvetadevadālipañcāṅgakhaṇḍāni kṛtvā karpare jvālayitvā bhasma kṛtvaikaviṃśatibhāvanāṃ gomūtreṇa bhasmano dattvā pūrvavat ṣaḍlohamadhye śvetadevadālībhasma lepyam

269.2.2

सर्वलोहानां द्रुतिर्भवति

sarvalohānāṃ drutirbhavati

Rasādhyāyaṭīkā