Rogādivarga.30.2

स्तैमित्यं जडता जाड्यं शीतलत्वमपाटवम्

staimityaṃ jaḍatā jāḍyaṃ śītalatvamapāṭavam

Rogādivarga.31

वातिको वातजो व्याधिः पैत्तिकः पित्तसम्भवः

vātiko vātajo vyādhiḥ paittikaḥ pittasambhavaḥ

Rogādivarga.31.2

श्लैष्मिकः श्लेष्मसम्भूतः समूहः सांनिपातिकः

ślaiṣmikaḥ śleṣmasambhūtaḥ samūhaḥ sāṃnipātikaḥ

Rogādivarga.32

व्याधितो विकृतो ग्लास्नुर्ग्लानो मन्दस्तथातुरः

vyādhito vikṛto glāsnurglāno mandastathāturaḥ

Rogādivarga.32.2

अभ्यान्तोऽभ्यमितो रुग्नश् चामयाव्यपटुश् च सः

abhyānto'bhyamito rugnaś cāmayāvyapaṭuś ca saḥ

Rogādivarga.33

तद्विशेषास्तु विज्ञेयास्

tadviśeṣāstu vijñeyās

Rogādivarga.33.2

यथा ज्वरितकण्डूलवातकक्षयदद्रुणाः

yathā jvaritakaṇḍūlavātakakṣayadadruṇāḥ

Rogādivarga.34

उत्साही द्विजदेवभेषजभिषग्भक्तोऽपि पथ्ये रतो धीरो धर्मपरायणः प्रियवचा मानी मृदुर्मानदः

utsāhī dvijadevabheṣajabhiṣagbhakto'pi pathye rato dhīro dharmaparāyaṇaḥ priyavacā mānī mṛdurmānadaḥ

Rogādivarga.34.2

विश्वासी ऋजुर् आस्तिकः सुचरितो दाता दयालुः शुचिर् यः स्यात् कामम् अवञ्चकः स विकृतो मुच्येत मृत्योरपि

viśvāsī ṛjur āstikaḥ sucarito dātā dayāluḥ śucir yaḥ syāt kāmam avañcakaḥ sa vikṛto mucyeta mṛtyorapi

Rogādivarga.35

उपचारस्तूपचर्या चिकित्सा रुक्प्रतिक्रिया

upacārastūpacaryā cikitsā rukpratikriyā

Rogādivarga.35.2

निग्रहो वेदनानिष्ठा क्रिया चोपक्रमः समाः

nigraho vedanāniṣṭhā kriyā copakramaḥ samāḥ

Rogādivarga.36

भैषज्यं भेषजं जैत्रमगदो जायुरौषधम्

bhaiṣajyaṃ bheṣajaṃ jaitramagado jāyurauṣadham

Rogādivarga.36.2

आयुर्योगो गदारातिर् अमृतं च तदुच्यते

āyuryogo gadārātir amṛtaṃ ca taducyate

Rogādivarga.37

तच्च पञ्चविधं प्रोक्तं स्वस्वयोगविशेषतः

tacca pañcavidhaṃ proktaṃ svasvayogaviśeṣataḥ

Rogādivarga.37.2

रसश्चूर्णं कषायश्चावलेहः कल्क इत्यपि

rasaścūrṇaṃ kaṣāyaścāvalehaḥ kalka ityapi

Rogādivarga.38

रसो दृषदि संभिन्नो दिव्यद्रव्यसमन्वितः

raso dṛṣadi saṃbhinno divyadravyasamanvitaḥ

Rogādivarga.38.2

चूर्णं तु वस्तुभिः क्षुण्णैः कषायः क्वथितैस्तु तैः

cūrṇaṃ tu vastubhiḥ kṣuṇṇaiḥ kaṣāyaḥ kvathitaistu taiḥ

Rogādivarga.39

तैः पक्वैर् अवलेहः स्यात्कल्को मध्वादिमर्दितैः

taiḥ pakvair avalehaḥ syātkalko madhvādimarditaiḥ

Rogādivarga.40

पाचनः शोधनीयश्च क्लेदनश्च शमस्तथा

pācanaḥ śodhanīyaśca kledanaśca śamastathā

Rogādivarga.40.2

दीपनस्तर्पणः शोष इति सप्तविधाः स्मृताः

dīpanastarpaṇaḥ śoṣa iti saptavidhāḥ smṛtāḥ

Rājanighaṇṭu