Śālyādivarga.72.2

पुष्टिं च वीर्यं च बलं च दत्ते पित्तापहो वेणुयवः प्रशस्तः

puṣṭiṃ ca vīryaṃ ca balaṃ ca datte pittāpaho veṇuyavaḥ praśastaḥ

Śālyādivarga.73

मुद्गस्तु सूपश्रेष्ठः स्याद्वर्णार्हश् च रसोत्तमः

mudgastu sūpaśreṣṭhaḥ syādvarṇārhaś ca rasottamaḥ

Śālyādivarga.73.2

भुक्तिप्रदो हयानन्दो भूबलो वाजिभोजनः

bhuktiprado hayānando bhūbalo vājibhojanaḥ

Śālyādivarga.74

कृष्णमुद्गस् तु वासन्तो माधवश् च सुराष्ट्रजः

kṛṣṇamudgas tu vāsanto mādhavaś ca surāṣṭrajaḥ

Śālyādivarga.75

कृष्णमुद्गस् त्रिदोषघ्नो मधुरो वातनाशनः

kṛṣṇamudgas tridoṣaghno madhuro vātanāśanaḥ

Śālyādivarga.75.2

लघुश् च दीपनः पथ्यो बलवीर्याङ्गपुष्टिदः

laghuś ca dīpanaḥ pathyo balavīryāṅgapuṣṭidaḥ

Śālyādivarga.76

शारदस् तु हरिन्मुद्गो धूसरो ऽन्यश्च शारदः

śāradas tu harinmudgo dhūsaro 'nyaśca śāradaḥ

Śālyādivarga.77

हरिन्मुद्गः कषायश् च मधुरः कफपित्तहृत्

harinmudgaḥ kaṣāyaś ca madhuraḥ kaphapittahṛt

Śālyādivarga.77.2

रक्तमूत्रामयघ्नश् च शीतलो लघुदीपनः

raktamūtrāmayaghnaś ca śītalo laghudīpanaḥ

Śālyādivarga.78

तद्वच्च धूसरो मुद्गो रसवीर्यादिषु स्मृतः

tadvacca dhūsaro mudgo rasavīryādiṣu smṛtaḥ

Śālyādivarga.78.2

कषायो मधुरो रुच्यः पित्तवातविबन्धकृत्

kaṣāyo madhuro rucyaḥ pittavātavibandhakṛt

Śālyādivarga.79

पित्तज्वरार्तिशमनं लघु मुद्गयूषं संतापहारि तद् अरोचकनाशनं च

pittajvarārtiśamanaṃ laghu mudgayūṣaṃ saṃtāpahāri tad arocakanāśanaṃ ca

Śālyādivarga.79.2

रक्तप्रसादनम् इदं यदि सैन्धवेन युक्तं तदा भवति सर्वरुजापहारि

raktaprasādanam idaṃ yadi saindhavena yuktaṃ tadā bhavati sarvarujāpahāri

Śālyādivarga.80

माषस्तु कुरुविन्दः स्याद्धान्यवीरो वृषाकरः

māṣastu kuruvindaḥ syāddhānyavīro vṛṣākaraḥ

Śālyādivarga.80.2

मांसलश् च बलाढ्यश् च पित्र्यश् च पितृजोत्तमः

māṃsalaś ca balāḍhyaś ca pitryaś ca pitṛjottamaḥ

Śālyādivarga.81

माषः स्निग्धो बहुमलकरः शोषणः श्लेष्मकारी वीर्येणोष्णो झटिति कुरुते रक्तपित्तप्रकोपम्

māṣaḥ snigdho bahumalakaraḥ śoṣaṇaḥ śleṣmakārī vīryeṇoṣṇo jhaṭiti kurute raktapittaprakopam

Śālyādivarga.81.2

हन्याद्वातं गुरुबलकरो रोचनो भक्ष्यमाणः स्वादुर् नित्यं श्रमसुखवतां सेवनीयो नराणाम्

hanyādvātaṃ gurubalakaro rocano bhakṣyamāṇaḥ svādur nityaṃ śramasukhavatāṃ sevanīyo narāṇām

Śālyādivarga.82

राजमाषो नीलमाषो नृपमाषो नृपोचितः

rājamāṣo nīlamāṣo nṛpamāṣo nṛpocitaḥ

Śālyādivarga.83

कफपित्तहरो रुच्यो वातकृद्बलदायकः

kaphapittaharo rucyo vātakṛdbaladāyakaḥ

Śālyādivarga.84

चणस्तु हरिमन्थः स्यात्सुगन्धः कृष्णकञ्चुकः

caṇastu harimanthaḥ syātsugandhaḥ kṛṣṇakañcukaḥ

Rājanighaṇṭu