Pānīyādivarga.98.2

वृष्यं वातकफघ्नं च यावनालशरात् रसम्

vṛṣyaṃ vātakaphaghnaṃ ca yāvanālaśarāt rasam

Pānīyādivarga.99

पक्वेक्षुरसः स्निग्धः स्यात् कफवातनाशनोऽतिगुरुः

pakvekṣurasaḥ snigdhaḥ syāt kaphavātanāśano'tiguruḥ

Pānīyādivarga.99.2

अतिपाकेन विदाहं तनुते पित्तास्रदोषशोषांश्च

atipākena vidāhaṃ tanute pittāsradoṣaśoṣāṃśca

Pānīyādivarga.100

गुडः स्यादिक्षुसारस्तु मधुरो रसपाकजः

guḍaḥ syādikṣusārastu madhuro rasapākajaḥ

Pānīyādivarga.100.2

शिशुप्रियः सितादिः स्यादरुणो रसजः स्मृतः

śiśupriyaḥ sitādiḥ syādaruṇo rasajaḥ smṛtaḥ

Pānīyādivarga.101

पित्तघ्नः पवनार्तिजिद् रुचिकरो हृद्यस्त्रिदोषापहः संयोगेन विशेषतो ज्वरहरः संतापशान्तिप्रदः

pittaghnaḥ pavanārtijid rucikaro hṛdyastridoṣāpahaḥ saṃyogena viśeṣato jvaraharaḥ saṃtāpaśāntipradaḥ

Pānīyādivarga.101.2

विण्मूत्रामयशोधनोऽग्निजननः पाण्डुप्रमेहान्तकः स्निग्धः स्वादुतरो लघुः श्रमहरः पथ्यः पुराणो गुडः

viṇmūtrāmayaśodhano'gnijananaḥ pāṇḍupramehāntakaḥ snigdhaḥ svādutaro laghuḥ śramaharaḥ pathyaḥ purāṇo guḍaḥ

Pānīyādivarga.102

स्याद्यावनालरसपाकभवो गुडोऽयं क्षारः कटुः सुमधुरः कफवातहारी

syādyāvanālarasapākabhavo guḍo'yaṃ kṣāraḥ kaṭuḥ sumadhuraḥ kaphavātahārī

Pānīyādivarga.102.2

पित्तप्रदः सततमेष निषेव्यमाणः कण्डूतिकुष्ठजननो ऽस्रविदाहहारी

pittapradaḥ satatameṣa niṣevyamāṇaḥ kaṇḍūtikuṣṭhajanano 'sravidāhahārī

Pānīyādivarga.103

शर्करोक्ता तु मीनाण्डी श्वेता मत्स्यण्डिका च सा

śarkaroktā tu mīnāṇḍī śvetā matsyaṇḍikā ca sā

Pānīyādivarga.103.2

अहिच्छत्रा तु सिकता सिता चैव गुडोद्भवा

ahicchatrā tu sikatā sitā caiva guḍodbhavā

Pānīyādivarga.104

शर्करा मधुरा शीता पित्तदाहश्रमापहा

śarkarā madhurā śītā pittadāhaśramāpahā

Pānīyādivarga.104.2

रक्तदोषहरा भ्रान्तिक्रिमिकोपप्रणाशिनी

raktadoṣaharā bhrāntikrimikopapraṇāśinī

Pānīyādivarga.105

स्निग्धा पुण्ड्रकशर्करा हितकरी क्षीणे क्षयेऽरोचके चक्षुष्या बलवर्धिनी सुमधुरा रूक्षा च वंशेक्षुजा

snigdhā puṇḍrakaśarkarā hitakarī kṣīṇe kṣaye'rocake cakṣuṣyā balavardhinī sumadhurā rūkṣā ca vaṃśekṣujā

Pānīyādivarga.105.2

वृष्या तृप्तिबलप्रदा श्रमहरा श्यामेक्षुजा शीतला स्निग्धा कान्तिकरी रसालजनिता रक्तेक्षुजा पित्तजित्

vṛṣyā tṛptibalapradā śramaharā śyāmekṣujā śītalā snigdhā kāntikarī rasālajanitā raktekṣujā pittajit

Pānīyādivarga.106

यावनाली हिमोत्पन्ना हिमानी हिमशर्करा

yāvanālī himotpannā himānī himaśarkarā

Pānīyādivarga.106.2

क्षुद्रशर्करिका क्षुद्रा गुद्गुडा जालबिन्दुजा

kṣudraśarkarikā kṣudrā gudguḍā jālabindujā

Pānīyādivarga.107

हिमजा शर्करा गौल्या सोष्णा तिक्तातिपिच्छिला

himajā śarkarā gaulyā soṣṇā tiktātipicchilā

Pānīyādivarga.107.2

वातघ्नी सारिका रुच्या दाहपित्तास्रदायिनी

vātaghnī sārikā rucyā dāhapittāsradāyinī

Pānīyādivarga.108

सितजान्या शर्करजा माधवी मधुशर्करा

sitajānyā śarkarajā mādhavī madhuśarkarā

Rājanighaṇṭu