2.2.2.21

कारयितुमप्यशक्तस्य तत्कर्तृत्वम्

kārayitumapyaśaktasya tatkartṛtvam

2.2.2.22

आपत्काले इति विशेषितत्वात्

āpatkāle iti viśeṣitatvāt

2.2.2.23

ननु कारयितृत्वम् अप्यापद्विषयम् एव

nanu kārayitṛtvam apyāpadviṣayam eva

2.2.2.24

कृषेर्वैश्यधर्मत्वात् विप्रस्य याजनादीनामेव मुख्यजीवनहेतुत्वात्

kṛṣervaiśyadharmatvāt viprasya yājanādīnāmeva mukhyajīvanahetutvāt

2.2.2.25

एवं तर्ह्यापत्तारतम्येन व्यवस्थास्तु

evaṃ tarhyāpattāratamyena vyavasthāstu

2.2.2.26

अल्पापदि कारयितृत्वं अत्यन्तापदि कर्तृत्वमिति

alpāpadi kārayitṛtvaṃ atyantāpadi kartṛtvamiti

2.2.2.27

अथवा युगभेदेन व्यवस्थाप्यताम्

athavā yugabhedena vyavasthāpyatām

2.2.2.28

युगान्तरेषु कारयितृत्वमापद्धर्मः कलौ मुख्यधर्मः

yugāntareṣu kārayitṛtvamāpaddharmaḥ kalau mukhyadharmaḥ

2.2.2.29

प्राधान्येनोपक्रम्य प्रतिपादनात्

prādhānyenopakramya pratipādanāt

2.2.2.30

तत्र कृषौ हलस्य एकस्य बलीवर्दसंख्यानियमम् आह हारीतः

tatra kṛṣau halasya ekasya balīvardasaṃkhyāniyamam āha hārītaḥ

2.2.2.30.2

अष्टागवं धर्म्यहलं षड्गवं जीवितार्थिनाम्

aṣṭāgavaṃ dharmyahalaṃ ṣaḍgavaṃ jīvitārthinām

2.2.2.30.3

चतुर्गवं नृशंसानां द्विगवं ब्रह्मघातिनाम्

caturgavaṃ nṛśaṃsānāṃ dvigavaṃ brahmaghātinām

2.2.2.31

इति

iti

2.2.2.32

तत्रान्त्यौ पक्षौ हेयौ इतरावपि क्रमेण मुख्यानुकल्पौ द्रष्टव्यौ

tatrāntyau pakṣau heyau itarāvapi krameṇa mukhyānukalpau draṣṭavyau

2.2.2.33

कृषौ वर्ज्यान् बलीवर्दानाह

kṛṣau varjyān balīvardānāha

2.3.2.1

इति

iti

2.3.2.2

क्षुधादयस्तत्तल्लिङ्गैरवगन्तव्याः

kṣudhādayastattalliṅgairavagantavyāḥ

2.3.2.3

हीनाङ्गः पादविकलः

hīnāṅgaḥ pādavikalaḥ

2.3.2.4

क्लीबः पुंस्त्वरहितः

klībaḥ puṃstvarahitaḥ

2.3.2.5

कीदृशस्तर्हि बलीवर्दः कृषौ योज्य इत्यत आह

kīdṛśastarhi balīvardaḥ kṛṣau yojya ityata āha

Parāśarasmṛtiṭīkā