8.4.4

तस्माद् आहुर् गायत्री वाव सर्वाणि छन्दांसि गायत्री ह्य् एतान् पोषान् पुष्यन्त्य् ऐद् इति

tasmād āhur gāyatrī vāva sarvāṇi chandāṃsi gāyatrī hy etān poṣān puṣyanty aid iti

8.4.5

इन्द्रस् तृतीयसवनाद् बीभत्समान उदक्रामत् तद् देवाः स्वादिष्ठयेति अस्वदयन् मदिष्ठयेति मद्वद् अकुर्वन् पवस्व सोम धारयेत्य् अपावयन्न् इन्द्राय पातवे सुत इति ततो वै तद् इन्द्र उपावर्तत यत् स्वादिष्ठया मदिष्ठयेति प्रस्तौति तृतीयसवनस्य सेन्द्रत्वाय

indras tṛtīyasavanād bībhatsamāna udakrāmat tad devāḥ svādiṣṭhayeti asvadayan madiṣṭhayeti madvad akurvan pavasva soma dhārayety apāvayann indrāya pātave suta iti tato vai tad indra upāvartata yat svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti prastauti tṛtīyasavanasya sendratvāya

8.4.6

स्वादिष्ठा वै देवेषु पशव आसन् मदिष्ठा असुरेषु ते देवाः स्वादिष्ठया मदिष्ठयेति पशून् असुराणाम् अवृञ्जत

svādiṣṭhā vai deveṣu paśava āsan madiṣṭhā asureṣu te devāḥ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti paśūn asurāṇām avṛñjata

8.4.7

पशून् भ्रातृव्यस्य वृङ्क्ते य एवं वेद

paśūn bhrātṛvyasya vṛṅkte ya evaṃ veda

8.4.8

तासु संहितम्

tāsu saṃhitam

8.4.9

साध्या वै नाम देवा आसंस् ते ऽवच्छिद्य तृतीयसवनं माध्यन्दिनेन सवनेन सह स्वर्गं लोकम् आयंस् तद् देवाः संहितेन समदधुर् यत् समदधुस् तस्मात् संहितम्

sādhyā vai nāma devā āsaṃs te 'vacchidya tṛtīyasavanaṃ mādhyandinena savanena saha svargaṃ lokam āyaṃs tad devāḥ saṃhitena samadadhur yat samadadhus tasmāt saṃhitam

8.4.10

कालेयं पुरस्ताद् भवति संहितम् उपरिष्टाद् एताभ्यां हि तृतीयसवनं संतायते

kāleyaṃ purastād bhavati saṃhitam upariṣṭād etābhyāṃ hi tṛtīyasavanaṃ saṃtāyate

8.4.11

सर्वाणि वै रूपाणि संहितं यत् पदप्रस्तावं तेन राथन्तरं यद् बृहतो रोहान् रोहति तेन बार्हतं यत् पदनिधनं तेन राथन्तरं सर्वेष्व् एव रूपेषु प्रतितिष्ठति

sarvāṇi vai rūpāṇi saṃhitaṃ yat padaprastāvaṃ tena rāthantaraṃ yad bṛhato rohān rohati tena bārhataṃ yat padanidhanaṃ tena rāthantaraṃ sarveṣv eva rūpeṣu pratitiṣṭhati

8.5.1

उष्णिक्ककुभाव् एते भवतः

uṣṇikkakubhāv ete bhavataḥ

8.5.2

उष्णिक्ककुब्भ्यां वा इन्द्रो वृत्राय वज्रं प्राहरत् ककुभि पराक्रमतोष्णिहा प्राहरत् तस्मात् ककुभो मध्यमं पदं भूयिष्ठाक्षरं पराक्रमणं हि तद् अभिसमौहत् तस्माद् उष्णिह उत्तमं पदं भूयिष्ठाक्षरं पुरो गुरुर् इव हि वज्रः

uṣṇikkakubbhyāṃ vā indro vṛtrāya vajraṃ prāharat kakubhi parākramatoṣṇihā prāharat tasmāt kakubho madhyamaṃ padaṃ bhūyiṣṭhākṣaraṃ parākramaṇaṃ hi tad abhisamauhat tasmād uṣṇiha uttamaṃ padaṃ bhūyiṣṭhākṣaraṃ puro gurur iva hi vajraḥ

8.5.3

वज्रं भ्रातृव्याय प्रहरति य एवं वेद

vajraṃ bhrātṛvyāya praharati ya evaṃ veda

8.5.4

नासिके वा एते यज्ञस्य यद् उष्णिक्ककुभौ तस्मात् समानं छन्दः सती नाना यज्ञं वहतस् तस्मात् समानाया नासिकायाः सत्या नाना प्राणाव् उच्चरतः

nāsike vā ete yajñasya yad uṣṇikkakubhau tasmāt samānaṃ chandaḥ satī nānā yajñaṃ vahatas tasmāt samānāyā nāsikāyāḥ satyā nānā prāṇāv uccarataḥ

8.5.5

प्राणा वा उष्णिक्ककुभौ तस्मात् ताभ्यां न वषट्कुर्वन्ति यद् वषट्कुर्युः प्राणान् अग्नौ प्रदध्युः

prāṇā vā uṣṇikkakubhau tasmāt tābhyāṃ na vaṣaṭkurvanti yad vaṣaṭkuryuḥ prāṇān agnau pradadhyuḥ

8.5.6

तासु सफं विफम् इव वै तृतीयसवनं तृतीयसवनस्य सफत्वायाथैतत् पौष्कलम् एतेन वै प्रजापतिः पुष्कलान् पशून् असृजत तेषु रूपम् अदधाद् यद् एतत् साम भवति पशुष्व् एव रूपं दधाति

tāsu saphaṃ vipham iva vai tṛtīyasavanaṃ tṛtīyasavanasya saphatvāyāthaitat pauṣkalam etena vai prajāpatiḥ puṣkalān paśūn asṛjata teṣu rūpam adadhād yad etat sāma bhavati paśuṣv eva rūpaṃ dadhāti

8.5.7

पुरोजिती वो अन्धस इति पद्या चाक्षर्या च विराजौ भवतः पद्यया वै देवाः स्वर्गं लोकम् आयन्न् अक्षर्यया ऋषयो नु प्राजानन् यद् एते पद्या चाक्षर्या च विराजौ भवतः स्वर्गस्य लोकस्य प्रज्ञात्यै

purojitī vo andhasa iti padyā cākṣaryā ca virājau bhavataḥ padyayā vai devāḥ svargaṃ lokam āyann akṣaryayā ṛṣayo nu prājānan yad ete padyā cākṣaryā ca virājau bhavataḥ svargasya lokasya prajñātyai

8.5.8

तासु श्यावाश्वम्

tāsu śyāvāśvam

8.5.9

श्यावाश्वम् आर्वनानसं सत्त्रम् आसीनं धन्वोदवहन् स एतत् सामापश्यत् तेन वृष्टिम् असृजत ततो वै स प्रत्यतिष्ठत् ततो गातुम् अविन्दत गातुविद् वा एतत् साम

śyāvāśvam ārvanānasaṃ sattram āsīnaṃ dhanvodavahan sa etat sāmāpaśyat tena vṛṣṭim asṛjata tato vai sa pratyatiṣṭhat tato gātum avindata gātuvid vā etat sāma

8.5.10

विन्दते गातुं प्रतितिष्ठत्य् एतेन तुष्टुवानः

vindate gātuṃ pratitiṣṭhaty etena tuṣṭuvānaḥ

8.5.11

इन्द्रस् तृतीयसवनाद् बीभत्समान उदक्रामत् तं देवाः श्यावाश्वेनैहायि एहियेत्य् अन्वाह्वयन् स उपावर्तत यद् एतत् साम भवति

indras tṛtīyasavanād bībhatsamāna udakrāmat taṃ devāḥ śyāvāśvenaihāyi ehiyety anvāhvayan sa upāvartata yad etat sāma bhavati

8.5.12

अथैतद् आन्धीगवम् अन्धीगुर् वा एतत् पशुकामः सामापश्यत् तेन सहस्रं पशून् असृजत यद् एतत् साम भवति पशूनां पुष्ट्यै मध्ये निधनम् ऐडं भवत्य् एतेन वै तृतीयसवनं प्रतिष्ठितं यन् मध्ये निधनम् ऐडं न स्याद् अप्रतिष्ठितं तृतीयसवनं स्यात्

athaitad āndhīgavam andhīgur vā etat paśukāmaḥ sāmāpaśyat tena sahasraṃ paśūn asṛjata yad etat sāma bhavati paśūnāṃ puṣṭyai madhye nidhanam aiḍaṃ bhavaty etena vai tṛtīyasavanaṃ pratiṣṭhitaṃ yan madhye nidhanam aiḍaṃ na syād apratiṣṭhitaṃ tṛtīyasavanaṃ syāt

Pañcaviṃśabrāhmaṇa