7.6.5

ततो बृहद् अनुप्राजायत बृहन् मर्या इदं स ज्योग् अन्तरभूद् इति तद् बृहतो बृहत्त्वम्

tato bṛhad anuprājāyata bṛhan maryā idaṃ sa jyog antarabhūd iti tad bṛhato bṛhattvam

7.6.6

यथा वै पुत्रो ज्येष्ठ एवं बृहत् प्रजापतेः

yathā vai putro jyeṣṭha evaṃ bṛhat prajāpateḥ

7.6.7

ज्येष्ठब्राह्मणं वा एतत्

jyeṣṭhabrāhmaṇaṃ vā etat

7.6.8

प्र ज्यैष्ठ्यम् आप्नोति य एवं वेद

pra jyaiṣṭhyam āpnoti ya evaṃ veda

7.6.9

यन् न्व् इत्य् आहुर् बृहत् पूर्वं प्रजापतौ समभवत् कस्माद् रथन्तरं पूर्वं योगम् आनश इति

yan nv ity āhur bṛhat pūrvaṃ prajāpatau samabhavat kasmād rathantaraṃ pūrvaṃ yogam ānaśa iti

7.6.10

बृहद् एव पूर्वं समभवद् रथन्तरं तु पूर्वं सृष्ट्यासृजत तस्मात् पूर्वं योगम् आनशे

bṛhad eva pūrvaṃ samabhavad rathantaraṃ tu pūrvaṃ sṛṣṭyāsṛjata tasmāt pūrvaṃ yogam ānaśe

7.6.11

तयोः समानं निधनम् आसीत् तस्मिन् नातिष्ठेतां त आजिम् ऐतां तयोर् हस् इति बृहत् प्राणम् उदजयद् अस् इति रथन्तरम् अपानम् अभिसमवेष्टत

tayoḥ samānaṃ nidhanam āsīt tasmin nātiṣṭhetāṃ ta ājim aitāṃ tayor has iti bṛhat prāṇam udajayad as iti rathantaram apānam abhisamaveṣṭata

7.6.12

प्राणापानौ वै बृहद्रथन्तरे ज्योग् आमयाविन उभे कुर्याद् अपक्रान्तौ वा एतस्य प्राणापानौ यस्य ज्योग् आमयति प्राणापानाव् एवास्मिन् दधाति

prāṇāpānau vai bṛhadrathantare jyog āmayāvina ubhe kuryād apakrāntau vā etasya prāṇāpānau yasya jyog āmayati prāṇāpānāv evāsmin dadhāti

7.6.13

यन् न्व् इत्य् आहुर् उभे बृहद्रथन्तरे बहिर्णिधने कस्माद् बृहद् बहिर्णिधनानि भजते ऽन्तर्णिधनानि रथन्तरम् इति

yan nv ity āhur ubhe bṛhadrathantare bahirṇidhane kasmād bṛhad bahirṇidhanāni bhajate 'ntarṇidhanāni rathantaram iti

7.6.14

प्राणो बृहत् तस्माद् बहिर्णिधनानि भजते बहिर् हि प्राणो ऽपानो रथन्तरं तस्माद् अन्तर्णिधनानि भजते ऽन्तर् ह्य् अपानः

prāṇo bṛhat tasmād bahirṇidhanāni bhajate bahir hi prāṇo 'pāno rathantaraṃ tasmād antarṇidhanāni bhajate 'ntar hy apānaḥ

7.6.15

महावृक्षौ वै बृहद्रथन्तरे निधने न समर्प्ये

mahāvṛkṣau vai bṛhadrathantare nidhane na samarpye

7.6.16

यद् वै महावृक्षौ समृच्छेते बहु तत्र विभग्नं प्रभग्नं शेते

yad vai mahāvṛkṣau samṛcchete bahu tatra vibhagnaṃ prabhagnaṃ śete

7.6.17

ऐरं वै बृहद् ऐडं रथन्तरं मनो वै बृहद् वाग् रथन्तरं साम वै बृहद् ऋग् रथन्तरं प्राणो वै बृहद् अपानो रथन्तरम् असौ वै लोको बृहद् अयं रथन्तरम् एतानि मनसान्वीक्ष्योद्गायेत् क्ﾱप्ताभ्याम् एवाभ्याम् उद्गायति

airaṃ vai bṛhad aiḍaṃ rathantaraṃ mano vai bṛhad vāg rathantaraṃ sāma vai bṛhad ṛg rathantaraṃ prāṇo vai bṛhad apāno rathantaram asau vai loko bṛhad ayaṃ rathantaram etāni manasānvīkṣyodgāyet kﾱptābhyām evābhyām udgāyati

7.7.1

पशवो वै बृहद्रथन्तरे अष्टाक्षरेण प्रथमाया ऋचः प्रस्तौत्य् अष्टाशफांस् तत् पशून् अवरुन्द्धे

paśavo vai bṛhadrathantare aṣṭākṣareṇa prathamāyā ṛcaḥ prastauty aṣṭāśaphāṃs tat paśūn avarunddhe

7.7.2

द्व्यक्षरेणोत्तरयोर् ऋचोः प्रस्तौति द्विपाद् यजमानो यजमानम् एव यज्ञे पशुषु प्रतिष्ठापयति

dvyakṣareṇottarayor ṛcoḥ prastauti dvipād yajamāno yajamānam eva yajñe paśuṣu pratiṣṭhāpayati

7.7.3

पञ्चाक्षरेण रथन्तरस्य प्रतिहरति पाङ्क्तांस् तत् पशून् अवरुन्द्धे

pañcākṣareṇa rathantarasya pratiharati pāṅktāṃs tat paśūn avarunddhe

7.7.4

चतुरक्षरेण बृहतः प्रतिहरति चतुष्पदस् तत् पशून् अवरुन्द्धे

caturakṣareṇa bṛhataḥ pratiharati catuṣpadas tat paśūn avarunddhe

7.7.5

न वै बृहन् न रथन्तरम् एकं छन्दो ऽयच्छत् ततः ककुभाव् उत्तरे उपादधुस् तस्माद् बृहती प्रथमा ककुभाव् उत्तरे तस्माद् बृहद्रथन्तरे एकर्चेन कुर्वन्ति न हि ते एकं छन्दो ऽयच्छत्

na vai bṛhan na rathantaram ekaṃ chando 'yacchat tataḥ kakubhāv uttare upādadhus tasmād bṛhatī prathamā kakubhāv uttare tasmād bṛhadrathantare ekarcena kurvanti na hi te ekaṃ chando 'yacchat

7.7.6

नव बृहतो रोहान् रोहति नव प्राणाः प्राणान् एवावरुन्द्धे

nava bṛhato rohān rohati nava prāṇāḥ prāṇān evāvarunddhe

7.7.7

त्रीन् प्रथमायां रोहति भूतं भवद् भविष्यत् तान् एवावरुन्द्धे त्रीन् मध्यमायां रोहत्य् आत्मानं प्रजां पशूंस् तान् एवावरुन्द्धे त्रीन् उत्तमायां रोहति त्रय इमे लोका एष्व् एव लोकेषु प्रतितिष्ठति

trīn prathamāyāṃ rohati bhūtaṃ bhavad bhaviṣyat tān evāvarunddhe trīn madhyamāyāṃ rohaty ātmānaṃ prajāṃ paśūṃs tān evāvarunddhe trīn uttamāyāṃ rohati traya ime lokā eṣv eva lokeṣu pratitiṣṭhati

Pañcaviṃśabrāhmaṇa