14.3.22

अयास्यो वा आङ्गिरस आदित्यानां दीक्षितानाम् अन्नम् आश्नात् स व्यभ्रंशत स एतान्य् आयास्यान्य् अपश्यत् तैर् आत्मानं समश्रीणाद् विभ्रष्टम् इव वै सप्तमम् अहर् यद् एतत् साम भवत्य् अहर् एव तेन संश्रीणाति

ayāsyo vā āṅgirasa ādityānāṃ dīkṣitānām annam āśnāt sa vyabhraṃśata sa etāny āyāsyāny apaśyat tair ātmānaṃ samaśrīṇād vibhraṣṭam iva vai saptamam ahar yad etat sāma bhavaty ahar eva tena saṃśrīṇāti

14.3.23

प्रवद्भर्गवं भवति

pravadbhargavaṃ bhavati

14.3.24

प्रवता वै देवाः स्वर्गं लोकं प्रायन्नुद्वतोदायन्

pravatā vai devāḥ svargaṃ lokaṃ prāyannudvatodāyan

14.3.25

निधनान्ताः पवमाना भवन्त्यह्नो धृत्यै स्तोमः

nidhanāntāḥ pavamānā bhavantyahno dhṛtyai stomaḥ

14.4.1

वयं घ त्वा सुतावन्त इति सतोबृहत्यो वर्षीयश्छन्द आक्रमते ऽनपभ्रंशाय

vayaṃ gha tvā sutāvanta iti satobṛhatyo varṣīyaśchanda ākramate 'napabhraṃśāya

14.4.2

नकिष्टं कर्मणा नशद् इति बृहत्यः सत्यो ऽभ्यारम्भेण जगत्यः

nakiṣṭaṃ karmaṇā naśad iti bṛhatyaḥ satyo 'bhyārambheṇa jagatyaḥ

14.4.3

अपभ्रंश इव वा एष यज्ज्यायसः स्तोमात् कनीयांसं स्तोमम् उपयन्ति यद् एता अभ्यारम्भेण जगत्यो भवन्त्य् अह्न एव प्रत्युत्तम्भाय

apabhraṃśa iva vā eṣa yajjyāyasaḥ stomāt kanīyāṃsaṃ stomam upayanti yad etā abhyārambheṇa jagatyo bhavanty ahna eva pratyuttambhāya

14.4.4

अभिनिधनं काण्वं भवति

abhinidhanaṃ kāṇvaṃ bhavati

14.4.5

अभिनिधनेन वा इन्द्रो वृत्राय वज्रं प्राहरत् तम् अस्तृणुत स्तृणुते भ्रातृव्यम् अभिनिधनेन तुष्टुवानः

abhinidhanena vā indro vṛtrāya vajraṃ prāharat tam astṛṇuta stṛṇute bhrātṛvyam abhinidhanena tuṣṭuvānaḥ

14.4.6

वैखानसं भवति

vaikhānasaṃ bhavati

14.4.7

वैखानसा वा ऋषय इन्द्रस्य प्रिया आसंस् तान् रहस्युर् देवमलिम्लुड् मुनिमरणे ऽमारयत् तं देवा अब्रुवन् क्व तर्षयो ऽभूवन्न् इति तान् प्रैषम् ऐच्छत् तान् नाविन्दत् स इमान् लोकान् एकधारेणापुनात् तान् मुनिमरणे ऽविन्दत् तान् एतेन साम्ना समैरयत् तद् वाव स तर्ह्य् अकामयत कामसनि साम वैखानसं कामम् एवैतेनावरुन्द्धे स्तोमः

vaikhānasā vā ṛṣaya indrasya priyā āsaṃs tān rahasyur devamalimluḍ munimaraṇe 'mārayat taṃ devā abruvan kva tarṣayo 'bhūvann iti tān praiṣam aicchat tān nāvindat sa imān lokān ekadhāreṇāpunāt tān munimaraṇe 'vindat tān etena sāmnā samairayat tad vāva sa tarhy akāmayata kāmasani sāma vaikhānasaṃ kāmam evaitenāvarunddhe stomaḥ

14.5.1

यस् ते मदो वरेण्य इति गायत्री भवति मदवद् वै रसवत् तृतीयसवनं मदम् एव तद् रसं दधाति

yas te mado vareṇya iti gāyatrī bhavati madavad vai rasavat tṛtīyasavanaṃ madam eva tad rasaṃ dadhāti

14.5.2

एष स्य धारया सुत इति ककुभः सत्यो ऽभ्यारम्भेण त्रिष्टुभः

eṣa sya dhārayā suta iti kakubhaḥ satyo 'bhyārambheṇa triṣṭubhaḥ

14.5.3

अपभ्रंश इव वा एष यत् ज्यायसः स्तोमात् कनीयांसं स्तोमम् उपयन्ति यद् एता अभ्यारम्भेण त्रिष्टुभो भवन्त्य् अह्न एव प्रत्युत्तम्भाय

apabhraṃśa iva vā eṣa yat jyāyasaḥ stomāt kanīyāṃsaṃ stomam upayanti yad etā abhyārambheṇa triṣṭubho bhavanty ahna eva pratyuttambhāya

14.5.4

सखाय आनिषीदतेति वालखिल्या वालखिल्याव् एतौ तृचौ षष्ठे चाहनि सप्तमे च यद् एतौ वालखिल्यौ तृचौ भवतो ऽह्नोर् एव व्यतिषङ्गायाव्यवस्रंसाय सन्तत्यै

sakhāya āniṣīdateti vālakhilyā vālakhilyāv etau tṛcau ṣaṣṭhe cāhani saptame ca yad etau vālakhilyau tṛcau bhavato 'hnor eva vyatiṣaṅgāyāvyavasraṃsāya santatyai

14.5.5

पुरोजिती वो अन्धस इति विराड् अन्नं विराड् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

purojitī vo andhasa iti virāḍ annaṃ virāḍ annādyasyāvaruddhyai

14.5.6

प्र वाज्य् अक्षार् इत्य् अक्षरपङ्क्तिः स्तोमानां प्रभूतिः

pra vājy akṣār ity akṣarapaṅktiḥ stomānāṃ prabhūtiḥ

14.5.7

अथो एतद्ध्येवैतर्हि छन्दो ऽयातयाम यद् अक्षरपङ्क्तिस् तेन छन्दोमा अयातयामानः क्रियन्ते

atho etaddhyevaitarhi chando 'yātayāma yad akṣarapaṅktis tena chandomā ayātayāmānaḥ kriyante

14.5.8

ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत् षडहे स्तोमाश् छन्दांस्य् आप्यन्ते किंछन्दसश् छन्दोमा इत्य् एतच्छन्दसो यद् एता अक्षरपङ्क्तय इति ब्रूयात्

brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃchandasaś chandomā ity etacchandaso yad etā akṣarapaṅktaya iti brūyāt

14.5.9

ये सोमासः परावतीति परावतम् इव वा एतर्हि यज्ञो गतस् तम् एवैतेनान्विच्छन्ति

ye somāsaḥ parāvatīti parāvatam iva vā etarhi yajño gatas tam evaitenānvicchanti

Pañcaviṃśabrāhmaṇa