3.5.1.3

भूय इति बहुधा

bhūya iti bahudhā

3.5.1.4

यष्टिमुष्ट्यादिभिः संयोजनं परिभवः

yaṣṭimuṣṭyādibhiḥ saṃyojanaṃ paribhavaḥ

3.5.1.5

कायिक इत्यर्थः

kāyika ityarthaḥ

3.5.1.6

मान इति साधककालकर्माभिधाने

māna iti sādhakakālakarmābhidhāne

3.5.1.7

परिभूयमानेनैव

paribhūyamānenaiva

3.5.1.8

स परिभवो दरिद्रपुरुषराजाभिषेक इव द्रष्टव्यः

sa paribhavo daridrapuruṣarājābhiṣeka iva draṣṭavyaḥ

3.5.1.9

कनकपाषाणवद् इन्द्रकीलकवच् च भवितव्यम्

kanakapāṣāṇavad indrakīlakavac ca bhavitavyam

3.5.1.10

चरेद् इत्यर्जनमधिकुरुते

cared ityarjanamadhikurute

3.5.1.11

धर्मार्जने नियोगे च निन्दित इति गर्हिताभ्याख्याने चरितव्यमित्यर्थः

dharmārjane niyoge ca nindita iti garhitābhyākhyāne caritavyamityarthaḥ

3.5.1.12

आह अवमतस्य परिभूयमानस्याचरतः किं तापशान्तिरेव उत शुद्धिर् अप्यस्ति

āha avamatasya paribhūyamānasyācarataḥ kiṃ tāpaśāntireva uta śuddhir apyasti

3.5.1.13

उच्यते अस्ति

ucyate asti

3.5.1.14

यस्मादाह

yasmādāha

3.6.1

भवतीति वाक्यशेषो वचनाधिकाराद् गम्यते

bhavatīti vākyaśeṣo vacanādhikārād gamyate

3.6.2

अत्र अप वर्जने आघाते नाशे

atra apa varjane āghāte nāśe

3.6.3

अपहता अन्यतनष्टा इत्यर्थः

apahatā anyatanaṣṭā ityarthaḥ

3.6.4

पाप्मानोऽत्र द्विविधाः सुलक्षणाः दुःखलक्षणाश्च

pāpmāno'tra dvividhāḥ sulakṣaṇāḥ duḥkhalakṣaṇāśca

3.6.5

तत्र सुखलक्षणाः उन्मादः मदः मोहः निद्रा आलस्यं कोणता अलिङ्गः नित्यमसद्वादित्वं बहुभोजनमित्येवमाद्याः

tatra sukhalakṣaṇāḥ unmādaḥ madaḥ mohaḥ nidrā ālasyaṃ koṇatā aliṅgaḥ nityamasadvāditvaṃ bahubhojanamityevamādyāḥ

3.6.6

तथा दुःखलक्षणाः शिरोरोगदन्तरोगाक्षिरोगाद्याः

tathā duḥkhalakṣaṇāḥ śirorogadantarogākṣirogādyāḥ

3.6.7

एवमेते पाप्मान आत्मगताः कायकरणेष्व् आदर्शप्रतिरूपकवदभिव्यक्ताः

evamete pāpmāna ātmagatāḥ kāyakaraṇeṣv ādarśapratirūpakavadabhivyaktāḥ

3.6.8

कृत्स्नाः अपहताः पाप्मानः सो ऽयमपहतपाप्मा भवतीत्यर्थः

kṛtsnāḥ apahatāḥ pāpmānaḥ so 'yamapahatapāpmā bhavatītyarthaḥ

Pañcārthabhāṣya