2.5.15

तथा आत्मत्वाद् व्यापकं पुरुषतत्त्वं व्याप्यं प्रधानादिचतुर्विंशकम्

tathā ātmatvād vyāpakaṃ puruṣatattvaṃ vyāpyaṃ pradhānādicaturviṃśakam

2.5.16

तथा व्यापकं प्रधानं व्याप्यं बुद्ध्यादित्रयोविंशकम्

tathā vyāpakaṃ pradhānaṃ vyāpyaṃ buddhyāditrayoviṃśakam

2.5.17

व्यापिका भवति बुद्धिः व्याप्यम् अहंकारादिद्वाविंशकम्

vyāpikā bhavati buddhiḥ vyāpyam ahaṃkārādidvāviṃśakam

2.5.18

तथा व्यापको भवत्यहंकारः व्याप्यान्येकादशेन्द्रियाणि दशविधं च कार्यम्

tathā vyāpako bhavatyahaṃkāraḥ vyāpyānyekādaśendriyāṇi daśavidhaṃ ca kāryam

2.5.19

व्यापकान्येकादशेन्द्रियाणि व्याप्यानि पञ्चभूतसूक्ष्माणि शब्दादीनि

vyāpakānyekādaśendriyāṇi vyāpyāni pañcabhūtasūkṣmāṇi śabdādīni

2.5.20

तथा व्यापकानि पञ्चभूतसूक्ष्माणि शब्दादीनि व्याप्यानि आकाशादीनि पञ्चमहाभूतानि

tathā vyāpakāni pañcabhūtasūkṣmāṇi śabdādīni vyāpyāni ākāśādīni pañcamahābhūtāni

2.5.21

तथा व्यापकमाकाशं व्याप्यं वाय्वादिभूतचतुष्कम्

tathā vyāpakamākāśaṃ vyāpyaṃ vāyvādibhūtacatuṣkam

2.5.22

तथा व्यापको भवति वायुः व्याप्यं तेजःप्रभृति भूतत्रयम्

tathā vyāpako bhavati vāyuḥ vyāpyaṃ tejaḥprabhṛti bhūtatrayam

2.5.23

तथा व्यापकं भवति तेजः व्याप्यम् अबादिद्वयम्

tathā vyāpakaṃ bhavati tejaḥ vyāpyam abādidvayam

2.5.24

तथा व्यापिका भवन्त्यापः व्याप्या पृथिवी

tathā vyāpikā bhavantyāpaḥ vyāpyā pṛthivī

2.5.25

व्यापिका पृथिवी व्याप्यानि भूम्युदकरसलक्षणानि कार्याणि

vyāpikā pṛthivī vyāpyāni bhūmyudakarasalakṣaṇāni kāryāṇi

2.5.26

तथा व्यापकानि भूम्युदकरसलक्षणानि कारणानि व्याप्यं देवमनुष्यतिर्यग्योनि तृणौषधिवृक्षगुल्मलतावनस्पत्यादिकार्यम् अनेकविधम् अतो नापरिच्छेददोषः

tathā vyāpakāni bhūmyudakarasalakṣaṇāni kāraṇāni vyāpyaṃ devamanuṣyatiryagyoni tṛṇauṣadhivṛkṣagulmalatāvanaspatyādikāryam anekavidham ato nāparicchedadoṣaḥ

2.5.27

आह वृत्त्यसंकरग्रहणे दृष्टान्ताभावाद् अयुक्तम् तदुच्यते हरिद्रोदकवद् व्याप्यं व्यापकं च तद्यथा हरिद्रोदके स्निग्धत्वशैत्यादिधर्मैर् अपां ग्रहणं गन्धवर्णघनक्षारत्वादिभिर् हरिद्रायाः

āha vṛttyasaṃkaragrahaṇe dṛṣṭāntābhāvād ayuktam taducyate haridrodakavad vyāpyaṃ vyāpakaṃ ca tadyathā haridrodake snigdhatvaśaityādidharmair apāṃ grahaṇaṃ gandhavarṇaghanakṣāratvādibhir haridrāyāḥ

2.5.28

तथार्णवदेवादिस्थानशरीरेन्द्रियविषयादिसंनिवेशेन सुखदुःखसंनिपातेन चेश्वरस्य

tathārṇavadevādisthānaśarīrendriyaviṣayādisaṃniveśena sukhaduḥkhasaṃnipātena ceśvarasya

2.5.29

एवं पुरुषस्यापि

evaṃ puruṣasyāpi

2.5.30

ईश्वरस्यापि अपरिणामिधर्मित्वात् सुखदुःखदातृत्वाच् च प्रधानधर्माधर्मादीनां ग्रहणम्

īśvarasyāpi apariṇāmidharmitvāt sukhaduḥkhadātṛtvāc ca pradhānadharmādharmādīnāṃ grahaṇam

2.5.31

तथा प्रधानस्य मानससंकल्पालोचनगमनादिभिः करणग्रामस्य विषयाणां च ग्रहणम्

tathā pradhānasya mānasasaṃkalpālocanagamanādibhiḥ karaṇagrāmasya viṣayāṇāṃ ca grahaṇam

2.5.32

तथा धृतिसंग्रहपक्तिव्यूहावकाशदानादिभिर् धर्मैः पृथिव्यादीनां ग्रहणमिति प्रधानवादिनो मन्यन्ते

tathā dhṛtisaṃgrahapaktivyūhāvakāśadānādibhir dharmaiḥ pṛthivyādīnāṃ grahaṇamiti pradhānavādino manyante

2.5.33

आह अथेह तन्त्रे कथं कार्यकारणावस्थानम्

āha atheha tantre kathaṃ kāryakāraṇāvasthānam

2.5.34

तद् वाच्यम्

tad vācyam

Pañcārthabhāṣya