5.46.34

तत्र प्रधानं कारणम् अन्येषां तदिह शास्त्रे पश्यनात् पाशकत्वात् कार्यत्वेन व्याख्यातम्

tatra pradhānaṃ kāraṇam anyeṣāṃ tadiha śāstre paśyanāt pāśakatvāt kāryatvena vyākhyātam

5.46.35

तथा पुरुषः कारणमन्यत्र इह शास्त्रे पशुत्वात् कार्यत्वेन व्याख्यातः

tathā puruṣaḥ kāraṇamanyatra iha śāstre paśutvāt kāryatvena vyākhyātaḥ

5.46.36

तथा कर्ममध्यत्वात् कालः स्वभावः उपसंहारवत्

tathā karmamadhyatvāt kālaḥ svabhāvaḥ upasaṃhāravat

5.46.37

भूतानि विकार्यत्वात् कार्यत्वेन व्याख्यातानि

bhūtāni vikāryatvāt kāryatvena vyākhyātāni

5.46.38

इत्येष विशेषः

ityeṣa viśeṣaḥ

5.46.39

उपसंहारः सार्वकामिक इत्यर्थः

upasaṃhāraḥ sārvakāmika ityarthaḥ

5.46.40

निगमनं विद्याकलाभूतानि ब्रह्मेति

nigamanaṃ vidyākalābhūtāni brahmeti

5.46.41

तथा योगमिति योगपदार्थस्योद्देशः

tathā yogamiti yogapadārthasyoddeśaḥ

5.46.42

तस्यैवं चरतः योगः प्रवर्तते उभयथा यष्टव्यः अत्यागतिं गमयते नान्यभक्तिस्तु शंकरे एवं देवनित्यतानित्ययुक्तता अध्ययनं ध्यानं स्मरणं नित्यसायुज्यमिति विस्तरः विभागः क्रियालक्षणं क्रियोपरमलक्षणं दूरदर्शनश्रवणमननविज्ञानानि गणपतिः भूयिष्ठं सम्प्रवर्तते सिद्धः गच्छेद् दुःखानामन्तम् इत्येवमाद्यो विभागः

tasyaivaṃ carataḥ yogaḥ pravartate ubhayathā yaṣṭavyaḥ atyāgatiṃ gamayate nānyabhaktistu śaṃkare evaṃ devanityatānityayuktatā adhyayanaṃ dhyānaṃ smaraṇaṃ nityasāyujyamiti vistaraḥ vibhāgaḥ kriyālakṣaṇaṃ kriyoparamalakṣaṇaṃ dūradarśanaśravaṇamananavijñānāni gaṇapatiḥ bhūyiṣṭhaṃ sampravartate siddhaḥ gacched duḥkhānāmantam ityevamādyo vibhāgaḥ

5.46.43

ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिश्च

jñānaśaktiḥ kriyāśaktiśca

5.46.44

तत्र ज्ञानशक्तिः श्रवणाद्या

tatra jñānaśaktiḥ śravaṇādyā

5.46.45

क्रियाशक्तिः मनोजवित्वाद्या

kriyāśaktiḥ manojavitvādyā

5.46.46

इत्येवमाद्यो विभागः

ityevamādyo vibhāgaḥ

5.46.47

विशेषः अन्येषां कैवल्यम् इह तु विशेषो विकरणमिति

viśeṣaḥ anyeṣāṃ kaivalyam iha tu viśeṣo vikaraṇamiti

5.46.48

प्रतिकरण इति कैवल्यधर्मातिशक्तिर् निष्कलम् ऐश्वर्यमित्येष विशेषः

pratikaraṇa iti kaivalyadharmātiśaktir niṣkalam aiśvaryamityeṣa viśeṣaḥ

5.46.49

उपसंहारः इत्य् एभिर् गुणैर्युक्त इति

upasaṃhāraḥ ity ebhir guṇairyukta iti

5.46.50

अतो यावन्ति वाक्यविशेषाणि संनिकृष्टविप्रकृष्टानि निर्वचनानि तानि च सर्वनिर्वचनानीति कृत्वा युक्तमुक्तम्

ato yāvanti vākyaviśeṣāṇi saṃnikṛṣṭaviprakṛṣṭāni nirvacanāni tāni ca sarvanirvacanānīti kṛtvā yuktamuktam

5.46.51

एवमत्र श्रीभगवत्कौण्डिन्यविरचिते श्रीमद्योगपाशुपतशास्त्रसूत्रव्याख्याने पञ्चार्थभाष्ये पञ्चमोऽध्यायः सह ब्रह्मणा ग्रन्थतो ऽर्थतश्च परिसमाप्त इति

evamatra śrībhagavatkauṇḍinyaviracite śrīmadyogapāśupataśāstrasūtravyākhyāne pañcārthabhāṣye pañcamo'dhyāyaḥ saha brahmaṇā granthato 'rthataśca parisamāpta iti

5.46.52

शुभम्

śubham

Pañcārthabhāṣya