5.41.5.2

सर्वशब्दो विद्याप्रकृतेर् निरवशेषवाची द्रष्टव्यः

sarvaśabdo vidyāprakṛter niravaśeṣavācī draṣṭavyaḥ

5.41.6

विद्यानां धर्मार्थकामकैवल्यतत्साधनपराणाम् ईशानः विद्यानामिति षष्ठीबहुवचनम्

vidyānāṃ dharmārthakāmakaivalyatatsādhanaparāṇām īśānaḥ vidyānāmiti ṣaṣṭhībahuvacanam

5.41.7

आह किं विद्यानामेवेशानः न तु विद्याभिर्ये विदन्ति

āha kiṃ vidyānāmeveśānaḥ na tu vidyābhirye vidanti

5.41.8

उच्यते

ucyate

5.42.1

अत्र निरतिशय ऐश्वर्येण ईश्वरः

atra niratiśaya aiśvaryeṇa īśvaraḥ

5.42.2

पुरुषः चैतन्यवद् इत्यर्थः

puruṣaḥ caitanyavad ityarthaḥ

5.42.3

आह कस्यायमीश्वरः

āha kasyāyamīśvaraḥ

5.42.4

तदुच्यते सर्वभूतानाम्

taducyate sarvabhūtānām

5.42.4.2

अत्र चेतनाचेतनेषु सर्वशब्दः न केवलं पृथिव्यादिषु किंतु सिद्धेश्वरवर्जं चेतनेष्वेव सर्वभूतप्रकृतेर्निरवशेषवाची सर्वशब्दो द्रष्टव्यः

atra cetanācetaneṣu sarvaśabdaḥ na kevalaṃ pṛthivyādiṣu kiṃtu siddheśvaravarjaṃ cetaneṣveva sarvabhūtaprakṛterniravaśeṣavācī sarvaśabdo draṣṭavyaḥ

5.42.5

कस्माद् भूतानि

kasmād bhūtāni

5.42.6

भावनत्वाद् भूतानीत्युक्तम् भूतानामिति षष्ठीबहुवचनम्

bhāvanatvād bhūtānītyuktam bhūtānāmiti ṣaṣṭhībahuvacanam

5.42.7

आह अत्र केचिद् विद्याभूतव्यतिरिक्तं ब्रह्माणमिच्छन्ति

āha atra kecid vidyābhūtavyatiriktaṃ brahmāṇamicchanti

5.42.8

तस्यायं किं प्रभुर्भवति नेति

tasyāyaṃ kiṃ prabhurbhavati neti

5.42.9

उच्यते प्रभुः

ucyate prabhuḥ

5.42.10

यस्मादाह

yasmādāha

5.43.1

अत्र यो ऽयं विरिञ्चिः परमः पतिः सर्वचेतनव्यतिरिक्तः क्षेत्रज्ञः तस्मिन् ब्रह्मसंज्ञा

atra yo 'yaṃ viriñciḥ paramaḥ patiḥ sarvacetanavyatiriktaḥ kṣetrajñaḥ tasmin brahmasaṃjñā

5.43.2

न तु प्रधानादिषु

na tu pradhānādiṣu

5.43.3

कस्मात्

kasmāt

5.43.4

अधिपतिवचनविरोधात्

adhipativacanavirodhāt

5.43.5

ब्रह्म च कस्मात्

brahma ca kasmāt

Pañcārthabhāṣya