5.37.8

रुद्रे चित्तम् उपश्लेषयितव्यं नान्यत्रेत्य् अर्थः

rudre cittam upaśleṣayitavyaṃ nānyatrety arthaḥ

5.37.9

एवं विषयेभ्य इन्द्रियाणां जयः कर्तव्यः

evaṃ viṣayebhya indriyāṇāṃ jayaḥ kartavyaḥ

5.37.10

अत्र यो जेता आत्मा

atra yo jetā ātmā

5.37.11

यया जेतव्यानि बुद्ध्या

yayā jetavyāni buddhyā

5.37.12

यथा जेतव्यानि क्रमशश्च

yathā jetavyāni kramaśaśca

5.37.13

यत्प्रयोजनं जेतव्यानि चित्तस्थित्यर्थम्

yatprayojanaṃ jetavyāni cittasthityartham

5.37.14

यस्मिंश्च जिते जितानि भवन्ति चित्तम् इत्येतदपि व्याख्यातम्

yasmiṃśca jite jitāni bhavanti cittam ityetadapi vyākhyātam

5.37.15

एवं जपयन्त्रणधारणात्मकच्छेदादिष्वपि योज्यम्

evaṃ japayantraṇadhāraṇātmakacchedādiṣvapi yojyam

5.37.16

तथान्तःकरणवृत्तिम् आस्थाय कालविशेषनिमित्तरश्मिमणिदीपवत् तथात्मवृत्तिरध्ययनध्यानस्मरणादीनि चित्तस्थितिश्च व्याख्याता

tathāntaḥkaraṇavṛttim āsthāya kālaviśeṣanimittaraśmimaṇidīpavat tathātmavṛttiradhyayanadhyānasmaraṇādīni cittasthitiśca vyākhyātā

5.37.17

श्लोको निर्वचनः

śloko nirvacanaḥ

5.37.18

आह कार्यकरणं च तच् चित्तस्थितिसमकालम् एव रुद्रे स्थितानि तानि युक्तानि

āha kāryakaraṇaṃ ca tac cittasthitisamakālam eva rudre sthitāni tāni yuktāni

5.37.19

अथ किं तान्येव युक्तस्य लक्षणानि इति

atha kiṃ tānyeva yuktasya lakṣaṇāni iti

5.37.20

उच्यते न

ucyate na

5.37.21

यस्मादाह

yasmādāha

5.38.1

अत्र धर्माधर्मयोर् वृत्त्योरुपरमे अवसितप्रयोजनत्वात् पक्वफलवत् सर्पकञ्चुकवद् गतप्रायेषु कार्यकरणेषु रुद्रे स्थितचित्तो निष्कल एक इत्यभिधीयते

atra dharmādharmayor vṛttyoruparame avasitaprayojanatvāt pakvaphalavat sarpakañcukavad gataprāyeṣu kāryakaraṇeṣu rudre sthitacitto niṣkala eka ityabhidhīyate

5.38.2

तथा योगव्यासङ्गकरे ऽधर्मे निवृत्ते दोषादिविश्लिष्टो निस्तीर्णकान्तारवद् अवस्थितो रुद्रे स्थितचित्तः क्षेमी इत्यभिधीयते

tathā yogavyāsaṅgakare 'dharme nivṛtte doṣādiviśliṣṭo nistīrṇakāntāravad avasthito rudre sthitacittaḥ kṣemī ityabhidhīyate

5.38.3

तथा सूक्ष्मस्थूलसबाह्याभ्यन्तरसलक्षणविलक्षणासु क्रियासु विनिवृत्तासु रुद्रे स्थितचित्तो निष्क्रियः सन् इत्यभिधीयते

tathā sūkṣmasthūlasabāhyābhyantarasalakṣaṇavilakṣaṇāsu kriyāsu vinivṛttāsu rudre sthitacitto niṣkriyaḥ san ityabhidhīyate

5.38.4

आह अथ निष्क्रियोऽयमिति कथमवगम्यते

āha atha niṣkriyo'yamiti kathamavagamyate

5.38.5

किं चात्र युक्तस्य लक्षणत्रयमेव

kiṃ cātra yuktasya lakṣaṇatrayameva

5.38.6

उच्यते न

ucyate na

Pañcārthabhāṣya