1.1.51

सापदेशं हरन् कालम् अब्रुवंश् चापि संसदि

sāpadeśaṃ haran kālam abruvaṃś cāpi saṃsadi

1.1.51.2

उक्त्वा वचो विब्रुवंश् च हीयमानस्य लक्षणम्

uktvā vaco vibruvaṃś ca hīyamānasya lakṣaṇam

1.1.52

पलायते य आहूतः प्राप्तश् च विवदेन् न यः

palāyate ya āhūtaḥ prāptaś ca vivaden na yaḥ

1.1.52.2

विनेयः स भवेद् राज्ञा हीन एव स वादतः

vineyaḥ sa bhaved rājñā hīna eva sa vādataḥ

1.1.53

निर्णिक्तव्यवहारेषु प्रमाणम् अफलं भवेत्

nirṇiktavyavahāreṣu pramāṇam aphalaṃ bhavet

1.1.53.2

लिखितं साक्षिणो वापि पूर्वम् आवेदितं न चेत्

likhitaṃ sākṣiṇo vāpi pūrvam āveditaṃ na cet

1.1.54

यथा पक्वेषु धान्येषु निष्फलाः प्रावृषो गुणाः

yathā pakveṣu dhānyeṣu niṣphalāḥ prāvṛṣo guṇāḥ

1.1.54.2

निर्णिक्तव्यवहाराणां प्रमाणम् अफलं तथा

nirṇiktavyavahārāṇāṃ pramāṇam aphalaṃ tathā

1.1.55

अभूतम् अप्य् अभिहितं प्राप्तकालं परीक्ष्यते

abhūtam apy abhihitaṃ prāptakālaṃ parīkṣyate

1.1.55.2

यत् तु प्रमादान् नोच्येत तद् भूतम् अपि हीयते

yat tu pramādān nocyeta tad bhūtam api hīyate

1.1.56

तीरितं चानुशिष्टं च यो मन्येत विधर्मतः

tīritaṃ cānuśiṣṭaṃ ca yo manyeta vidharmataḥ

1.1.56.2

द्विगुणं दण्डम् आस्थाय तत् कार्यं पुनर् उद्धरेत्

dviguṇaṃ daṇḍam āsthāya tat kāryaṃ punar uddharet

1.1.57

दुर्दृष्टे व्यवहारे तु सभ्यास् तं दण्डम् आप्नुयुः

durdṛṣṭe vyavahāre tu sabhyās taṃ daṇḍam āpnuyuḥ

1.1.57.2

न हि जातु विना दण्डं कश्चिन् मार्गे ऽवतिष्ठते

na hi jātu vinā daṇḍaṃ kaścin mārge 'vatiṣṭhate

1.1.58

रागाद् अज्ञानतो वापि लोभाद् वा यो ऽन्यथा वदेत्

rāgād ajñānato vāpi lobhād vā yo 'nyathā vadet

1.1.58.2

सभ्यो ऽसभ्यः स विज्ञेयस् तं राजा विनयेद् भृशम्

sabhyo 'sabhyaḥ sa vijñeyas taṃ rājā vinayed bhṛśam

1.1.59

किंतु राज्ञा विशेषेण स्वधर्मम् अनुरक्षता

kiṃtu rājñā viśeṣeṇa svadharmam anurakṣatā

1.1.59.2

मनुष्यचित्तवैचित्र्यात् परीक्ष्या साध्वसाधुता

manuṣyacittavaicitryāt parīkṣyā sādhvasādhutā

1.1.60

पुरुषाः सन्ति ये लोभात् प्रब्रूयुः साक्ष्यम् अन्यथा

puruṣāḥ santi ye lobhāt prabrūyuḥ sākṣyam anyathā

1.1.60.2

सन्ति चान्ये दुरात्मानः कूटलेख्यकृतो जनाः

santi cānye durātmānaḥ kūṭalekhyakṛto janāḥ

Nāradasmṛti