2.1.105.2

प्रतिभूस् तद् ऋणं दद्याद् अनुपस्थापयंस् तथा

pratibhūs tad ṛṇaṃ dadyād anupasthāpayaṃs tathā

2.1.106

बहवश् चेत् प्रतिभुवो दद्युस् ते ऽर्थं यथाकृतम्

bahavaś cet pratibhuvo dadyus te 'rthaṃ yathākṛtam

2.1.106.2

अर्थे ऽविशेषिते ह्य् एषु धनिनश् छन्दतः क्रिया

arthe 'viśeṣite hy eṣu dhaninaś chandataḥ kriyā

2.1.107

यं चार्थं प्रतिभूर् दद्याद् धनिकेनोपपीडितः

yaṃ cārthaṃ pratibhūr dadyād dhanikenopapīḍitaḥ

2.1.107.2

ऋणिकस् तं प्रतिभुवे द्विगुणं प्रतिपादयेत्

ṛṇikas taṃ pratibhuve dviguṇaṃ pratipādayet

2.1.108

अधिक्रियत इत्य् आधिः स विज्ञेयो द्विलक्षणः

adhikriyata ity ādhiḥ sa vijñeyo dvilakṣaṇaḥ

2.1.108.2

कृतकालोपनेयश् च यावद्देयोद्यतस् तथा

kṛtakālopaneyaś ca yāvaddeyodyatas tathā

2.1.109

स पुनर् द्विविधः प्रोक्तो गोप्यो भोग्यस् तथैव च

sa punar dvividhaḥ prokto gopyo bhogyas tathaiva ca

2.1.109.2

प्रतिदानं तथैवास्य लाभहानिर् विपर्यये

pratidānaṃ tathaivāsya lābhahānir viparyaye

2.1.110

प्रमादाद् धनिनस् तद्वद् आधौ विकृतिम् आगते

pramādād dhaninas tadvad ādhau vikṛtim āgate

2.1.110.2

विनष्टे मूलनाशः स्याद् दैवराजकृताद् ऋते

vinaṣṭe mūlanāśaḥ syād daivarājakṛtād ṛte

2.1.111

रक्ष्यमाणो ऽपि यत्राधिः कालेनेयाद् असारताम्

rakṣyamāṇo 'pi yatrādhiḥ kāleneyād asāratām

2.1.111.2

आधिर् अन्यो ऽधिकर्तव्यो देयं वा धनिने धनम्

ādhir anyo 'dhikartavyo deyaṃ vā dhanine dhanam

2.1.112

अथ शक्तिविहीनः स्याद् ऋणी कालविपर्ययात्

atha śaktivihīnaḥ syād ṛṇī kālaviparyayāt

2.1.112.2

शक्यप्रेक्षम् ऋणं दाप्यः काले काले यथोदयम्

śakyaprekṣam ṛṇaṃ dāpyaḥ kāle kāle yathodayam

2.1.113

शक्तो वा यदि दौरात्म्यान् न दद्याद् धनिने धनम्

śakto vā yadi daurātmyān na dadyād dhanine dhanam

2.1.113.2

राज्ञा दापयितव्यः स्याद् गृहीत्वांशं तु विंशकम्

rājñā dāpayitavyaḥ syād gṛhītvāṃśaṃ tu viṃśakam

2.1.114

नश्येद् ऋणपरीमाणं कालेनेहर्णिकस्य चेत्

naśyed ṛṇaparīmāṇaṃ kāleneharṇikasya cet

2.1.114.2

जातिसंज्ञाधिवासानाम् आगमो लेख्यतः स्मृतः

jātisaṃjñādhivāsānām āgamo lekhyataḥ smṛtaḥ

2.1.115

लेख्यं तु द्विविधं ज्ञेयं स्वहस्तान्यकृतं तथा

lekhyaṃ tu dvividhaṃ jñeyaṃ svahastānyakṛtaṃ tathā

Nāradasmṛti