2.1.95.2

वृद्धिर् अष्टगुणा ज्ञेया गुडस्य लवणस्य च

vṛddhir aṣṭaguṇā jñeyā guḍasya lavaṇasya ca

2.1.96

न वृद्धिः प्रीतिदत्तानां स्याद् अनाकारिता क्वचित्

na vṛddhiḥ prītidattānāṃ syād anākāritā kvacit

2.1.96.2

अनाकारितम् अप्य् ऊर्ध्वं वत्सरार्धाद् विवर्धते

anākāritam apy ūrdhvaṃ vatsarārdhād vivardhate

2.1.97

एष वृद्धिविधिः प्रोक्तः प्रतिवृद्धस्य धर्मतः

eṣa vṛddhividhiḥ proktaḥ prativṛddhasya dharmataḥ

2.1.97.2

वृद्धिस् तु योक्ता धान्यानां वार्द्धुष्यं तद् उदाहृतम्

vṛddhis tu yoktā dhānyānāṃ vārddhuṣyaṃ tad udāhṛtam

2.1.98

आपदं निस्तरेद् वैश्यः कामं वार्द्धुषकर्मणा

āpadaṃ nistared vaiśyaḥ kāmaṃ vārddhuṣakarmaṇā

2.1.98.2

आपत्स्व् अपि हि कष्टासु ब्राह्मणस्य न वार्द्धुषम्

āpatsv api hi kaṣṭāsu brāhmaṇasya na vārddhuṣam

2.1.99

ब्राह्मणस्य तु यद् देयं सान्वयस्य न चास्ति सः

brāhmaṇasya tu yad deyaṃ sānvayasya na cāsti saḥ

2.1.99.2

स्वकुल्यस्यास्य निवपेत् तदभावे ऽस्य बन्धुषु

svakulyasyāsya nivapet tadabhāve 'sya bandhuṣu

2.1.100

यदा तु न स्वकुल्याः स्युर् न च संबन्धिबान्धवाः

yadā tu na svakulyāḥ syur na ca saṃbandhibāndhavāḥ

2.1.100.2

तदा दद्यात् स्वजातिभ्यस् तेष्व् असत्स्व् अप्सु निक्षिपेत्

tadā dadyāt svajātibhyas teṣv asatsv apsu nikṣipet

2.1.101

गृहीत्वोपगतं दद्याद् ऋणिकायोदयं धनी

gṛhītvopagataṃ dadyād ṛṇikāyodayaṃ dhanī

2.1.101.2

अददद् याच्यमानस् तु शेषहानिम् अवाप्नुयात्

adadad yācyamānas tu śeṣahānim avāpnuyāt

2.1.102

लेख्यं दद्याद् ऋणे शुद्धे तदभावे प्रतिश्रवम्

lekhyaṃ dadyād ṛṇe śuddhe tadabhāve pratiśravam

2.1.102.2

धनिकर्णिकयोर् एवं विशुद्धिः स्यात् परस्परम्

dhanikarṇikayor evaṃ viśuddhiḥ syāt parasparam

2.1.103

विश्रम्भहेतू द्वाव् अत्र प्रतिभूर् आधिर् एव च

viśrambhahetū dvāv atra pratibhūr ādhir eva ca

2.1.103.2

लिखितं साक्षिणश् च द्वे प्रमाणे व्यक्तिकारके

likhitaṃ sākṣiṇaś ca dve pramāṇe vyaktikārake

2.1.104

उपस्थानाय दानाय प्रत्ययाय तथैव च

upasthānāya dānāya pratyayāya tathaiva ca

2.1.104.2

त्रिविधः प्रतिभूर् दृष्टस् त्रिष्व् एवार्थेषु सूरिभिः

trividhaḥ pratibhūr dṛṣṭas triṣv evārtheṣu sūribhiḥ

2.1.105

ऋणिष्व् अप्रतिकुर्वत्सु प्रत्यये वा विवादिते

ṛṇiṣv apratikurvatsu pratyaye vā vivādite

Nāradasmṛti