10.5.2.5

स्फुलिङ्गकाकारं वह्निकणनिभं सत्वं सारं मुञ्चति

sphuliṅgakākāraṃ vahnikaṇanibhaṃ satvaṃ sāraṃ muñcati

10.5.2.6

पुनस्तत्सत्वं कठिनत्वं गच्छति कठिनं स्यादित्यर्थः

punastatsatvaṃ kaṭhinatvaṃ gacchati kaṭhinaṃ syādityarthaḥ

10.5.2.7

तत्सत्वं आकारतो मुक्तानिकरप्रायं मौक्तिकराशिसदृशं स्यात् एवंविधं सत्वं काचं अधिवर्ज्य दूरीकृत्य तत् निर्मलं ग्राह्यमित्यर्थः

tatsatvaṃ ākārato muktānikaraprāyaṃ mauktikarāśisadṛśaṃ syāt evaṃvidhaṃ satvaṃ kācaṃ adhivarjya dūrīkṛtya tat nirmalaṃ grāhyamityarthaḥ

10.5.2.8

युग्मम्

yugmam

10.6.2.1

वैक्रान्तसत्वयोगमाह रसेत्यादि

vaikrāntasatvayogamāha rasetyādi

10.6.2.2

तद्रसवैक्रान्तकं सत्त्वं हेम्ना समं स्वर्णेन समभागं द्वन्द्वान्वितं सत् द्वन्द्वमेलापकौषधसहितं सत् एवममुना विधानेन मिलति रसे इति शेषः

tadrasavaikrāntakaṃ sattvaṃ hemnā samaṃ svarṇena samabhāgaṃ dvandvānvitaṃ sat dvandvamelāpakauṣadhasahitaṃ sat evamamunā vidhānena milati rase iti śeṣaḥ

10.6.2.3

पुनस्तेन सत्वेन सह घनसत्वमभ्रसारं निर्व्यूढं निर्वाहितं सत् तेनोभयसत्वसंयोगेन रसः सूतो बन्धमुपयाति बन्धनमाप्नोति

punastena satvena saha ghanasatvamabhrasāraṃ nirvyūḍhaṃ nirvāhitaṃ sat tenobhayasatvasaṃyogena rasaḥ sūto bandhamupayāti bandhanamāpnoti

10.7.2.1

सत्वपातनविधानमाह वज्रेत्यादि

satvapātanavidhānamāha vajretyādi

10.7.2.2

दृढाङ्गारैर् इति दृढकथनात् खदिरादीनां पूर्वोक्तत्वाद्भस्त्राद्वयेन च ध्माता सती वज्राभ्रकान्तसस्यकमाक्षिकप्रभृतिसकलधातूनां वज्रसंज्ञकं यदभ्रं तद्वज्राभ्रं कान्तं चुम्बकं सस्यकं चपला माक्षिकं स्वर्णमाक्षिकं इतिप्रभृतयः सकलधातवः सर्वोपरसास्तेषां पिण्डी सत्वं पातयति

dṛḍhāṅgārair iti dṛḍhakathanāt khadirādīnāṃ pūrvoktatvādbhastrādvayena ca dhmātā satī vajrābhrakāntasasyakamākṣikaprabhṛtisakaladhātūnāṃ vajrasaṃjñakaṃ yadabhraṃ tadvajrābhraṃ kāntaṃ cumbakaṃ sasyakaṃ capalā mākṣikaṃ svarṇamākṣikaṃ itiprabhṛtayaḥ sakaladhātavaḥ sarvoparasāsteṣāṃ piṇḍī satvaṃ pātayati

10.8.2.1

शक्तिमत्त्वेन माक्षिकसत्वप्रशंसनम् आह हित्वेत्यादि

śaktimattvena mākṣikasatvapraśaṃsanam āha hitvetyādi

10.8.2.2

माक्षिकसत्वं ताप्यसारं हित्वा त्यक्त्वा अन्येषां रसोपरसानां शक्तिः सामर्थ्यं नास्ति

mākṣikasatvaṃ tāpyasāraṃ hitvā tyaktvā anyeṣāṃ rasoparasānāṃ śaktiḥ sāmarthyaṃ nāsti

10.8.2.3

किंभूता शक्तिः लोहघ्नीति लोहान् हन्तीति विग्रहः

kiṃbhūtā śaktiḥ lohaghnīti lohān hantīti vigrahaḥ

10.8.2.4

पुनस्तावत्सत्त्वं न पतति यावद्भस्त्रा अन्ते सत्वसमीपे न आह्रीयेत न प्राप्येत तस्मादल्पेनाग्निना

punastāvatsattvaṃ na patati yāvadbhastrā ante satvasamīpe na āhrīyeta na prāpyeta tasmādalpenāgninā

10.9.2.1

माक्षिकसत्वम् उदास्यान्यसत्वप्रवृत्तिम् आह रक्तमित्यादि

mākṣikasatvam udāsyānyasatvapravṛttim āha raktamityādi

10.9.2.2

रक्तं लोहितं नागसमं सीसकतुल्यं मृदु कोमलं एवंविधं सत्वं यस्माद्धेतोर् माक्षिकात् पतति ताप्यात् निर्गच्छति तद्वत्तस्माद्धेतोर् वा तस्माद्विधानतः गन्धाश्मनो गन्धकस्य यत्नेन मृदुभावं कार्यं यथा गन्धकोऽपि मृदुर्भवतीत्यर्थः

raktaṃ lohitaṃ nāgasamaṃ sīsakatulyaṃ mṛdu komalaṃ evaṃvidhaṃ satvaṃ yasmāddhetor mākṣikāt patati tāpyāt nirgacchati tadvattasmāddhetor vā tasmādvidhānataḥ gandhāśmano gandhakasya yatnena mṛdubhāvaṃ kāryaṃ yathā gandhako'pi mṛdurbhavatītyarthaḥ

10.10.2.1

माक्षिकसत्वविधानमाह लवणेत्यादि

mākṣikasatvavidhānamāha lavaṇetyādi

10.10.2.2

माक्षिकं ताप्यं लवणाम्लेन लवणं मुख्यत्वात् ग्रन्थान्तरसाम्याच्च सैन्धवं अम्लो जम्बीरादिः तेन मर्दितं पुनरम्लेन जम्बीरादिना विधिना उक्तरीत्या पुटितं वह्नौ प्रतापितं सत् मुञ्चति पूर्वश्लोकसंबन्धात् सत्त्वं इति शेषः

mākṣikaṃ tāpyaṃ lavaṇāmlena lavaṇaṃ mukhyatvāt granthāntarasāmyācca saindhavaṃ amlo jambīrādiḥ tena marditaṃ punaramlena jambīrādinā vidhinā uktarītyā puṭitaṃ vahnau pratāpitaṃ sat muñcati pūrvaślokasaṃbandhāt sattvaṃ iti śeṣaḥ

10.10.2.3

इत्थं पतितं सत्वं ग्राह्यम्

itthaṃ patitaṃ satvaṃ grāhyam

10.10.2.4

लवणाम्लेन गन्धकमपि मृदु स्यात्

lavaṇāmlena gandhakamapi mṛdu syāt

10.10.2.5

तु पुनः सोष्णे आयसपात्रे वह्नौ तापिते लोहपात्रे पिष्टिका भवति रक्तवर्णरजोरूपेत्य् अर्थः

tu punaḥ soṣṇe āyasapātre vahnau tāpite lohapātre piṣṭikā bhavati raktavarṇarajorūpety arthaḥ

Mugdhāvabodhinī