9.12.2.1

तच्चाह क्षारैरित्यादि

taccāha kṣārairityādi

9.12.2.2

विमलं रौप्यमाक्षिकं आदौ प्रथमं क्षारैः स्वर्जिकादिभिः स्नेहैस्तैलैः कङ्गुण्यादीनां भावितं कुर्यात् पश्चादम्लेन जम्बीरादिना भावितं कुर्यात् एवंविधं कृतं सत् शुध्यति

vimalaṃ raupyamākṣikaṃ ādau prathamaṃ kṣāraiḥ svarjikādibhiḥ snehaistailaiḥ kaṅguṇyādīnāṃ bhāvitaṃ kuryāt paścādamlena jambīrādinā bhāvitaṃ kuryāt evaṃvidhaṃ kṛtaṃ sat śudhyati

9.12.2.3

तथा तेनैव विधिना रसकं खर्परकं शुध्यति दरदं हिङ्गुलं चैवं माक्षिकमप्येव शुध्यति

tathā tenaiva vidhinā rasakaṃ kharparakaṃ śudhyati daradaṃ hiṅgulaṃ caivaṃ mākṣikamapyeva śudhyati

9.13.2.1

स्वर्णरूप्ययोः शोधनमाह तनुरित्यादि

svarṇarūpyayoḥ śodhanamāha tanurityādi

9.13.2.2

लवणेत्यादि

lavaṇetyādi

9.13.2.3

लवणानि सौवर्चलादीनि क्षाराः स्वर्जिकादयः अम्लाः जम्बीरादयः रविरर्कः स्नुही सुधा तयोः क्षीराणि एतैः तनुरपि सूक्ष्ममपि पत्रं दलं सारलोहाख्ययोः इति शेषः लिप्तं ध्मातं सत् बहुशोऽनेकवारं निर्गुण्डीरसे संसिक्तं शेफालीद्रवे सिञ्चितं कुर्यात्

lavaṇāni sauvarcalādīni kṣārāḥ svarjikādayaḥ amlāḥ jambīrādayaḥ ravirarkaḥ snuhī sudhā tayoḥ kṣīrāṇi etaiḥ tanurapi sūkṣmamapi patraṃ dalaṃ sāralohākhyayoḥ iti śeṣaḥ liptaṃ dhmātaṃ sat bahuśo'nekavāraṃ nirguṇḍīrase saṃsiktaṃ śephālīdrave siñcitaṃ kuryāt

9.13.2.4

तर्हि स्वर्णं रूप्यं च रक्तं आरक्तछवियुतं भवेदित्यर्थः चशब्दाच्छुध्यति

tarhi svarṇaṃ rūpyaṃ ca raktaṃ āraktachaviyutaṃ bhavedityarthaḥ caśabdācchudhyati

9.14.2.1

लोहशोधनमाह शुध्यतीत्यादि

lohaśodhanamāha śudhyatītyādi

9.14.2.2

नागः सीसकः निर्गुण्डीरससेकैः शेफालीरसंसेचनैः शुध्यति निर्दोषो भवति वङ्गश्च शुध्यति

nāgaḥ sīsakaḥ nirguṇḍīrasasekaiḥ śephālīrasaṃsecanaiḥ śudhyati nirdoṣo bhavati vaṅgaśca śudhyati

9.14.2.3

एवं रविणा ताम्रेण सह घोषोऽपि कांस्यमपि शुध्यति

evaṃ raviṇā tāmreṇa saha ghoṣo'pi kāṃsyamapi śudhyati

9.14.2.4

कतिवारं सेचनैः मुनिभिः सप्तसंख्याकैः तन्मूलरजः निर्गुण्डीशिफाचूर्णं तत्प्रवापैः गलितेषु नागवङ्गरविघोषेषु रजो निक्षेपणैश्च चत्वारः शुध्यन्तीति

kativāraṃ secanaiḥ munibhiḥ saptasaṃkhyākaiḥ tanmūlarajaḥ nirguṇḍīśiphācūrṇaṃ tatpravāpaiḥ galiteṣu nāgavaṅgaravighoṣeṣu rajo nikṣepaṇaiśca catvāraḥ śudhyantīti

9.15.2.1

तच्चाह रक्तगणेत्यादि

taccāha raktagaṇetyādi

9.15.2.2

तीक्ष्णं साराख्यं रक्तगणगलितपशुजलभावितं पुटितं सत् रक्तगणेन सह गलितं मिलितं यत् पशुजलं गोमूत्रं तेन भावितं ततो वह्निपुटितं सत् रज्यते रागमाप्नोति

tīkṣṇaṃ sārākhyaṃ raktagaṇagalitapaśujalabhāvitaṃ puṭitaṃ sat raktagaṇena saha galitaṃ militaṃ yat paśujalaṃ gomūtraṃ tena bhāvitaṃ tato vahnipuṭitaṃ sat rajyate rāgamāpnoti

9.15.2.3

पुनस्तीक्ष्णं कदलीशिखिरसभावितपुटितं वा रम्भाचित्रकरसभावितं घर्मपुटितं ततो वह्निपुटितं च सत् त्रिभिर्वारैः शुध्यतीत्यर्थः

punastīkṣṇaṃ kadalīśikhirasabhāvitapuṭitaṃ vā rambhācitrakarasabhāvitaṃ gharmapuṭitaṃ tato vahnipuṭitaṃ ca sat tribhirvāraiḥ śudhyatītyarthaḥ

9.16.2.1

सामान्येन सर्वलोहानां शोधनमारणमाह सर्व इत्यादि

sāmānyena sarvalohānāṃ śodhanamāraṇamāha sarva ityādi

9.16.2.2

सर्वो लोहो धातुवर्गः शुध्यति मृतश्च भवति पुनः रज्यति च

sarvo loho dhātuvargaḥ śudhyati mṛtaśca bhavati punaḥ rajyati ca

9.16.2.3

केन भृशं अत्यर्थं यथा स्यात्तथा माक्षिकदरदेन ताप्यहिङ्गुलेन कृत्वा यो वापः गलितेषु लोहेषु माक्षिकदरदप्रक्षेपणं तस्मात् सुरगोपसंनिभ इन्द्रगोपसदृशः सर्वो लोहो भवेत्

kena bhṛśaṃ atyarthaṃ yathā syāttathā mākṣikadaradena tāpyahiṅgulena kṛtvā yo vāpaḥ galiteṣu loheṣu mākṣikadaradaprakṣepaṇaṃ tasmāt suragopasaṃnibha indragopasadṛśaḥ sarvo loho bhavet

9.16.2.4

वा शुल्बं ताम्रं माक्षिकदरदवापेन सुरगोपसन्निभं स्यात् वा गन्धेन गन्धकवापेन मृतमप्येव स्यादित्यर्थः

vā śulbaṃ tāmraṃ mākṣikadaradavāpena suragopasannibhaṃ syāt vā gandhena gandhakavāpena mṛtamapyeva syādityarthaḥ

10.1.3.1

दत्तवान्सततं सौख्यं शुद्धेभ्यश्च खलं तथा

dattavānsatataṃ saukhyaṃ śuddhebhyaśca khalaṃ tathā

10.1.3.1.2

दुःखमृत्यप्यमात्मानः कोपस्य

kopasya samakārakam

Mugdhāvabodhinī