6.12.2.5

चतुःषष्ट्यंशादिग्रासे रसाकारम् आह यदीत्यादि

catuḥṣaṣṭyaṃśādigrāse rasākāram āha yadītyādi

6.12.2.6

यदि चेद्रसः चतुःषष्ट्यंशान् प्रमाणतो ग्रासं ग्रसति हि निश्चितं तदा दण्डं धारयेत् वस्त्रान्न क्षरतीत्यर्थः

yadi cedrasaḥ catuḥṣaṣṭyaṃśān pramāṇato grāsaṃ grasati hi niścitaṃ tadā daṇḍaṃ dhārayet vastrānna kṣaratītyarthaḥ

6.12.2.7

पुनश्चत्वारिंशद्भागप्रवेशतो रसोदरे इति शेषः तदा पायसाकारः क्वथितदुग्धाकारो भवेत् निबिडत्वात्

punaścatvāriṃśadbhāgapraveśato rasodare iti śeṣaḥ tadā pāyasākāraḥ kvathitadugdhākāro bhavet nibiḍatvāt

6.12.2.8

तदेवाह भवतीत्यादि

tadevāha bhavatītyādi

6.12.2.9

विंशद्भागात् त्रिंशद्भागस्य जारणतो जलौकाकारो भवेत् रस इत्यध्याहारः

viṃśadbhāgāt triṃśadbhāgasya jāraṇato jalaukākāro bhavet rasa ityadhyāhāraḥ

6.12.2.10

पुनः विंशत्या विंशद्भागजारणेन अविप्लुषो भवेद् आसनान्न चलति

punaḥ viṃśatyā viṃśadbhāgajāraṇena avipluṣo bhaved āsanānna calati

6.12.2.11

पुनः षोडशांशात् षोडशांशभागजारणतः छेदी भवेत् क्षुरिकादिभिः छेदे कृते पृथक्त्वमाप्नोति

punaḥ ṣoḍaśāṃśāt ṣoḍaśāṃśabhāgajāraṇataḥ chedī bhavet kṣurikādibhiḥ chede kṛte pṛthaktvamāpnoti

6.12.2.12

अतः षोडशभागादूर्ध्वं ग्रासो दुर्जरो भवेत्

ataḥ ṣoḍaśabhāgādūrdhvaṃ grāso durjaro bhavet

6.13.2.1

तच्चाह पञ्चभिरित्यादि

taccāha pañcabhirityādi

6.13.2.2

एवं उक्तप्रकारेण पुनर्गर्भद्रावे निपुणः रसोदरे अभ्रधात्वादीनां द्रुतिकरणे प्रवीणः पुमान् कलांशेन ग्रासं योजयेत्

evaṃ uktaprakāreṇa punargarbhadrāve nipuṇaḥ rasodare abhradhātvādīnāṃ drutikaraṇe pravīṇaḥ pumān kalāṃśena grāsaṃ yojayet

6.13.2.3

किं कृत्वा पञ्चभिः पूर्वोक्तैः ग्रासैश्चारु यथा स्यात्तथा घनसत्वमादौ जारयित्वा पञ्चभिर्ग्रासैर् घनसत्वजारणानन्तरं षोडशभागेन बीजं जारयेदित्यर्थः

kiṃ kṛtvā pañcabhiḥ pūrvoktaiḥ grāsaiścāru yathā syāttathā ghanasatvamādau jārayitvā pañcabhirgrāsair ghanasatvajāraṇānantaraṃ ṣoḍaśabhāgena bījaṃ jārayedityarthaḥ

6.15.2.1

अभ्रकजीर्णरसलक्षणम् आह धूम्र इत्यादि

abhrakajīrṇarasalakṣaṇam āha dhūmra ityādi

6.15.2.2

अभ्रजीर्णरस एवंविधो भवति अभ्रं जीर्णं यस्मिन् स तथोक्तः

abhrajīrṇarasa evaṃvidho bhavati abhraṃ jīrṇaṃ yasmin sa tathoktaḥ

6.15.2.3

वह्नियोगात् प्रथमं धूम्रो धूम्राभो भवति पुनश्चिटिचिटिशब्दो भवति ततो मण्डूकगतिर्भवति पुनस्तथा तेन प्रकारेण धृते सति सकम्पो भवति पुनर्वह्नौ निष्कम्पः स्वस्थो भवति अभ्रसत्वद्रुतस्य लक्षणमिति

vahniyogāt prathamaṃ dhūmro dhūmrābho bhavati punaściṭiciṭiśabdo bhavati tato maṇḍūkagatirbhavati punastathā tena prakāreṇa dhṛte sati sakampo bhavati punarvahnau niṣkampaḥ svastho bhavati abhrasatvadrutasya lakṣaṇamiti

6.15.2.4

तदेवाह कपिल इत्यादि

tadevāha kapila ityādi

6.15.2.5

पुनरेवंविधो रसोऽभ्रजीर्णो विज्ञातव्यः

punarevaṃvidho raso'bhrajīrṇo vijñātavyaḥ

6.15.2.6

कीदृशः कपिलः वर्णतः निरुद्गारी स्थिरभावः पुनः स रसो विप्लुषभावं चञ्चलत्वं मुञ्चते

kīdṛśaḥ kapilaḥ varṇataḥ nirudgārī sthirabhāvaḥ punaḥ sa raso vipluṣabhāvaṃ cañcalatvaṃ muñcate

6.15.2.7

पुनर्निष्कम्पः स्वस्थः पुनर्गतिरहितः पक्षच्छिन्नः इति लक्षणान्यभ्रजीर्णस्य भवन्ति

punarniṣkampaḥ svasthaḥ punargatirahitaḥ pakṣacchinnaḥ iti lakṣaṇānyabhrajīrṇasya bhavanti

6.18.2.1

कच्छपयन्त्रमाह जलेत्यादि

kacchapayantramāha jaletyādi

6.18.2.2

जलपूर्णपात्रमध्ये इति जलपूर्णं यत्पात्रं तस्य मध्ये सुविस्तीर्णं सुन्दरायतं घटखर्परं कुम्भखण्डं दत्त्वा तदुपरि खर्परोपरि बिडमध्यगतः सूतः स्थाप्यः

jalapūrṇapātramadhye iti jalapūrṇaṃ yatpātraṃ tasya madhye suvistīrṇaṃ sundarāyataṃ ghaṭakharparaṃ kumbhakhaṇḍaṃ dattvā tadupari kharparopari biḍamadhyagataḥ sūtaḥ sthāpyaḥ

Mugdhāvabodhinī