5.58.2.7

शिलया दृषन्मयया निघृष्टबीजं निघृष्टं घर्षितं यद्बीजं नागाख्यं तत् सूतेनेति शेषः अखिलं समस्तं यथा स्यात्तथा पिष्टिर्भवतीति

śilayā dṛṣanmayayā nighṛṣṭabījaṃ nighṛṣṭaṃ gharṣitaṃ yadbījaṃ nāgākhyaṃ tat sūteneti śeṣaḥ akhilaṃ samastaṃ yathā syāttathā piṣṭirbhavatīti

5.58.2.8

यथा वटकः पाच्यस्तथाह पाक इत्यादि

yathā vaṭakaḥ pācyastathāha pāka ityādi

5.58.2.9

वटकविधिना माषवटकविधिना तैलयोगेन पाकः कर्तव्यः वह्नौ पाचनं विधेयमित्यर्थः

vaṭakavidhinā māṣavaṭakavidhinā tailayogena pākaḥ kartavyaḥ vahnau pācanaṃ vidheyamityarthaḥ

5.58.2.10

किं कृत्वा क्रामणपिण्डे क्षिप्त्वा बिडपिण्डमध्ये स्थाप्य च पुनर्माषैर् अन्नविशेषैर् दृढपिण्डत्वं स्यात् माषचूर्णवेष्टितं क्रामणपिण्डं दृढं भवेदिति व्यक्तिः

kiṃ kṛtvā krāmaṇapiṇḍe kṣiptvā biḍapiṇḍamadhye sthāpya ca punarmāṣair annaviśeṣair dṛḍhapiṇḍatvaṃ syāt māṣacūrṇaveṣṭitaṃ krāmaṇapiṇḍaṃ dṛḍhaṃ bhavediti vyaktiḥ

5.58.2.11

तद्विधानमाह मृद्वित्यादि

tadvidhānamāha mṛdvityādi

5.58.2.12

माषचूर्णितजातं क्रामणपिण्डं तावत् सुपक्वं कर्तव्यं यावद्दग्धं न भवेत्

māṣacūrṇitajātaṃ krāmaṇapiṇḍaṃ tāvat supakvaṃ kartavyaṃ yāvaddagdhaṃ na bhavet

5.58.2.13

केन सुपक्वं मृद्वग्निना कोमलवह्निना पुटः तत्पिण्डतः शेषं शिष्टं तं निर्मलपारदं आकृष्य गृहीत्वा पिण्डमन्यस्मिन् पिण्डे तथा पूर्वप्रकारेण पाच्यमिति

kena supakvaṃ mṛdvagninā komalavahninā puṭaḥ tatpiṇḍataḥ śeṣaṃ śiṣṭaṃ taṃ nirmalapāradaṃ ākṛṣya gṛhītvā piṇḍamanyasmin piṇḍe tathā pūrvaprakāreṇa pācyamiti

5.58.2.14

अपरं चाह अथवेत्यादि

aparaṃ cāha athavetyādi

5.58.2.15

अथवेति प्रकारान्तरे

athaveti prakārāntare

5.58.2.16

पुनरपि पिष्टीर्दोलातप्ते औषधपिण्डे दोलयोत्तप्ते उष्णतां नीते क्रामणौषधानां पिण्डे क्षेप्य मध्ये स्थाप्य कस्योपरि खर्परे मृन्मयपात्रोपरि

punarapi piṣṭīrdolātapte auṣadhapiṇḍe dolayottapte uṣṇatāṃ nīte krāmaṇauṣadhānāṃ piṇḍe kṣepya madhye sthāpya kasyopari kharpare mṛnmayapātropari

5.58.2.17

केन विधिना पूर्वोक्तेन तैलेन वा अम्लेनेति

kena vidhinā pūrvoktena tailena vā amleneti

5.58.2.18

कियत्कालं यावद्गर्भे रसोदरे पिष्टी द्रवति तावद्बिडान्तरे पिण्डान्तरे क्षेप्येति तात्पर्यार्थः

kiyatkālaṃ yāvadgarbhe rasodare piṣṭī dravati tāvadbiḍāntare piṇḍāntare kṣepyeti tātparyārthaḥ

5.58.2.19

अपरं चाह एवमित्यादि

aparaṃ cāha evamityādi

5.58.2.20

एवं अमुना प्रकारेण गर्भे रसोदरे जरति निःशेषत्वं रसोदरे प्राप्नोति च पुनर्गर्भद्रुत्या रहितं द्रवेण वर्जितं बीजवरं बिडैर्जरति द्रुतबीजमारणसमर्थो बिड इत्यर्थः

evaṃ amunā prakāreṇa garbhe rasodare jarati niḥśeṣatvaṃ rasodare prāpnoti ca punargarbhadrutyā rahitaṃ draveṇa varjitaṃ bījavaraṃ biḍairjarati drutabījamāraṇasamartho biḍa ityarthaḥ

5.58.2.21

द्रुतग्रासपरिमाणो बिडयन्त्रादियोगतः

drutagrāsaparimāṇo biḍayantrādiyogataḥ

5.58.2.21.2

जारणेत्युच्यते तस्याः प्रकाराः सन्ति कोटिशः

jāraṇetyucyate tasyāḥ prakārāḥ santi koṭiśaḥ

5.58.2.21.3

प्रकारा यन्त्राणां इति शेषः

prakārā yantrāṇāṃ iti śeṣaḥ

5.58.2.22

जारणभेदास्तु

jāraṇabhedāstu

5.58.2.22.2

ग्रासस्य चारणं गर्भद्रावणं जारणं तथा

grāsasya cāraṇaṃ garbhadrāvaṇaṃ jāraṇaṃ tathā

5.58.2.22.3

इति त्रिरूपा निर्दिष्टा जारणा वरवार्तिकैः

iti trirūpā nirdiṣṭā jāraṇā varavārtikaiḥ

Mugdhāvabodhinī