5.35.2.3.3

एवंलक्षणसंयुक्तो रसविद्यागुरुर्भवेत्

evaṃlakṣaṇasaṃyukto rasavidyāgururbhavet

5.35.2.3.4

इति

iti

5.35.2.4

इति गर्भद्रुतिजारणप्रकरणम्

iti garbhadrutijāraṇaprakaraṇam

5.36.2.1

बाह्यद्रुतिं प्रशंसन्नाह बाह्यद्रुतिर् इत्यादि

bāhyadrutiṃ praśaṃsannāha bāhyadrutir ityādi

5.36.2.2

द्रुतिर्द्विधोक्ता गर्भद्रुतिर्बाह्यद्रुतिश्चेति

drutirdvidhoktā garbhadrutirbāhyadrutiśceti

5.36.2.3

गर्भद्रुतिः पूर्वमुक्ता बाह्यद्रुतिर् अधुनाभिधीयते

garbhadrutiḥ pūrvamuktā bāhyadrutir adhunābhidhīyate

5.36.2.4

किंविशिष्टा अतिविमला निर्मलतरा

kiṃviśiṣṭā ativimalā nirmalatarā

5.36.2.5

एषा च पुनः केषांचिदेव सिद्धानां स्फुरति सिद्धा रसविद्यापारगा नित्यनाथादयः तेषां ते जानन्तीति

eṣā ca punaḥ keṣāṃcideva siddhānāṃ sphurati siddhā rasavidyāpāragā nityanāthādayaḥ teṣāṃ te jānantīti

5.36.2.6

दुष्प्राप्यत्वात् बाह्यद्रुतिरिह विरला

duṣprāpyatvāt bāhyadrutiriha viralā

5.36.2.7

तेभ्यः सम्यक् ज्ञात्वा तथा तेनैव सिद्धोदेशविधानेन द्रुतयो बाह्यद्रुतयः

tebhyaḥ samyak jñātvā tathā tenaiva siddhodeśavidhānena drutayo bāhyadrutayaḥ

5.38.2.1

अथ नागजारणमाह वरनागमित्यादि

atha nāgajāraṇamāha varanāgamityādi

5.38.2.2

वरनागं श्रेष्ठजाति सीसकं जारणयोग्यं रसराजं उक्तसंस्कारैः संस्कृतं पारदं बीजवरं हेमबीजं एतत्त्रयं सारितं मिलितं कार्यं पुनर्गन्धकशिलालसहितं गन्धकं प्रतीतं शिला मनःशिला आलं हरितालं द्वन्द्वस्तानि तैः सहितं च कार्यं एतत् सर्वषट्कं दीपवर्तितः प्रज्वालितदीपवर्तियोगात् निर्नागं नागवर्जितं भवति नागं

varanāgaṃ śreṣṭhajāti sīsakaṃ jāraṇayogyaṃ rasarājaṃ uktasaṃskāraiḥ saṃskṛtaṃ pāradaṃ bījavaraṃ hemabījaṃ etattrayaṃ sāritaṃ militaṃ kāryaṃ punargandhakaśilālasahitaṃ gandhakaṃ pratītaṃ śilā manaḥśilā ālaṃ haritālaṃ dvandvastāni taiḥ sahitaṃ ca kāryaṃ etat sarvaṣaṭkaṃ dīpavartitaḥ prajvālitadīpavartiyogāt nirnāgaṃ nāgavarjitaṃ bhavati nāgaṃ

5.38.2.3

यथा निर्णागं स्यात्तथा विधानम् आह बद्ध्वेत्यादि

yathā nirṇāgaṃ syāttathā vidhānam āha baddhvetyādi

5.38.2.4

तत्पूर्वोक्तं षट्कं सुदृढे वस्त्रे नूतने वस्त्रे अत्रोपश्लेषिके ऽधिकरणे सप्तमी पोटलिकायां बद्ध्वा पुनस्तैले तिलोद्भवे तत्षट्कं मग्नं निमज्जितं कृत्वा तदधः शिखीकृतो दीपोऽवधार्यः न शिखी शिखायुक्तः कृतः शिखीकृतः

tatpūrvoktaṃ ṣaṭkaṃ sudṛḍhe vastre nūtane vastre atropaśleṣike 'dhikaraṇe saptamī poṭalikāyāṃ baddhvā punastaile tilodbhave tatṣaṭkaṃ magnaṃ nimajjitaṃ kṛtvā tadadhaḥ śikhīkṛto dīpo'vadhāryaḥ na śikhī śikhāyuktaḥ kṛtaḥ śikhīkṛtaḥ

5.38.2.5

अनेन विधिना क्षिप्रं शीघ्रं निर्नागं स्यादिति

anena vidhinā kṣipraṃ śīghraṃ nirnāgaṃ syāditi

5.40.2.1

निर्नागकरणे विधानमाह कृत्वेत्यादि

nirnāgakaraṇe vidhānamāha kṛtvetyādi

5.40.2.2

तु पुनः दीर्घां गोस्तनाकारां सुदृढां निर्व्रणवज्रोपमां मूषां कृत्वा तां मूषां प्रति शिलालचूर्णं क्षिप्त्वा शिला मनोह्वा आलं हरितालं एतयोश्चूर्णं पश्चात्सूतं पूर्वोक्तं पारदं क्षिप्त्वा ततोऽनन्तरं शिलाचूर्णं क्षिप्त्वा तामेव रससंयुक्तां मूषां भस्मगर्तायां भस्मना युक्ता या गर्ता तस्यां ध्मातं कुर्यात् पुनस्तावद्भस्मना आच्छाद्य यावत्स्वाङ्गशीतलं स्वयमेव शीतलं स्यात्

tu punaḥ dīrghāṃ gostanākārāṃ sudṛḍhāṃ nirvraṇavajropamāṃ mūṣāṃ kṛtvā tāṃ mūṣāṃ prati śilālacūrṇaṃ kṣiptvā śilā manohvā ālaṃ haritālaṃ etayoścūrṇaṃ paścātsūtaṃ pūrvoktaṃ pāradaṃ kṣiptvā tato'nantaraṃ śilācūrṇaṃ kṣiptvā tāmeva rasasaṃyuktāṃ mūṣāṃ bhasmagartāyāṃ bhasmanā yuktā yā gartā tasyāṃ dhmātaṃ kuryāt punastāvadbhasmanā ācchādya yāvatsvāṅgaśītalaṃ svayameva śītalaṃ syāt

5.40.2.3

तत्र तस्यां मूषायां सकलं समस्तं नागं सुभक्षितं जीर्णतां गतं ज्ञात्वा सूतं आकृष्य उद्धार्य निर्नागकरणविधानम् एतत्

tatra tasyāṃ mūṣāyāṃ sakalaṃ samastaṃ nāgaṃ subhakṣitaṃ jīrṇatāṃ gataṃ jñātvā sūtaṃ ākṛṣya uddhārya nirnāgakaraṇavidhānam etat

5.41.2.1

निर्नागानन्तरं यत्कर्तव्यं तदाह ज्ञात्वेत्यादि

nirnāgānantaraṃ yatkartavyaṃ tadāha jñātvetyādi

5.41.2.2

नागं सीसकं त्रुटितं बुद्ध्वा पुनरपि नागं दह्यात् पूर्वोक्तविधानेन पारदे इति शेषः

nāgaṃ sīsakaṃ truṭitaṃ buddhvā punarapi nāgaṃ dahyāt pūrvoktavidhānena pārade iti śeṣaḥ

Mugdhāvabodhinī