3.25.2.5

हेम्ना मिलिता या पिष्टिमेलनविशेत् सा हेमपिष्टी भूयः पुनः गन्धके विपच्यते युक्त्या पाकः कार्यः पूर्ववद् गन्धके

hemnā militā yā piṣṭimelanaviśet sā hemapiṣṭī bhūyaḥ punaḥ gandhake vipacyate yuktyā pākaḥ kāryaḥ pūrvavad gandhake

3.25.2.6

इत्थम् उक्तविधानेन हेम्ना सह सूतः पारदो मिलति ग्रन्थिमेति क्व सति द्वंद्वे सति उभयसंयोगे सति

ittham uktavidhānena hemnā saha sūtaḥ pārado milati granthimeti kva sati dvaṃdve sati ubhayasaṃyoge sati

3.25.2.7

तथोक्तविधानेन द्वंद्वे मिलति सति तत्कालाद् अल्पकालतो म्रियते पञ्चत्वमुपयाति

tathoktavidhānena dvaṃdve milati sati tatkālād alpakālato mriyate pañcatvamupayāti

3.25.2.8

अल्पक्रियान्तरकरणान्मृतो भवतीति भावः

alpakriyāntarakaraṇānmṛto bhavatīti bhāvaḥ

3.25.2.9

इति पक्षच्छेदविधिः

iti pakṣacchedavidhiḥ

3.26.2.1

एतावता रसपक्षकर्तनेन नालं भवितव्यमित्याह इतरे इत्यादि

etāvatā rasapakṣakartanena nālaṃ bhavitavyamityāha itare ityādi

3.26.2.2

ये पुरुषा इति उक्तविधानेन पक्षच्छेदं रसपक्षापकर्तनं वाञ्छन्ति पुनः द्वंद्वे रसमारणं द्वंद्वेन पूर्वोक्तेन रसहेमगन्धकेन कृत्वा यद्रसमारणं तन्न वाञ्छन्ति पुनर्बीजानामपि रक्ताभ्रहेमरसकादीनामपि पाकं वह्नियोगेन सुपक्वकरणं न वाञ्छन्ति ते पुरुषाः पूर्वं पक्षच्छेदं ज्ञात्वा हृष्यन्ति हर्षयुक्ता भवन्ति पक्षच्छेदं विनान्यकार्यसिद्धिं ज्ञात्वेत्यर्थस् तदनु च कार्यासिद्धौ तप्यन्ति परितापयुक्ता भवन्ति

ye puruṣā iti uktavidhānena pakṣacchedaṃ rasapakṣāpakartanaṃ vāñchanti punaḥ dvaṃdve rasamāraṇaṃ dvaṃdvena pūrvoktena rasahemagandhakena kṛtvā yadrasamāraṇaṃ tanna vāñchanti punarbījānāmapi raktābhrahemarasakādīnāmapi pākaṃ vahniyogena supakvakaraṇaṃ na vāñchanti te puruṣāḥ pūrvaṃ pakṣacchedaṃ jñātvā hṛṣyanti harṣayuktā bhavanti pakṣacchedaṃ vinānyakāryasiddhiṃ jñātvetyarthas tadanu ca kāryāsiddhau tapyanti paritāpayuktā bhavanti

3.27.2.1

गगनचारणं निर्दिश्यान्यसंस्कारं स्तुवन्नाह इत्थमित्यादि

gaganacāraṇaṃ nirdiśyānyasaṃskāraṃ stuvannāha itthamityādi

3.27.2.2

मया ग्रन्थकर्त्रा अस्मिन् शास्त्रे कर्मण्यति संवादी प्रकारः अग्रिमप्रकरणे सत्त्वनिष्कासनरूपः निर्दिश्यते निर्देशः

mayā granthakartrā asmin śāstre karmaṇyati saṃvādī prakāraḥ agrimaprakaraṇe sattvaniṣkāsanarūpaḥ nirdiśyate nirdeśaḥ

3.27.2.3

संवेद्यते संस्क्रियते संस्कारविद्भिरिति संवादी

saṃvedyate saṃskriyate saṃskāravidbhiriti saṃvādī

3.27.2.4

किं कृत्वा इत्थमुक्तप्रकारेण अनेकैर्दोषैः अनेककष्टैः बहुश्रमैर्बह्वायासैर्गगनचारणं मत्वा अभ्रकचारणं ज्ञात्वा

kiṃ kṛtvā itthamuktaprakāreṇa anekairdoṣaiḥ anekakaṣṭaiḥ bahuśramairbahvāyāsairgaganacāraṇaṃ matvā abhrakacāraṇaṃ jñātvā

3.27.2.5

गगनचारणानन्तरमन्योत्कृष्टप्रकारो निर्दिश्यते इति भावः

gaganacāraṇānantaramanyotkṛṣṭaprakāro nirdiśyate iti bhāvaḥ

3.29.1.1

प्रकारान्तरं दर्शयन्नाह अग्राह्य इत्यादि

prakārāntaraṃ darśayannāha agrāhya ityādi

3.29.1.2

एवंविधो हरजो यावद्योनौ अभ्रके न विशति न मिलति यावद्बन्धं बन्धनं कुतो भजते प्राप्नोति न कुतोऽपि योनाव् अप्रविशति सति न बन्धनमाप्नोतीत्यर्थः

evaṃvidho harajo yāvadyonau abhrake na viśati na milati yāvadbandhaṃ bandhanaṃ kuto bhajate prāpnoti na kuto'pi yonāv apraviśati sati na bandhanamāpnotītyarthaḥ

3.29.1.3

किंविशिष्टो हरजः अग्राह्यः हरः कथमपि न गृह्यते ऽनवयवत्वात् हरजस् तद्गुण एव कारणानुरूपं कार्यमिति न्यायात्

kiṃviśiṣṭo harajaḥ agrāhyaḥ haraḥ kathamapi na gṛhyate 'navayavatvāt harajas tadguṇa eva kāraṇānurūpaṃ kāryamiti nyāyāt

3.29.1.3.2

पुनः किंविशिष्टो निर्लेपः वैकारिकैर् दोषगुणैर्न लिप्यत इति दोषगुणनिवृत्तेः

punaḥ kiṃviśiṣṭo nirlepaḥ vaikārikair doṣaguṇairna lipyata iti doṣaguṇanivṛtteḥ

3.29.1.4

पुनः सूक्ष्मगतिः सूक्ष्मा गतिर् गमनं प्रवर्तनं वा यस्य सः धूमरूपावलोकनत्वात्

punaḥ sūkṣmagatiḥ sūkṣmā gatir gamanaṃ pravartanaṃ vā yasya saḥ dhūmarūpāvalokanatvāt

3.29.1.5

पुनर्व्यापकः देहलोहादेर्व्यापकत्वात्

punarvyāpakaḥ dehalohādervyāpakatvāt

3.29.1.6

पुनरक्षयः न क्षयो यस्येत्यक्षयः सर्वदा भावरूपत्वात्

punarakṣayaḥ na kṣayo yasyetyakṣayaḥ sarvadā bhāvarūpatvāt

3.29.1.7

पुनर्जीवः अजीवे प्रकाशत्वाभावः स्वत्वं विहाय मलिनोपाधिकत्वान्निरुपाधाव् उपाधिसम्पत्तिरिति तात्पर्यार्थः

punarjīvaḥ ajīve prakāśatvābhāvaḥ svatvaṃ vihāya malinopādhikatvānnirupādhāv upādhisampattiriti tātparyārthaḥ

Mugdhāvabodhinī