3.19.2.2

अतिसामीप्याद् वर्तमान एव

atisāmīpyād vartamāna eva

3.19.2.3

तु पुनः

tu punaḥ

3.19.2.4

पक्षछिन्नश्च रसो रसरसायनयोर् योग्यः रसे ज्वरादिरोगनाशके ज्वराङ्कुशादौ रसायने च जराव्याधिनाशने प्रयोगे योग्यः समर्थः

pakṣachinnaśca raso rasarasāyanayor yogyaḥ rase jvarādiroganāśake jvarāṅkuśādau rasāyane ca jarāvyādhināśane prayoge yogyaḥ samarthaḥ

3.19.2.5

यथा मञ्जर्याम्

yathā mañjaryām

3.19.2.5.2

मारितो देहशुद्ध्यर्थं मूर्छितो व्याधिनाशनः

mārito dehaśuddhyarthaṃ mūrchito vyādhināśanaḥ

3.19.2.5.3

रसभस्म क्वचिद्रोगे देहार्थे मूर्छितं क्वचित्

rasabhasma kvacidroge dehārthe mūrchitaṃ kvacit

3.19.2.6

बद्धं द्वाभ्यां प्रयुञ्जीत शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

baddhaṃ dvābhyāṃ prayuñjīta śāstradṛṣṭena karmaṇā

3.19.2.7

इति

iti

3.19.2.8

गन्धाभ्रकप्रवेशेन पक्षछिन्नो ऽचलो भवेद् इति भावः

gandhābhrakapraveśena pakṣachinno 'calo bhaved iti bhāvaḥ

3.20.2.1

गन्धकं विशेषयन्नाह रसराजेत्यादि

gandhakaṃ viśeṣayannāha rasarājetyādi

3.20.2.2

रसबन्धने पारदबन्धने गन्धको ऽभितः लेलिनकः सर्वोत्कृष्टः

rasabandhane pāradabandhane gandhako 'bhitaḥ lelinakaḥ sarvotkṛṣṭaḥ

3.20.2.3

कुतो यतः सूतकपक्षच्छेदी गन्धकः सूतस्य पारदस्य पक्षौ छिनत्ति

kuto yataḥ sūtakapakṣacchedī gandhakaḥ sūtasya pāradasya pakṣau chinatti

3.20.2.4

पुनः कुतो रसराजरागदायी रसराजः पारदः तस्य रागं रञ्जनं ददातीति

punaḥ kuto rasarājarāgadāyī rasarājaḥ pāradaḥ tasya rāgaṃ rañjanaṃ dadātīti

3.20.2.5

पुनः कुतो बीजानां पाकजारणसमर्थः पाकश्च जारणं च पाकजारणे

punaḥ kuto bījānāṃ pākajāraṇasamarthaḥ pākaśca jāraṇaṃ ca pākajāraṇe

3.24.1.1

गन्धकाभ्रकाभ्यां रसपक्षापकर्तनं यथा स्यात्तथाह दत्त्वेत्यादि

gandhakābhrakābhyāṃ rasapakṣāpakartanaṃ yathā syāttathāha dattvetyādi

3.24.1.2

आदौ प्रथमं खल्वे लोहार्काश्ममये गन्धकं त्रुटिशो दत्त्वा अल्पमात्रं वारं वारं गन्धरसौ दत्त्वा तावन्मर्दनीयं यावत् सा पिष्टिका एकशरीरता भवति कज्जलिकेति व्यक्तार्थः

ādau prathamaṃ khalve lohārkāśmamaye gandhakaṃ truṭiśo dattvā alpamātraṃ vāraṃ vāraṃ gandharasau dattvā tāvanmardanīyaṃ yāvat sā piṣṭikā ekaśarīratā bhavati kajjaliketi vyaktārthaḥ

3.24.1.3

तदनु तत्पश्चात् रसगन्धकपिष्टीकरणानन्तरं तत्र रसगन्धकपिष्ट्या गगनम् अभ्रकं समभागनियोजितं गन्धरसाभ्यां तुल्यांशं मिलितं कार्यम् इत्यर्थः

tadanu tatpaścāt rasagandhakapiṣṭīkaraṇānantaraṃ tatra rasagandhakapiṣṭyā gaganam abhrakaṃ samabhāganiyojitaṃ gandharasābhyāṃ tulyāṃśaṃ militaṃ kāryam ityarthaḥ

3.24.1.4

कया कृत्वा द्रुतबलिवसया द्रुता द्रवीभूता या बलिवसा भेकमत्स्यकर्कटशिशुमाराणां तैलरूपा शरीरजाता तया

kayā kṛtvā drutabalivasayā drutā dravībhūtā yā balivasā bhekamatsyakarkaṭaśiśumārāṇāṃ tailarūpā śarīrajātā tayā

3.24.1.5

समभागाभ्रकनियोजनानन्तरं बलिवसया मर्दनं कार्यमिति तात्पर्यार्थः

samabhāgābhrakaniyojanānantaraṃ balivasayā mardanaṃ kāryamiti tātparyārthaḥ

3.24.1.6

बलिवसा यथा

balivasā yathā

Mugdhāvabodhinī