3.6.2.18.2

षोडशांशेन दातव्यं दोलायन्त्रे चरेद्रसः

ṣoḍaśāṃśena dātavyaṃ dolāyantre caredrasaḥ

3.6.2.19

इति निर्मुखचारणम्

iti nirmukhacāraṇam

3.9.2.1

समुखचारणमाह सर्जीत्यादि

samukhacāraṇamāha sarjītyādi

3.9.2.2

आरनालं स्वेदनसंस्कारे यदुक्तं काञ्जिकं तत्

āranālaṃ svedanasaṃskāre yaduktaṃ kāñjikaṃ tat

3.9.2.3

अर्कभाजने ताम्रपात्रे

arkabhājane tāmrapātre

3.9.2.4

त्रिदिनं यावत्तावत्पर्युषितं संधानीकरणं कुर्यात्

tridinaṃ yāvattāvatparyuṣitaṃ saṃdhānīkaraṇaṃ kuryāt

3.9.2.5

कीदृग्विधम् आरनालं सर्जीक्षितिखगटङ्कणलवणान्वितं सर्जी प्रतीता साजीति लोके क्षितिः स्फटिका खगः कासीसं टङ्कणं सौभाग्यं सोहागा इति लोके लवणं सैन्धवं तदभावे लवणाष्टकेषु यत्र यल्लभ्यं तदेव योज्यं लवणोद्देशः

kīdṛgvidham āranālaṃ sarjīkṣitikhagaṭaṅkaṇalavaṇānvitaṃ sarjī pratītā sājīti loke kṣitiḥ sphaṭikā khagaḥ kāsīsaṃ ṭaṅkaṇaṃ saubhāgyaṃ sohāgā iti loke lavaṇaṃ saindhavaṃ tadabhāve lavaṇāṣṭakeṣu yatra yallabhyaṃ tadeva yojyaṃ lavaṇoddeśaḥ

3.9.2.5.2

सैन्धवं रुचकं कृष्णं विडं सामुद्रम् औद्भिदम्

saindhavaṃ rucakaṃ kṛṣṇaṃ viḍaṃ sāmudram audbhidam

3.9.2.5.3

रोमकं पांशुजं चेति लवणाष्टकम् उच्यते

romakaṃ pāṃśujaṃ ceti lavaṇāṣṭakam ucyate

3.9.2.6

इति एतैर् अन्वितं मिलितं कुर्यात्

iti etair anvitaṃ militaṃ kuryāt

3.9.2.7

तदारनालं गगनादिकभावने अभ्रकादिप्लावने शस्तं प्रधानम् अभ्रकादिका अग्रे वक्ष्यमाणाः

tadāranālaṃ gaganādikabhāvane abhrakādiplāvane śastaṃ pradhānam abhrakādikā agre vakṣyamāṇāḥ

3.9.2.8

निर्मुखा समुखा चेति द्विविधा चारणा मता निर्मुखा चारणा प्रोक्ता बीजाधानेन भागतः

nirmukhā samukhā ceti dvividhā cāraṇā matā nirmukhā cāraṇā proktā bījādhānena bhāgataḥ

3.9.2.9

शुद्धं स्वर्णं च रूप्यं च बीजम् इत्यभिधीयते

śuddhaṃ svarṇaṃ ca rūpyaṃ ca bījam ityabhidhīyate

3.9.2.10

चतुःषष्ट्यंशतो बीजप्रक्षेपो मुखम् उच्यते

catuḥṣaṣṭyaṃśato bījaprakṣepo mukham ucyate

3.9.2.11

एवं कृते रसो ग्रासलोलुपो मुखवान् भवेत्

evaṃ kṛte raso grāsalolupo mukhavān bhavet

3.9.2.11.2

कठिनान्यपि लोहानि क्षमो भवति भक्षणे

kaṭhinānyapi lohāni kṣamo bhavati bhakṣaṇe

3.9.2.12

इयं हि समुखा प्रोक्ता चारणा वरवार्त्तिकैः

iyaṃ hi samukhā proktā cāraṇā varavārttikaiḥ

3.9.2.12.2

इति

iti

3.9.2.13

अभ्रकाद्यपधातूनां निर्मुखचारणं हेमादिधातूनां समुखचारणम् इति विवेको ज्ञेयः

abhrakādyapadhātūnāṃ nirmukhacāraṇaṃ hemādidhātūnāṃ samukhacāraṇam iti viveko jñeyaḥ

3.9.2.14

रसायने शरीरकार्ये नागवङ्गौ न चारणीयौ किंतु स्वर्णादिकं बीजं चारणीयम् इति भावः

rasāyane śarīrakārye nāgavaṅgau na cāraṇīyau kiṃtu svarṇādikaṃ bījaṃ cāraṇīyam iti bhāvaḥ

Mugdhāvabodhinī