3.4.2.19.2

शिखिपादी कपोती च नन्दिनी वृश्चिकालिका

śikhipādī kapotī ca nandinī vṛścikālikā

3.4.2.19.3

हंसपादी शिखा चैव सारिवा वायसी तथा

haṃsapādī śikhā caiva sārivā vāyasī tathā

3.4.2.19.4

दन्ती गोजिह्विका चैव गरुडी हेमपुष्पिका

dantī gojihvikā caiva garuḍī hemapuṣpikā

3.4.2.20

समङ्गा जलजा चैव मांसी पाषाणभेदिका

samaṅgā jalajā caiva māṃsī pāṣāṇabhedikā

3.4.2.20.2

अलम्बुषा मेघनादा शुकनादा कपोतिकी

alambuṣā meghanādā śukanādā kapotikī

3.4.2.21

क्षीरिका तुलसी धान्या मेषिका च वनार्जका

kṣīrikā tulasī dhānyā meṣikā ca vanārjakā

3.4.2.21.2

वाराही चणकायासी तथा च अपराजिता

vārāhī caṇakāyāsī tathā ca aparājitā

3.4.2.22

चतुःषष्टिगणो ह्य् एष औषधीनां प्रकीर्तितः

catuḥṣaṣṭigaṇo hy eṣa auṣadhīnāṃ prakīrtitaḥ

3.4.2.22.2

षष्ठाष्टकप्रयोगेन अवस्थां नैव कारयेत्

ṣaṣṭhāṣṭakaprayogena avasthāṃ naiva kārayet

3.4.2.23

इति

iti

3.4.2.24

अयमोषधीगणः संधाने ऽपि योज्यः

ayamoṣadhīgaṇaḥ saṃdhāne 'pi yojyaḥ

3.4.2.25

संधानं च वासनौषधयश्च ताभिः कृत्वा ये निर्मुखसमुखा एव योगाः अकृतमुखकृतमुखा इत्यर्थः

saṃdhānaṃ ca vāsanauṣadhayaśca tābhiḥ kṛtvā ye nirmukhasamukhā eva yogāḥ akṛtamukhakṛtamukhā ityarthaḥ

3.5.2.1

निर्मुखत्वेनाभ्रकचारणोपायमाह निश्चन्द्रिकम् इत्यादि

nirmukhatvenābhrakacāraṇopāyamāha niścandrikam ityādi

3.5.2.2

हि निश्चितं यद्गगनमभ्रकं निश्चन्द्रिकं चन्द्ररहितं भवति वज्रसंज्ञकम् इत्यर्थः तद्गगनं रुचिरैर् निर्दोषैर् मनोरमैर् विविधैः क्षाराम्लैर् भावितं प्लावितं कार्यं क्षारा यवक्षारस्वर्जिक्षारटङ्कणक्षारादयो ऽम्ला अम्लवेतसजम्बीराद्याः पूर्वोक्ताः

hi niścitaṃ yadgaganamabhrakaṃ niścandrikaṃ candrarahitaṃ bhavati vajrasaṃjñakam ityarthaḥ tadgaganaṃ rucirair nirdoṣair manoramair vividhaiḥ kṣārāmlair bhāvitaṃ plāvitaṃ kāryaṃ kṣārā yavakṣārasvarjikṣāraṭaṅkaṇakṣārādayo 'mlā amlavetasajambīrādyāḥ pūrvoktāḥ

3.5.2.3

ननु क्षारा रुचिराः कथं भवन्ति उच्यते यथा सर्जिकाचूर्णभागैकं विंशद्भागं जलस्य च

nanu kṣārā rucirāḥ kathaṃ bhavanti ucyate yathā sarjikācūrṇabhāgaikaṃ viṃśadbhāgaṃ jalasya ca

3.5.2.4

तावत्क्वाथ्यं क्षिपेद् भाण्डे यावत्फेनं सितं भवेत्

tāvatkvāthyaṃ kṣiped bhāṇḍe yāvatphenaṃ sitaṃ bhavet

3.5.2.5

क्षीणे क्षीणे जलं दत्त्वा श्वेतफेनं च गृह्यते

kṣīṇe kṣīṇe jalaṃ dattvā śvetaphenaṃ ca gṛhyate

3.5.2.6

तदा तु डेकयन्त्रेण द्रावयेदग्नियोगतः

tadā tu ḍekayantreṇa drāvayedagniyogataḥ

3.5.2.7

त्रिःसप्तवारं कर्तव्यं द्रावणं मूत्रसंयुतम्

triḥsaptavāraṃ kartavyaṃ drāvaṇaṃ mūtrasaṃyutam

3.5.2.8

स्वर्जिकाक्षारनामायं द्रावणे परमो मतः

svarjikākṣāranāmāyaṃ drāvaṇe paramo mataḥ

Mugdhāvabodhinī