2.4.2.6

विशेषश्चात्र वस्त्रैश्चतुर्गुणैर् बद्धः सूतः स्थाप्यः शुभे ऽहनि

viśeṣaścātra vastraiścaturguṇair baddhaḥ sūtaḥ sthāpyaḥ śubhe 'hani

2.4.2.7

लोहार्काश्मजखल्वे तु तप्तेष्वेव तु मर्दयेत्

lohārkāśmajakhalve tu tapteṣveva tu mardayet

2.4.2.8

उद्दिष्टैर् ओषधैः सार्धं सर्वाम्लैः काञ्जिकैरपि

uddiṣṭair oṣadhaiḥ sārdhaṃ sarvāmlaiḥ kāñjikairapi

2.4.2.8.2

पेषणं मर्दनाख्यं स्यात्तद्बहिर्मलनाशनम् इति परिभाषा

peṣaṇaṃ mardanākhyaṃ syāttadbahirmalanāśanam iti paribhāṣā

2.4.2.9

अत्र यन्त्रं तु खल्वाख्यं ज्ञेयम्

atra yantraṃ tu khalvākhyaṃ jñeyam

2.4.2.10

तल्लक्षणं तु खल्वयोग्या शिला नीला श्यामा स्निग्धा दृढा गुरुः

tallakṣaṇaṃ tu khalvayogyā śilā nīlā śyāmā snigdhā dṛḍhā guruḥ

2.4.2.11

षोडशाङ्गुलिकोत्सेधा नवाङ्गुलिकविस्तरा इति

ṣoḍaśāṅgulikotsedhā navāṅgulikavistarā iti

2.4.2.12

खल्वयोग्यशिलालक्षणं प्रसङ्गाद् उक्तम्

khalvayogyaśilālakṣaṇaṃ prasaṅgād uktam

2.4.2.13

उत्सेधेन नवाङ्गुलः खलु कलातुल्याङ्गुलायामवान् विस्तारेण दशाङ्गुलो ऽथ मुनिभिर् निम्नस् तथैवाङ्गुलैः

utsedhena navāṅgulaḥ khalu kalātulyāṅgulāyāmavān vistāreṇa daśāṅgulo 'tha munibhir nimnas tathaivāṅgulaiḥ

2.4.2.14

पाल्यां ह्य् अङ्गुलविस्तरश्च मसृणो ऽतीवार्धचन्द्रोपमो घर्षो द्वादशकाङ्गुलश्च तदयं खल्वो मतो मर्दने इति

pālyāṃ hy aṅgulavistaraśca masṛṇo 'tīvārdhacandropamo gharṣo dvādaśakāṅgulaśca tadayaṃ khalvo mato mardane iti

2.6.2.1

रसस्य पारदस्य दोषास् त्रयो वर्तन्ते

rasasya pāradasya doṣās trayo vartante

2.6.2.2

किंविशिष्टाः मलशिखिविषाभिधानाः मलश्च शिखी च विषं च तान्येवाभिधानं नाम येषां ते तथोक्ताः

kiṃviśiṣṭāḥ malaśikhiviṣābhidhānāḥ malaśca śikhī ca viṣaṃ ca tānyevābhidhānaṃ nāma yeṣāṃ te tathoktāḥ

2.6.2.3

पुनः किंविशिष्टाः नैसर्गिकाः निसर्ग उत्पत्तिस् तत्सम्बन्धिनः सहजा इत्यर्थः

punaḥ kiṃviśiṣṭāḥ naisargikāḥ nisarga utpattis tatsambandhinaḥ sahajā ityarthaḥ

2.6.2.4

विशेषश्चात्र मलाद्याः पञ्चदोषाः स्युर् भूजाद्याः सप्तकञ्चुकाः

viśeṣaścātra malādyāḥ pañcadoṣāḥ syur bhūjādyāḥ saptakañcukāḥ

2.6.2.5

कुष्टानष्टौ रसान्तःस्था रसे ते ऽनन्तदोषदाः इति

rasāntaḥsthā rase te 'nantadoṣadāḥ iti rasasaṃketakalikāyām

2.6.2.6

यद्यपि रसेन्द्रमङ्गले पञ्च मलादयो नैसर्गिका दोषाः कथितास् तथाप्यत्र त्रय एव अन्ये द्वे गुरुत्वचपलत्वे नैसर्गिकदोषरूपे कुतो न स्तः त्रिभिः स्वेदनमर्दनमूर्छनात्मकैः संस्कारैर् अनिवृत्तेः

yadyapi rasendramaṅgale pañca malādayo naisargikā doṣāḥ kathitās tathāpyatra traya eva anye dve gurutvacapalatve naisargikadoṣarūpe kuto na staḥ tribhiḥ svedanamardanamūrchanātmakaiḥ saṃskārair anivṛtteḥ

2.6.2.7

नैसर्गिकग्रहणाद् वैकारिकाणाम् अपि ग्रहणं स्यात्

naisargikagrahaṇād vaikārikāṇām api grahaṇaṃ syāt

2.6.2.8

अत्र नैसर्गिका उक्ता वैकारिकाः कुतो नोक्ताः वैकारिकाणां भावाभावात्

atra naisargikā uktā vaikārikāḥ kuto noktāḥ vaikārikāṇāṃ bhāvābhāvāt

2.6.2.9

रसो दोषत्रयावृतः प्राश्यमानः किं करोति मलेन मलदोषेण मूर्छाम् इन्द्रियमोहं कुरुते शिखिना वह्निना दाहं विषेण मृत्युं मरणं चेति समुच्चये

raso doṣatrayāvṛtaḥ prāśyamānaḥ kiṃ karoti malena maladoṣeṇa mūrchām indriyamohaṃ kurute śikhinā vahninā dāhaṃ viṣeṇa mṛtyuṃ maraṇaṃ ceti samuccaye

2.6.2.10

एषामपहरणं कार्यमिति भावः

eṣāmapaharaṇaṃ kāryamiti bhāvaḥ

Mugdhāvabodhinī