19.38.2.2

अभ्रकः प्रसिद्धः सस्यकश् चपलः माक्षिकं ताप्यं रसकं खर्परं दरदं हिङ्गुलं विमलं सितमाक्षिकं वज्रकं हीरकं गिरिजतु शिलाजतु एतैः

abhrakaḥ prasiddhaḥ sasyakaś capalaḥ mākṣikaṃ tāpyaṃ rasakaṃ kharparaṃ daradaṃ hiṅgulaṃ vimalaṃ sitamākṣikaṃ vajrakaṃ hīrakaṃ girijatu śilājatu etaiḥ

19.38.2.3

पुनर् वैक्रान्तेत्यादि वैक्रान्तं वज्रभूमिजं रजः कान्तं लोहजाति तीक्ष्णं सारः एतैश्च

punar vaikrāntetyādi vaikrāntaṃ vajrabhūmijaṃ rajaḥ kāntaṃ lohajāti tīkṣṇaṃ sāraḥ etaiśca

19.38.2.4

हाटकतारारताम्रैश् च हाटकं हेम तारं रूप्यं आरं राजरीतिः ताम्रं शुल्बं एतैश्च एतैर् उद्दिष्टैः अभ्रकादिताम्रान्तैः समस्तैर् एकत्रीकृतैर् व्यस्तैर्वा पृथक्कृतैर्वा यथालाभं लाभम् अनतिक्रम्य भवतीति यथालाभं द्वित्रिचतुर्भिर्वा अभ्राद्यैर्जीर्णहतो रसेन्द्रो जीर्णाभ्रादीनां हतिर्यस्मिन् स तथोक्तः रसायने जराव्याधिविनाशने रसशास्त्रमर्मज्ञैः शस्यते अभ्रादयः प्रशस्ता उक्ता इत्यर्थः

hāṭakatārāratāmraiś ca hāṭakaṃ hema tāraṃ rūpyaṃ āraṃ rājarītiḥ tāmraṃ śulbaṃ etaiśca etair uddiṣṭaiḥ abhrakāditāmrāntaiḥ samastair ekatrīkṛtair vyastairvā pṛthakkṛtairvā yathālābhaṃ lābham anatikramya bhavatīti yathālābhaṃ dvitricaturbhirvā abhrādyairjīrṇahato rasendro jīrṇābhrādīnāṃ hatiryasmin sa tathoktaḥ rasāyane jarāvyādhivināśane rasaśāstramarmajñaiḥ śasyate abhrādayaḥ praśastā uktā ityarthaḥ

19.38.2.5

युग्मम्

yugmam

19.38.2.6

वज्रादिभिर्हतः सूतो हतसूतसमोऽपरः

vajrādibhirhataḥ sūto hatasūtasamo'paraḥ

19.38.2.6.2

शृङ्खलाबद्धनामा स्याद्देहलोहविधायकः

śṛṅkhalābaddhanāmā syāddehalohavidhāyakaḥ

19.38.2.6.3

अस्य प्रभावाद्वेगेन व्याप्तिर्भवति निश्चितम्

asya prabhāvādvegena vyāptirbhavati niścitam

19.38.2.6.4

इति ग्रन्थान्तरे

iti granthāntare

19.39.2.1

कुत्सितविधानं दर्शयन्नाह विषेत्यादि

kutsitavidhānaṃ darśayannāha viṣetyādi

19.39.2.2

विषनागवङ्गबद्धो रसः विषं सक्तुकादिकं नागः सीसकः वङ्गं त्रपु एतैर्बद्धो बन्धनमाप्तः स भुक्तः सन् हि निश्चितं कुष्ठादीन् कुष्ठज्वरक्षयादीन्

viṣanāgavaṅgabaddho rasaḥ viṣaṃ saktukādikaṃ nāgaḥ sīsakaḥ vaṅgaṃ trapu etairbaddho bandhanamāptaḥ sa bhuktaḥ san hi niścitaṃ kuṣṭhādīn kuṣṭhajvarakṣayādīn

19.39.2.3

उपरसबद्धे रसे उपरसैर् गन्धादिभिः अष्टभिः बद्धो बन्धनम् आपन्नो योऽसौ रसः तस्मिन् भुक्ते सति भोक्तुरङ्गानि हस्तपादादीनि स्फुटन्ति

uparasabaddhe rase uparasair gandhādibhiḥ aṣṭabhiḥ baddho bandhanam āpanno yo'sau rasaḥ tasmin bhukte sati bhokturaṅgāni hastapādādīni sphuṭanti

19.41.2.1

जीर्णरसस्य मात्राम् आह घनेत्यादि

jīrṇarasasya mātrām āha ghanetyādi

19.41.2.2

एतैश्चीर्णजीर्णं पूर्वं चीर्णं कवलितं पश्चाज्जीर्णं जारणम् आपन्नं तस्य सूतस्य गुञ्जा मात्रा भक्षणाय गुञ्जा यथा

etaiścīrṇajīrṇaṃ pūrvaṃ cīrṇaṃ kavalitaṃ paścājjīrṇaṃ jāraṇam āpannaṃ tasya sūtasya guñjā mātrā bhakṣaṇāya guñjā yathā

19.41.2.2.2

षट्सर्षपैर् यवस्त्वेको गुञ्जैका तु यवैस्त्रिभिः

ṣaṭsarṣapair yavastveko guñjaikā tu yavaistribhiḥ

19.41.2.2.3

इति

iti

19.41.2.3

परा अन्या मात्रा अन्यजीर्णसूतस्य मात्रा माषमेकं माषको यथा

parā anyā mātrā anyajīrṇasūtasya mātrā māṣamekaṃ māṣako yathā

19.41.2.3.2

गुञ्जाभिर्दशभिः प्रोक्तो माषको ब्रह्मणा पुरा

guñjābhirdaśabhiḥ prokto māṣako brahmaṇā purā

19.41.2.3.3

इति

iti

19.41.2.4

एतैः कैः घनसत्त्वकान्तकाञ्चीभास्करतीक्ष्णैः अभ्रकसत्त्वचुम्बकताप्यताम्रसारैर् इति

etaiḥ kaiḥ ghanasattvakāntakāñcībhāskaratīkṣṇaiḥ abhrakasattvacumbakatāpyatāmrasārair iti

19.41.2.5

अथ वेधविशेषेण परिमाणमाह शतेत्यादि

atha vedhaviśeṣeṇa parimāṇamāha śatetyādi

Mugdhāvabodhinī