18.52.2.5

पूर्वोक्तं चूर्णं शुल्बजं तीक्ष्णजं वा तारे त्रिगुणं व्यूढं वाहितं सत् मार्जाराक्षसंनिभ ओतुनेत्राभं तारं भवेत्

pūrvoktaṃ cūrṇaṃ śulbajaṃ tīkṣṇajaṃ vā tāre triguṇaṃ vyūḍhaṃ vāhitaṃ sat mārjārākṣasaṃnibha otunetrābhaṃ tāraṃ bhavet

18.52.2.6

हेमार्धेन मात्रया तारार्धभागेन परिमाणेन हेम्ना तुल्यम् अन्यूनाधिकं रसेन पयसा

hemārdhena mātrayā tārārdhabhāgena parimāṇena hemnā tulyam anyūnādhikaṃ rasena payasā

18.55.2.1

पुनर्नागविधानमाह लिप्तमित्यादि

punarnāgavidhānamāha liptamityādi

18.55.2.2

त्रिगुणं यथा स्यात् तथा पादयुक्तेन रसेन चतुर्थांशसहितसूतेन सह नागं सीसकं खर्परकस्थं मृद्भाजनखण्डस्थितं कृत्वा विधिना रसज्ञोपदेशेन दृढं ताप्यं वह्नियुतं सत् निहतं कुर्यादिति वाक्यार्थः

triguṇaṃ yathā syāt tathā pādayuktena rasena caturthāṃśasahitasūtena saha nāgaṃ sīsakaṃ kharparakasthaṃ mṛdbhājanakhaṇḍasthitaṃ kṛtvā vidhinā rasajñopadeśena dṛḍhaṃ tāpyaṃ vahniyutaṃ sat nihataṃ kuryāditi vākyārthaḥ

18.55.2.3

तच्चाह निर्गुण्डीत्यादि

taccāha nirguṇḍītyādi

18.55.2.4

पक्वं नागचूर्णं श्लक्ष्णं श्रेष्ठविधानं यथा स्यात्तथा शिलया वर्तितं सन् निर्गुण्डीरसभावितपुटितं पूर्णं भावितं घर्मपुटितं पश्चात्पुटितं वह्निपुटितं कुर्यात्

pakvaṃ nāgacūrṇaṃ ślakṣṇaṃ śreṣṭhavidhānaṃ yathā syāttathā śilayā vartitaṃ san nirguṇḍīrasabhāvitapuṭitaṃ pūrṇaṃ bhāvitaṃ gharmapuṭitaṃ paścātpuṭitaṃ vahnipuṭitaṃ kuryāt

18.55.2.5

पुनर्यावन्निरुत्थभावं अशीरत्वं व्रजेत् तावन्मृदितपुटितं मर्दितपाचितं कुर्याद्

punaryāvannirutthabhāvaṃ aśīratvaṃ vrajet tāvanmṛditapuṭitaṃ marditapācitaṃ kuryād

18.55.2.6

तच्चाह तारे इत्यादि

taccāha tāre ityādi

18.55.2.7

तन्निरुत्थनागचूर्णं यावत्पीतं पीतवर्णं तारं भवेत् तावद्वारं निर्व्यूढं कुर्यात्

tannirutthanāgacūrṇaṃ yāvatpītaṃ pītavarṇaṃ tāraṃ bhavet tāvadvāraṃ nirvyūḍhaṃ kuryāt

18.55.2.8

पुनर्हेमसमेन कनकतुल्यांशेन मात्रातुल्यं मिलितं सत् रुचिरं मनोरमं कनकं सर्वं भवेदित्यर्थः

punarhemasamena kanakatulyāṃśena mātrātulyaṃ militaṃ sat ruciraṃ manoramaṃ kanakaṃ sarvaṃ bhavedityarthaḥ

18.57.1.1

ताप्यविधानमाह ताप्यमित्यादि

tāpyavidhānamāha tāpyamityādi

18.57.1.2

अङ्गुलिसंज्ञं ताप्यं स्वर्णमाक्षिकं चूर्णं कृत्वा तदन्तरे तच्चूर्णम् अन्तरे मध्ये दत्त्वा शुल्बस्य ताम्रस्य गुप्तमूषा अन्धमूषा कार्या तत्र नले इत्यभिप्रायः

aṅgulisaṃjñaṃ tāpyaṃ svarṇamākṣikaṃ cūrṇaṃ kṛtvā tadantare taccūrṇam antare madhye dattvā śulbasya tāmrasya guptamūṣā andhamūṣā kāryā tatra nale ityabhiprāyaḥ

18.57.1.3

सा मूषा पुटिता ध्माता कार्येति विधानम् उक्तम्

sā mūṣā puṭitā dhmātā kāryeti vidhānam uktam

18.57.1.4

तच्चाह हेम्नेत्यादि

taccāha hemnetyādi

18.57.1.5

पक्वं यन्माक्षिकचूर्णं तद्धेम्ना कृत्वा

pakvaṃ yanmākṣikacūrṇaṃ taddhemnā kṛtvā

18.59.1.1

पादादिजीर्णसूते पादादिना पादार्धसमानदिना जीर्णो योऽसौ सूतः तस्मिन् हेमकृष्टीनां पत्राणि कलुषकनकानां पत्राणि लिह्यात् क्रामणयोगेन

pādādijīrṇasūte pādādinā pādārdhasamānadinā jīrṇo yo'sau sūtaḥ tasmin hemakṛṣṭīnāṃ patrāṇi kaluṣakanakānāṃ patrāṇi lihyāt krāmaṇayogena

18.59.1.2

तच्चाह क्रामणेत्यादि

taccāha krāmaṇetyādi

18.59.1.3

ततो रसलेपानन्तरं क्रामणयोगेन कुनटीमाक्षिकविषम् इत्यादिनोक्तेन विलिप्य तुल्याधः तुल्यं यथा स्यात्तथा अधोभागे निधाय मूषोदरे ध्मातं कुर्यात्

tato rasalepānantaraṃ krāmaṇayogena kunaṭīmākṣikaviṣam ityādinoktena vilipya tulyādhaḥ tulyaṃ yathā syāttathā adhobhāge nidhāya mūṣodare dhmātaṃ kuryāt

18.59.1.4

पुनः पश्चाद्धेम्ना कनकेन सहितं आवर्त्य ध्मातं कुर्यात्

punaḥ paścāddhemnā kanakena sahitaṃ āvartya dhmātaṃ kuryāt

18.63.2.1

तच्चाह यन्त्रमित्यादि

taccāha yantramityādi

Mugdhāvabodhinī