9.5.2.6

अतो व्यापकत्वम् अवश्यम् अभ्युपेयम्

ato vyāpakatvam avaśyam abhyupeyam

9.5.2.7

तथैकत्वे युक्त्युपन्यासः

tathaikatve yuktyupanyāsaḥ

9.6.2.1

यद् यद् अनेकम् अचेतनं तत् तत् घटपटादिवद् उत्पत्तिमद् दृष्टम्

yad yad anekam acetanaṃ tat tat ghaṭapaṭādivad utpattimad dṛṣṭam

9.6.2.2

इदं तु नोत्पत्तिमन्न कारणजन्यं परमकारणत्वात् अत एकम्

idaṃ tu notpattimanna kāraṇajanyaṃ paramakāraṇatvāt ata ekam

9.6.2.3

नहि परमकारणानि बहुलीभवन्तीति

nahi paramakāraṇāni bahulībhavantīti

9.6.2.4

ननु जगदुत्पत्तौ परपरिकल्पितपरमाण्वादिवद् उपादानकारणबहुलत्वं यदि स्यात् ततः को दोषः

nanu jagadutpattau paraparikalpitaparamāṇvādivad upādānakāraṇabahulatvaṃ yadi syāt tataḥ ko doṣaḥ

9.6.2.5

तथाहि

tathāhi

9.7.1.1

बहुभ्योऽपि हि तन्तुभ्यः पटस्यैकस्योत्पत्तिर् दृष्टा

bahubhyo'pi hi tantubhyaḥ paṭasyaikasyotpattir dṛṣṭā

9.7.1.2

तद्वच्च जगत् सर्वम् अनेकस्मात् कारणाद् उत्पद्यतां किं ग्रन्थ्यात्मकपरमकारणकल्पनयेति चोद्यम्

tadvacca jagat sarvam anekasmāt kāraṇād utpadyatāṃ kiṃ granthyātmakaparamakāraṇakalpanayeti codyam

9.7.1.3

अत्र परिहारः

atra parihāraḥ

9.7.2.1

यत् तद्भवतानेकतन्त्वात्मकं कारणं पटस्योक्तं तद् अनेकम् अप्येकस्मात् तूलकार्पासादिद्रव्याद् उत्पन्नत्वाद् एकम्

yat tadbhavatānekatantvātmakaṃ kāraṇaṃ paṭasyoktaṃ tad anekam apyekasmāt tūlakārpāsādidravyād utpannatvād ekam

9.7.2.2

यथा चैकस्मात् तूलकार्पासादिद्रव्याद् अनेकाकारपटाद्युत्पत्तिः एवं परमकारणात् सर्गस्थितिलयाधाराख्यात् सर्गादौ मायातत्त्वाज्जगदुत्पत्तिर् इति न कश्चिद् दोषः

yathā caikasmāt tūlakārpāsādidravyād anekākārapaṭādyutpattiḥ evaṃ paramakāraṇāt sargasthitilayādhārākhyāt sargādau māyātattvājjagadutpattir iti na kaścid doṣaḥ

9.7.2.3

परमात्मन एव सकाशाच्चिदचिदाविर्भावतिरोभावाव् इति येषां पक्षस् तान् प्रतिक्षिपति

paramātmana eva sakāśāccidacidāvirbhāvatirobhāvāv iti yeṣāṃ pakṣas tān pratikṣipati

9.8.2.1

चित्स्वभावकाद्धेतोर् यैर् अचिताम् अप्युद्भवो ऽभ्युपगतः तैर् धूमाज्जलानुमानं किं न क्रियते कार्यकारणप्रतीतिनियमासंभवे सत्य् अतत्स्वभावाद् अपि तत्स्वभावस्योत्पत्तिप्राप्तेः

citsvabhāvakāddhetor yair acitām apyudbhavo 'bhyupagataḥ tair dhūmājjalānumānaṃ kiṃ na kriyate kāryakāraṇapratītiniyamāsaṃbhave saty atatsvabhāvād api tatsvabhāvasyotpattiprāpteḥ

9.8.2.2

यथा न दृष्टा धूमाल्लिङ्गात् कदाचिद् अपि जलप्राप्तिः तथा ह्य् अचित्स्वभावस्य स्वविरुद्धाच्चित्स्वभावान्नोत्पत्तिर् दृष्टा

yathā na dṛṣṭā dhūmālliṅgāt kadācid api jalaprāptiḥ tathā hy acitsvabhāvasya svaviruddhāccitsvabhāvānnotpattir dṛṣṭā

9.8.2.3

अतत्स्वभावात् तत्स्वभावस्योत्पत्तौ सर्वं सर्वस्माद् उत्पद्येत

atatsvabhāvāt tatsvabhāvasyotpattau sarvaṃ sarvasmād utpadyeta

9.8.2.4

परमाणुकारणं जगद् इति येषाम् अभ्युपगमस् तान् प्रत्याह

paramāṇukāraṇaṃ jagad iti yeṣām abhyupagamas tān pratyāha

9.9.2.1

येषां भूतावधि पृथिव्यादिस्थित्यन्तं पारमाणवं जगत् तेषां पूर्वोदितात् द्रव्यादिषट्पदार्थज्ञानात् षोडशपदार्थावबोधाद् वा निःश्रेयसावाप्तेर् हेतोर् ज्ञानसूक्ष्मता प्रबोधतैक्ष्ण्यं ज्ञातम्

yeṣāṃ bhūtāvadhi pṛthivyādisthityantaṃ pāramāṇavaṃ jagat teṣāṃ pūrvoditāt dravyādiṣaṭpadārthajñānāt ṣoḍaśapadārthāvabodhād vā niḥśreyasāvāpter hetor jñānasūkṣmatā prabodhataikṣṇyaṃ jñātam

9.9.2.2

तादृग्विधसूक्ष्मदर्शिन्या बुद्ध्या परमाणुकारणताम् अभिदधाना न ते वाच्यताम् अर्हन्ति

tādṛgvidhasūkṣmadarśinyā buddhyā paramāṇukāraṇatām abhidadhānā na te vācyatām arhanti

9.9.2.3

परमाणूनां कैश्चित् परमाणुकतैव निषिद्धा षट्के युगपद् योगात् षडंशत्वस्यापरिहार्यत्वात्

paramāṇūnāṃ kaiścit paramāṇukataiva niṣiddhā ṣaṭke yugapad yogāt ṣaḍaṃśatvasyāparihāryatvāt

Mṛgendraṭīkā