9.1.2.7

युक्त्यापि लेशत इति नागममात्रेण केवलेन अपि तु स्तोकाद् अनुमानोपपन्नम् अपि तल्लक्षणम् उच्यत इत्यर्थः

yuktyāpi leśata iti nāgamamātreṇa kevalena api tu stokād anumānopapannam api tallakṣaṇam ucyata ityarthaḥ

9.2.2.1

तत् ग्रन्थितत्त्वम् एकं परमकारणत्वाद् अनेकत्वे प्रमाणाभावाच्च अशिवं मोहकत्वात् बीजं जगत इत्युपादानकारणं विविधशक्तियुक्तं च सहकारिणां कर्मणाम् अधिकारान्तं यावत् संरुणद्धि अणून् बध्नाति तच्छीलमिति सहकार्यधिकारान्तसंरोधि कर्माभावे ग्रन्थितत्त्वस्याप्रवृत्तेः

tat granthitattvam ekaṃ paramakāraṇatvād anekatve pramāṇābhāvācca aśivaṃ mohakatvāt bījaṃ jagata ityupādānakāraṇaṃ vividhaśaktiyuktaṃ ca sahakāriṇāṃ karmaṇām adhikārāntaṃ yāvat saṃruṇaddhi aṇūn badhnāti tacchīlamiti sahakāryadhikārāntasaṃrodhi karmābhāve granthitattvasyāpravṛtteḥ

9.2.2.2

व्यापि च तत् सर्वगतं स्वकार्यव्यापकत्वेन अनश्वरं नित्यत्वात् महाप्रलये ऽपि आत्मवद् ईश्वरवच्च तस्यावस्थानात्

vyāpi ca tat sarvagataṃ svakāryavyāpakatvena anaśvaraṃ nityatvāt mahāpralaye 'pi ātmavad īśvaravacca tasyāvasthānāt

9.2.2.3

तद् उक्तं तत्त्वत्रयनिर्णये

tad uktaṃ tattvatrayanirṇaye

9.2.2.3.2

शम्भुः पुरुषो माया नित्यं विभु कर्तृशक्तियुक्तं च

śambhuḥ puruṣo māyā nityaṃ vibhu kartṛśaktiyuktaṃ ca

9.2.2.3.3

सुप्तेऽपि विकृतिजाते त्रितयं जागर्ति तत्त्वानाम्

supte'pi vikṛtijāte tritayaṃ jāgarti tattvānām

9.2.2.4

इति

iti

9.2.2.5

युक्त्यापि लेशत इत्युक्तम् अतस् तां युक्तिं दर्शयति

yuktyāpi leśata ityuktam atas tāṃ yuktiṃ darśayati

9.3.2.1

संनिवेशादिमत्त्वाद् उत्पत्तिमत्त्वं किल जगतः कर्तारम् अनुमापयति

saṃniveśādimattvād utpattimattvaṃ kila jagataḥ kartāram anumāpayati

9.3.2.2

तेनैवोत्पत्तिधर्मकत्वेनोपादानम् अप्यनुमीयते

tenaivotpattidharmakatvenopādānam apyanumīyate

9.3.2.3

नहि उत्पत्तिमताम् उपादानकारणं विनोत्पत्तिर् दृष्टा यथा पटादेस् तन्त्वाद्यभावे

nahi utpattimatām upādānakāraṇaṃ vinotpattir dṛṣṭā yathā paṭādes tantvādyabhāve

9.3.2.4

किंच

kiṃca

9.4.2.1

तच्च ग्रन्थितत्त्वम् अचेतनम् अचेतनस्यैव तत्कार्यस्य कलादेर् उपलम्भात् अन्यथेत्यचेतनतत्कार्योपलम्भे ऽपि तस्य चेतनत्वाभ्युपगमे कारणानियमलक्षणः सर्वहर इति सर्वानुमानोच्छेदकः सकलव्यवहारहरः को ऽपि दोषः प्राप्तः

tacca granthitattvam acetanam acetanasyaiva tatkāryasya kalāder upalambhāt anyathetyacetanatatkāryopalambhe 'pi tasya cetanatvābhyupagame kāraṇāniyamalakṣaṇaḥ sarvahara iti sarvānumānocchedakaḥ sakalavyavahāraharaḥ ko 'pi doṣaḥ prāptaḥ

9.4.2.2

प्रागुद्दिष्टम् अविनश्वरत्वं व्यापित्वं च साधयितुं युक्तिम् आह

prāguddiṣṭam avinaśvaratvaṃ vyāpitvaṃ ca sādhayituṃ yuktim āha

9.5.2.1

जगत्संहारे यद्युपादानकारणस्य मायाख्यस्यापि नाशः स्यात् तत्पुनः सर्गादौ कस्माद् उपादानाज्जगद् उत्पद्यते

jagatsaṃhāre yadyupādānakāraṇasya māyākhyasyāpi nāśaḥ syāt tatpunaḥ sargādau kasmād upādānājjagad utpadyate

9.5.2.2

अतो नास्यानित्यत्वम्

ato nāsyānityatvam

9.5.2.3

अथोच्यते सर्गादाव् उपादानम् अपि देवः स्रक्ष्यतीति

athocyate sargādāv upādānam api devaḥ srakṣyatīti

9.5.2.3.2

नैतद् युक्तम् एवं हि सति तत्कार्यस्येव तस्याप्युपादानं विनानुत्पत्तेर् उपादानान्तरं परिकल्प्यं तस्याप्यन्यद् इत्यनवस्था स्यात्

naitad yuktam evaṃ hi sati tatkāryasyeva tasyāpyupādānaṃ vinānutpatter upādānāntaraṃ parikalpyaṃ tasyāpyanyad ityanavasthā syāt

9.5.2.4

व्याप्त्युपसंहारेण शक्तिरूपतया त्व् अवस्थाने न कश्चिद् दोषः

vyāptyupasaṃhāreṇa śaktirūpatayā tv avasthāne na kaścid doṣaḥ

9.5.2.5

एवम् अस्याव्यापित्वे सर्वतोमुखस्य कार्यस्यानुत्पादः स्यात्

evam asyāvyāpitve sarvatomukhasya kāryasyānutpādaḥ syāt

Mṛgendraṭīkā